Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Người ngoài độ tuổi lao động có được bầu làm Trưởng thôn?

Người ngoài độ tuổi lao động không bị cấm làm Trưởng thôn

Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, nhiều người dân băn khoăn liệu người đã ngoài độ tuổi lao động có còn đủ điều kiện để được bầu làm Trưởng thôn hay không, nhất là trong bối cảnh nhiều địa phương đang thực hiện sáp nhập, sắp xếp lại thôn, tổ dân phố.

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường hoặc đặc khu, từ đủ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động theo quy định, có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ, chức trách được giao. Đồng thời, người được giới thiệu phải đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín trong cộng đồng, có năng lực tổ chức, vận động nhân dân và được cử tri tín nhiệm.

Điểm đáng chú ý là Nghị định sử dụng cụm từ "ưu tiên người trong độ tuổi lao động" chứ không quy định "phải là người trong độ tuổi lao động".

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Hoàng Anh Sơn, Đoàn Luật sư TP.HCM cho rằng đây là điểm mới cần được hiểu đúng để tránh áp dụng máy móc trong thực tế.

Theo luật sư Sơn, về mặt pháp lý, thuật ngữ "ưu tiên" chỉ thể hiện định hướng lựa chọn khi có nhiều ứng viên đáp ứng điều kiện, chứ không phải là điều kiện bắt buộc để được ứng cử hoặc được bầu.

"Nói cách khác, một công dân đã ngoài độ tuổi lao động nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khác theo Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP như có sức khỏe, có uy tín, có năng lực tổ chức, được cử tri tín nhiệm thì vẫn có thể được giới thiệu và bầu làm Trưởng thôn. Nếu Nhà nước muốn giới hạn độ tuổi thì văn bản sẽ sử dụng các cụm từ mang tính bắt buộc như 'phải trong độ tuổi lao động' hoặc 'không quá... tuổi'. Trong trường hợp này, Nghị định không đặt ra điều kiện đó", luật sư phân tích.

Theo ông Sơn, quy định này cũng phù hợp với thực tiễn ở nhiều địa phương, đặc biệt là vùng nông thôn, miền núi, nơi có nhiều cán bộ cơ sở đã nghỉ hưu nhưng vẫn còn sức khỏe, nhiều kinh nghiệm, được người dân tín nhiệm và có khả năng đảm đương công việc cộng đồng.

Việc lựa chọn phải căn cứ vào năng lực, uy tín và sức khỏe

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, việc Nghị định khuyến khích ưu tiên người trong độ tuổi lao động xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đối với chức danh Trưởng thôn hiện nay.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và sáp nhập thôn, quy mô dân số, số hộ gia đình và khối lượng công việc của Trưởng thôn tại nhiều địa phương đều tăng lên đáng kể. Người đảm nhiệm chức danh này không chỉ tổ chức các cuộc họp dân, triển khai chủ trương, chính sách mà còn tham gia hòa giải ở cơ sở, phối hợp bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống thiên tai, chuyển đổi số, thực hiện các dịch vụ công và nhiều nhiệm vụ khác do chính quyền cấp xã giao.

"Do đó, việc ưu tiên người trong độ tuổi lao động nhằm bảo đảm nguồn nhân lực có điều kiện về thời gian, sức khỏe và khả năng thích ứng với yêu cầu quản lý ngày càng cao ở cơ sở. Tuy nhiên, đây chỉ là một yếu tố ưu tiên trong quá trình xem xét nhân sự, không phải tiêu chí loại trừ đối với người đã ngoài độ tuổi lao động", luật sư Sơn nhấn mạnh.

Luật sư cũng lưu ý, bên cạnh yếu tố tuổi tác, Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP còn đặt ra nhiều tiêu chuẩn quan trọng khác như có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức tốt; bản thân và gia đình gương mẫu; có trình độ văn hóa, năng lực, kinh nghiệm, phương pháp vận động quần chúng; có khả năng tổ chức thực hiện nhiệm vụ; đồng thời khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của thôn, tổ dân phố.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, trong thực tiễn bầu Trưởng thôn, yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là sự tín nhiệm của cử tri và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc.

"Tuổi tác chỉ là một trong nhiều yếu tố được cân nhắc. Một người ngoài độ tuổi lao động nhưng còn sức khỏe, có kinh nghiệm, được người dân tin tưởng vẫn có thể là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, người đang trong độ tuổi lao động nhưng không đáp ứng các tiêu chuẩn về uy tín, năng lực hoặc không được cử tri tín nhiệm thì cũng không thể trở thành Trưởng thôn", luật sư Sơn nhận định.

Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường hoặc đặc khu, từ đủ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động, có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ. Đồng thời phải đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín, năng lực tổ chức, vận động nhân dân và được cử tri tín nhiệm. Quy định này không đặt ra điều kiện bắt buộc người được bầu phải đang trong độ tuổi lao động.

×