Sáp nhập thôn, tổ dân phố mới nhất ở Bắc Ninh: Cái tên “phố Neo” từng biến mất nay bất ngờ trở lại, ai nghe cũng quen

Từng là trung tâm sầm uất của huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang trước đây cái tên phố “Neo” gần như in sâu trong ký ức người dân địa phương. Vì vậy, khi địa danh này bất ngờ được đề xuất khôi phục sau nhiều năm “biến mất”, câu chuyện không chỉ dừng ở việc đặt tên.

Phố “Neo” trở lại giữa cuộc tái cấu trúc (sáp nhập thôn, tổ dân phố 2026; sắp xếp thôn, tổ dân phố)

Phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh được thành lập từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập phường Nham Biền, phường Tân Liễu và xã Yên Lư (huyện Yên Dũng trước đây), với quy mô hơn 44.000 dân, chia thành 35 tổ dân phố.

Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, mỗi tổ dân phố tại khu vực Đồng bằng sông Hồng phải đạt tối thiểu 550 hộ. Tuy nhiên, hiện chỉ có 4/35 tổ đạt chuẩn, buộc địa phương phải xây dựng phương án sắp xếp lại.

Trao đổi với Dân Việt, ông Nguyễn Hà Giang – Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Yên Dũng – cho biết đề án đã được chuẩn bị bài bản, qua nhiều vòng lấy ý kiến từ cấp ủy, chính quyền đến các nguyên lãnh đạo, bí thư chi bộ và tổ trưởng tổ dân phố.

Phương án đang được đưa ra lấy ý kiến là giảm từ 35 xuống còn 15 tổ dân phố. Trong đó, 3 tổ dân phố gồm: Tân Độ, Đông Hương, Minh Phượng giữ nguyên; các tổ dân phố còn lại sáp nhập theo cụm liền kề nhằm thuận lợi cho quản lý và phục vụ người dân.

Một điểm đáng chú ý là cách đặt tên các tổ dân phố. Thay vì đánh số đơn thuần, phường lựa chọn khôi phục các địa danh quen thuộc như: Neo, Nham Biền, Thắng Cương, Yên Lư… nhằm giữ lại yếu tố lịch sử và tạo sự gần gũi trong cộng đồng.

Trong đó, phương án thành lập tổ dân phố Neo thu hút nhiều sự quan tâm. Theo đề xuất, tổ này được hình thành từ việc sáp nhập tổ dân phố 1 (1.195 người, 283 hộ), tổ dân phố 2 (1.158 người, 289 hộ) và tổ dân phố 3 (2.317 người, 582 hộ). Sau sáp nhập, quy mô đạt 1.154 hộ, 4.670 nhân khẩu, tương đương 209,82% so với quy định.

Các tổ có vị trí liền kề, tương đồng về văn hóa, đồng thời còn dư địa phát triển. Nhà văn hóa tổ dân phố 3 được lựa chọn làm trung tâm sinh hoạt chung.

Tại cơ sở, đa số người dân bày tỏ sự đồng thuận. Ông Phùng Văn Tiến, Tổ trưởng tổ dân phố 1, cho biết người dân phấn khởi khi tên gọi “thị trấn Neo” được khôi phục – một địa danh quen thuộc, “nhắc đến ai cũng biết”. Theo ông, việc sáp nhập sẽ tạo thêm dư địa phát triển, hình thành khu dân cư quy mô lớn, qua đó thúc đẩy kinh tế tốt hơn so với các tổ nhỏ lẻ.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Cảnh – Bí thư Chi bộ tổ dân phố 2 – cho biết cấp ủy và người dân cơ bản thống nhất với chủ trương. Tuy nhiên, vẫn có những băn khoăn khi quy mô dân số tăng nhanh trong khi bộ máy quản lý được tinh gọn, đặt ra yêu cầu cao hơn về hiệu quả điều hành.

“Có ý kiến đề xuất giữ tổ 3 độc lập vì đã đủ quy mô, còn tổ 1 và tổ 2 sáp nhập với nhau sẽ thuận lợi hơn trong dài hạn”, ông Cảnh chia sẻ, đồng thời cho biết khu vực này hiện có quỹ đất lớn từ các dự án đô thị, dự báo dân số sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới.

Việc khôi phục tên gọi “Neo” không phải ngẫu nhiên. Thị trấn Neo được thành lập năm 1994, từng là trung tâm chính trị – kinh tế – văn hóa của huyện Yên Dũng (tỉnh Bắc Giang trước đây).

Đến năm 2019, địa danh này không còn khi sáp nhập vào thị trấn Nham Biền. Sau nhiều năm “vắng bóng”, cái tên Neo nay được đề xuất trở lại – không chỉ để gọi, mà còn để gìn giữ ký ức cộng đồng.

“Việc đặt tên phải hài hòa giữa yếu tố địa lý, văn hóa và dân cư; quan trọng hơn là kế thừa ký ức để tạo đồng thuận”, ông Nguyễn Hà Giang nhấn mạnh.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố: Tinh gọn bộ máy nhưng không làm "đứt gãy" đời sống văn hoá cộng đồng

Yên Dũng là vùng đất giàu trầm tích lịch sử, từng thuộc thái ấp của Thái sư Trần Thủ Độ, nằm trong thế “tam long hội tụ” của sông Cầu – sông Thương – sông Lục Nam, với dãy Nham Biền và truyền thuyết 99 ngọn núi Phượng Hoàng.

Trong quá trình sắp xếp, địa phương không chỉ tính toán về tổ chức bộ máy mà còn chú trọng giữ ổn định đời sống cộng đồng. Toàn bộ 35 tổ dân phố hiện nay đều có nhà văn hóa; sau sáp nhập, mỗi tổ mới chọn một điểm trung tâm, các thiết chế còn lại vẫn được duy trì. Đình, chùa và không gian sinh hoạt truyền thống tiếp tục được bảo tồn.

Đánh giá về chủ trương này, ông Trần Văn Luân – nguyên Bí thư Huyện ủy Yên Dũng – cho rằng việc sáp nhập là cần thiết và phù hợp thực tiễn. “Bà con rất đồng thuận với chủ trương sáp nhập tổ dân phố”, ông nói, dẫn chứng từ các khu dân cư vốn đã gắn bó lâu đời.

Theo ông Luân, yếu tố then chốt nằm ở cách làm: “Các khu dân cư thực chất có chung nguồn gốc, nên việc giữ lại yếu tố lịch sử trong tên gọi là thuận lợi lớn để tạo sự đồng thuận trong nhân dân”.

Tuy vậy, bài toán quản lý cũng đặt ra khi mỗi tổ dân phố mới chỉ bố trí khoảng 3 cán bộ chủ chốt. Ông Luân đề xuất cần tận dụng đội ngũ cán bộ hiện có: “Những người từng làm cán bộ, dù không giữ vị trí cũ, vẫn có thể tham gia chi ủy, phụ trách các nhóm dân cư để quản lý sát thực tế hơn”.

Đề án hiện đang được công khai để người dân tiếp tục góp ý, hoàn thiện trước ngày 15/6/2026, dự kiến trình HĐND thông qua trước ngày 20/6/2026.

Trong một đề án mang tính kỹ thuật như sắp xếp đơn vị hành chính, chính những yếu tố tưởng như “phi hành chính” – như tên gọi, ký ức, sự quen thuộc – lại trở thành chìa khóa tạo đồng thuận. Và ở Yên Dũng, “Neo” đang cho thấy điều đó.

×