Sáp nhập thôn, tổ dân phố mới nhất ở Quảng Trị, làng nói trạng hơn 600 năm có thể chỉ định trưởng thôn lâm thời

Sáp nhập nhiều thôn nhỏ, 3 thôn được giữ nguyên

Theo đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn trên địa bàn xã Vĩnh Hoàng, địa phương hiện có 23 thôn với 5.243 hộ dân.

Tuy nhiên, chỉ có 5 thôn đạt tiêu chuẩn từ 350 hộ trở lên, còn tới 18 thôn chưa đạt chuẩn theo quy định của Chính phủ.

Vì vậy, xã Vĩnh Hoàng xây dựng phương án sáp nhập các thôn có vị trí liền kề, có mối liên hệ cộng đồng chặt chẽ và tương đồng về điều kiện kinh tế - xã hội.

Cụ thể, thôn Tứ Chính (157 hộ) sáp nhập với thôn Trường Kỳ (248 hộ), hình thành thôn Trường Kỳ mới với 405 hộ.

Thôn Phường Duyệt (205 hộ) sáp nhập với thôn Thủy Tú (187 hộ), hình thành thôn Mỹ Tú với 392 hộ. Thôn Tây 3 (161 hộ) sáp nhập với thôn Huỳnh Công Tây (196 hộ), hình thành thôn Huỳnh Công Tây với 357 hộ.

Thôn Đơn Duệ (332 hộ) sáp nhập với thôn Linh Đơn (163 hộ), hình thành thôn Vĩnh Hòa với 495 hộ. Thôn Nam Cường (388 hộ) sáp nhập với thôn Nam Hùng (245 hộ), hình thành thôn Hùng Cường với 633 hộ.

Thôn Huỳnh Công Đông (231 hộ) sáp nhập với thôn Thủy Trung (413 hộ), hình thành thôn Vĩnh Trung với 644 hộ.

Ba thôn Mỹ Hội (92 hộ), Tân Thuận (92 hộ) và Tân Hòa (175 hộ) sáp nhập thành thôn Tân Mỹ với 359 hộ.

Thôn Đông Luật (168 hộ) sáp nhập với thôn Thử Luật (185 hộ), hình thành thôn Vĩnh Thái với 353 hộ. Thôn Tân Mạch (169 hộ), Thái Lai (254 hộ) và Mạch Nước (49 hộ) sáp nhập thành thôn Bắc Vĩnh Thái với 472 hộ.

Trong khi đó, 3 thôn Hòa Bình (358 hộ), Hiền Dũng (368 hộ) và Nam Phú (407 hộ) được giữ nguyên hiện trạng vì đã đáp ứng tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình và có điều kiện ổn định về tổ chức, quản lý. Sau sáp nhập, toàn xã còn 12 thôn, tất cả đều đạt chuẩn quy mô từ 350 hộ trở lên.

Đề án sáp nhập thôn ở xã Vĩnh Hoàng cho thấy sự thay đổi đáng kể về quy mô dân cư.

Trước khi sắp xếp, thôn đông dân nhất là Thủy Trung với 413 hộ. Các thôn Nam Phú (407 hộ) và Nam Cường (388 hộ) đứng ngay phía sau.

Ngược lại, thôn ít dân nhất là Mạch Nước, chỉ có 49 hộ dân; Mỹ Hội và Tân Thuận cũng chỉ đạt 92 hộ mỗi thôn.

Sau sáp nhập, vị trí thôn đông dân nhất thuộc về Vĩnh Trung với 644 hộ dân, được hình thành từ việc hợp nhất Huỳnh Công Đông và Thủy Trung. Đứng thứ hai là Hùng Cường với 633 hộ dân, hình thành từ Nam Cường và Nam Hùng.

Các thôn mới khác cũng có quy mô khá lớn như Vĩnh Hòa (495 hộ), Bắc Vĩnh Thái (472 hộ), Trường Kỳ (405 hộ) hay Mỹ Tú (392 hộ).

