Sáp nhập thôn, tổ dân phố mới nhất ở Quảng Trị, vì sao xã Khe Sanh có 4 thôn đặc thù không phải sắp xếp?

Sáp nhập thôn vùng khó không thể "gộp" chỉ bằng con số

Xã Khe Sanh được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Khe Sanh với các xã Hướng Tân, Tân Hợp và Húc (huyện Hướng Hóa cũ), có diện tích hơn 134km², 28 khu dân cư với 27.529 nhân khẩu.

Trong quá trình thực hiện sắp xếp, tổ chức lại thôn, xã Khe Sanh xây dựng phương án từ 28 thôn hiện có thành 16 thôn mới.

Trong đó, có 4 thôn chưa đạt tiêu chí quy mô 350 hộ nhưng được đề xuất giữ nguyên hoặc duy trì sau sắp xếp do có những yếu tố đặc thù, không phù hợp để sáp nhập cơ học.

Theo phương án sắp xếp thôn của UBND xã Khe Sanh, các thôn Xa Rường, Ho Le và Ta Cu là những khu dân cư có quy mô hộ dân thấp nhưng được xem xét giữ nguyên hiện trạng.

Điểm chung của các thôn này là phần lớn hoặc toàn bộ cư dân là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh sống phân tán giữa núi rừng Trường Sơn, điều kiện giao thông còn nhiều khó khăn.

Thôn Xa Rường hiện có 35 hộ với 188 nhân khẩu, diện tích tự nhiên 11km². Đây là thôn đặc biệt khó khăn của xã Khe Sanh, 100% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm 51,42%. Mặc dù quy mô dân số chưa đạt yêu cầu, nhưng địa phương đánh giá việc sáp nhập với thôn khác sẽ phát sinh nhiều bất cập.

Bởi Xa Rường nằm biệt lập, chỉ giáp ranh với thôn Xa Re. Khoảng cách từ hộ dân cuối cùng của Xa Re đến hộ dân đầu tiên của Xa Rường khoảng 8,5km; hệ thống giao thông chủ yếu là đường đất, địa hình nhiều đồi núi, khe suối. Vào mùa mưa lũ, khu vực này thường xuyên bị chia cắt, cô lập.

Nếu sáp nhập Xa Rường với thôn Xa Re, người dân sẽ phải di chuyển xa hơn để sinh hoạt cộng đồng, tiếp cận các dịch vụ hành chính, trong khi việc quản lý thôn mới cũng gặp khó khăn do khoảng cách giữa các khu dân cư quá lớn.

Đặc biệt, nguy cơ ảnh hưởng đến phong tục, tập quán sinh hoạt cộng đồng của đồng bào dân tộc thiểu số là điều địa phương phải tính đến.

Tương tự, thôn Ho Le với 41 hộ, 218 nhân khẩu cũng được đề xuất giữ nguyên bởi những điều kiện đặc thù.

Đây là thôn đặc biệt khó khăn, 100% là đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo lên tới 65,85%. Người dân sống phân tán, không có thôn giáp ranh thuận lợi để sáp nhập.

Nếu nhập Ho Le với thôn Húc Thượng - khu dân cư gần nhất - khoảng cách giữa hai khu dân cư khoảng 5km, trong khi đường đi chủ yếu là đường đất, qua nhiều đồi dốc, khe suối. Vào mùa mưa bão, việc đi lại có thể bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân và công tác quản lý ở cơ sở.

Sáp nhập thôn cần phù hợp thực tiễn, giữ ổn định cộng đồng

Không chỉ Xa Rường và Ho Le, thôn Ta Cu với 59 hộ, 328 nhân khẩu cũng là trường hợp được xã Khe Sanh đánh giá có yếu tố đặc thù cần giữ nguyên. Thôn có 100% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, diện tích tự nhiên 9,8km², tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm 76,27%.

Theo phương án, nếu sáp nhập Ta Cu với thôn Cu Dông, khoảng cách giữa hai khu dân cư khoảng 7,5km. Trong điều kiện đường giao thông còn khó khăn, địa hình chia cắt, việc hình thành một thôn mới với địa bàn rộng sẽ gây trở ngại trong quản lý, tổ chức các hoạt động cộng đồng.

Bên cạnh 3 thôn giữ nguyên vì yếu tố đặc thù, phương án sắp xếp của xã Khe Sanh cũng cho thấy việc sáp nhập thôn không chỉ dựa trên tiêu chí số lượng hộ dân.

Một số phương án được lựa chọn theo hướng hài hòa giữa quy mô dân số, khoảng cách địa lý, điều kiện giao thông và sự ổn định đời sống nhân dân.

Điển hình như phương án sáp nhập thôn Quyết Tâm và thôn Hòa Thành thành một thôn mới với 342 hộ. Dù thấp hơn tiêu chí 350 hộ theo quy định 8 hộ, tương đương khoảng 2,3%, nhưng địa phương đánh giá đây là phương án tối ưu, bảo đảm sự ổn định dân cư, thuận lợi trong quản lý nhà nước, giữ gìn đoàn kết cộng đồng và phù hợp điều kiện thực tế.

Bà Thái Thị Nga – Chủ tịch UBND xã Khe Sanh, cho biết nằm trên trục Hành lang kinh tế Đông – Tây, Khe Sanh không chỉ có vị trí quan trọng về giao thương mà còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi lưu giữ nhiều dấu tích lịch sử như Đường 9 – Khe Sanh, sân bay Tà Cơn, đường Hồ Chí Minh.

Với độ cao trung bình khoảng 400m đến 600m so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ quanh năm, xã Khe Sanh sở hữu điều kiện tự nhiên lý tưởng cho phát triển nông nghiệp. Trong đó, cây cà phê đã tồn tại, phát triển ở Khe Sanh tròn 100 năm. Sản phẩm cà phê Khe Sanh có mặt tại thị trường trong và ngoài nước.

Theo bà Nga, với vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên khá thuận lợi, cùng với tinh thần vượt khó của người dân, xã Khe Sanh còn nhiều dư địa để phát triển.

Sau khi sáp nhập thôn một cách hợp lý, hợp tình, đảm bảo theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, không gian phát triển của xã Khe Sanh sẽ rộng hơn, từ đó có thể hiện thực hóa dư địa sẵn có, đưa địa phương ngày càng đổi mới.

×