Trong khi đó, thôn có quy mô nhỏ nhất sau sắp xếp là Vĩnh Thái với 353 hộ dân, nhưng vẫn vượt ngưỡng tiêu chuẩn theo quy định hiện hành.

Đáng chú ý, việc lựa chọn tên gọi các thôn mới cũng thể hiện sự cân nhắc giữa yêu cầu quản lý và yếu tố truyền thống.

Nhiều tên gọi gắn với lịch sử hình thành vùng đất như Vĩnh Hòa, Vĩnh Thái, Vĩnh Trung hay Huỳnh Công Tây tiếp tục được kế thừa, góp phần lưu giữ ký ức cộng đồng và bản sắc văn hóa địa phương.

Có thể chỉ định trưởng thôn lâm thời, xây dựng lại hương ước trên cơ sở kế thừa truyền thống

Ông Phan Ngọc Khoa – Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hoàng, cho biết sau khi sáp nhập, mỗi thôn sẽ bố trí không quá 3 người hoạt động không chuyên trách gồm bí thư chi bộ, trưởng thôn và trưởng ban công tác mặt trận.

Đối với các thôn mới thành lập, UBND xã có thể chỉ định trưởng thôn lâm thời để điều hành hoạt động cho đến khi tổ chức bầu trưởng thôn chính thức, thời gian chỉ định không quá 6 tháng.

Một nội dung được người dân đặc biệt quan tâm là việc xây dựng hương ước, quy ước của các thôn sau sáp nhập.

Theo phương án của xã, ban công tác mặt trận, chi bộ, trưởng thôn cùng người dân sẽ rà soát, xây dựng hoặc sửa đổi hương ước trên cơ sở kế thừa những giá trị văn hóa tốt đẹp, phong tục tập quán tiến bộ của các thôn cũ.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt với Vĩnh Hoàng - vùng đất được hình thành từ việc sáp nhập bốn xã Vĩnh Hòa, Trung Nam, Vĩnh Tú và Vĩnh Thái vào năm 2025.

Không chỉ nổi tiếng là vùng sản xuất nông nghiệp ven biển với các sản phẩm đặc trưng như dưa hấu, hồ tiêu, cao su, nuôi cá lóc, nuôi ong và khai thác hải sản gần bờ, Vĩnh Hoàng còn được biết đến với những nét văn hóa dân gian độc đáo như làng nói trạng Vĩnh Hoàng, một di sản văn hóa đặc sắc của Quảng Trị.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, chuyện trạng Vĩnh Hoàng đã xuất hiện cách đây hơn 600 năm, bắt nguồn từ đời sống lao động của người dân.

Từ những sự việc bình thường, người dân dùng lối kể cường điệu, hóm hỉnh để tạo nên những câu chuyện vừa gây cười vừa thể hiện tinh thần lạc quan trước khó khăn.

Nhiều giai thoại đã trở thành thương hiệu của vùng đất này như chuyện người nông dân dắt nhầm hổ đi cày trong truyện "Lỡ một buổi cày"; chuyện dưa hấu Vĩnh Hoàng lớn đến mức cả đàn quạ chui vào ruột quả để ăn; chuyện ngọn rau khoai bò qua 2 tỉnh Quảng Trị cũ và Quảng Bình cũ; hay câu chuyện "Cá tràu bảy món" ca ngợi sự trù phú của bàu Thủy Ứ với những con cá lóc khổng lồ.

Điều đặc biệt là đằng sau những câu chuyện tưởng như nói khoác ấy lại là tình yêu quê hương sâu sắc. Người dân Vĩnh Hoàng dùng chuyện trạng để giới thiệu ruộng đồng, bàu nước, sản vật quê nhà, từ dưa hấu, khoai lang, cá lóc đến những cánh đồng ven biển và vùng sinh thái Rú Lịnh.

Bởi vậy, cùng với mục tiêu tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý, việc sáp nhập thôn tại Vĩnh Hoàng còn đặt ra yêu cầu giữ gìn bản sắc văn hóa làng quê, bảo tồn những giá trị lịch sử đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ cư dân.

×