Sáp nhập thôn, tổ dân phố, ở Tuyên Quang mới (địa phận Hà Giang cũ), dân muốn giữ tên "làng du lịch”- thôn Mã Pì Lèng

Sáp nhập thôn, tổ dân phố 2026: Những cuộc họp thôn trên cao nguyên đá Đồng Văn ở Hà Giang cũ, nay là Tuyên Quang mới

Chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố đang được nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang lên phương án dự kiến để triển khai một cách bài bản, đồng bộ.

Tại xã Đồng Văn, phương án dự kiến sẽ giảm từ 69 thôn xuống còn khoảng 20 thôn. Đây không đơn thuần là bài toán tinh gọn bộ máy, mà còn mở ra kỳ vọng tái cấu trúc không gian phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là phát triển du lịch.

Trong căn nhà văn hóa nằm cheo leo giữa miền đá xám trên con đường từ tượng đài Thanh niên xung phong dẫn vào mỏm đá tử thần, ông Đinh Ngọc Thiết – Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Séo Sả Lủng – mở chiếc điện thoại thông minh của mình cho phóng viên xem những hình ảnh bà con nhân dân tham dự cuộc họp triển khai chủ trương sáp nhập thôn.

"Báo cáo lãnh đạo xã Đồng Văn, hôm nay, đồng chí Nùng A Chin – Phó Trưởng phòng Văn hóa – xã hội xã và đồng chí Phan Xuân Khiêm - Chủ tịch Cựu Chiến binh xã đến họp cùng với bà con nhân dân 4 thôn để triển khai chủ trương sáp nhập 4 thôn (thôn Mã Pì Lèng, thôn Séo Xà Lủng, thôn Sả Lủng, Séo Sả Lủng) về một thôn mang tên thôn Mã Pì Lèng. Trân trọng báo cáo!". Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Séo Sả Lủng báo cáo Thường trực Đảng ủy, UBND xã Đồng Văn trong nhóm Zalo.

Người đàn ông có 18 năm tuổi Đảng, 14 năm làm Bí thư Chi bộ và 12 năm giữ cương vị trưởng thôn nói chậm rãi nhưng đầy tâm huyết. Với ông, chuyện sáp nhập không chỉ là nhiệm vụ hành chính mà là cơ hội để người dân vùng cao thay đổi cuộc sống.

Theo phương án dự kiến, 4 thôn gồm Mã Pì Lèng, Séo Xà Lủng, Sả Lủng và Séo Sả Lủng sẽ sáp nhập thành một thôn mới. Tổng số hộ sau sáp nhập khoảng 244 hộ dân, phần lớn là đồng bào Mông sinh sống.

"Qua tuyên truyền, bà con đồng tình 100% với chủ trương của Đảng, Nhà nước. Người dân hiểu rằng sau khi sáp nhập sẽ có thêm dư địa để phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch", ông Thiết chia sẻ.

Một trong những nội dung khiến người dân quan tâm là thôn mới sẽ đặt tên là gì và trung tâm thôn đặt ở đâu?

Sau nhiều cuộc họp dân, đa số bà con đều thống nhất mong muốn giữ tên Mã Pì Lèng. Vị trí trung tâm thôn mới và Nhà văn hóa thôn sẽ đặt tại thôn Séo Sả Lủng.

Mong muốn giữ lại một "thương hiệu du lịch"-"làng du lịch"-thôn Mã Pì Lèng

Trên cung đường Hạnh Phúc nối Đồng Văn với Mèo Vạc, đèo Mã Pì Lèng từ lâu đã trở thành biểu tượng của du lịch vùng cao phía Bắc.

Những khúc cua tay áo giữa vách đá dựng đứng, dòng Nho Quế xanh biếc dưới vực sâu, những mỏm đá "tử thần", tượng đài Thanh niên xung phong hay những điểm check-in nổi tiếng đã khiến cái tên Mã Pì Lèng vượt khỏi phạm vi một địa danh đơn thuần. Với người dân nơi đây, Mã Pì Lèng giờ đã là “thương hiệu”.

Ông Thiết phân tích, nếu giữ được tên gọi này cho thôn mới, đó sẽ là lợi thế rất lớn trong phát triển du lịch cộng đồng, thu hút khách và quảng bá sản phẩm địa phương.

"Bà con mong muốn sau này khi nhắc đến thôn Mã Pì Lèng, du khách sẽ nghĩ ngay đến một điểm đến đặc sắc của vùng cao nguyên đá. Đây là cơ hội để người dân làm du lịch, mở homestay, bán nông sản, nâng cao thu nhập", ông Thiết nói.

Không phải ngẫu nhiên mà người dân tha thiết với cái tên ấy. Những năm gần đây, lượng khách du lịch đến Đồng Văn tăng mạnh. Nhiều hộ dân bắt đầu chuyển hướng từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang làm dịch vụ lưu trú, bán hàng lưu niệm, hướng dẫn du lịch.

Ngay tại khu vực dự kiến sáp nhập, nhiều điểm du lịch tự nhiên đã hình thành và được giới trẻ yêu thích. Người dân tin rằng việc giữ tên Mã Pì Lèng sẽ giúp tạo bản sắc riêng, thay vì một tên gọi mới xa lạ, khó nhận diện.

Từ chủ trương hành chính đến giấc mơ thoát nghèo

Ở vùng núi đá tai mèo khắc nghiệt, chuyện thoát nghèo chưa bao giờ dễ dàng. Thôn Séo Sả Lủng hiện có 69 hộ với 375 nhân khẩu, hơn 90% là đồng bào Mông. Cuộc sống của nhiều gia đình vẫn dựa chủ yếu vào trồng ngô, chăn nuôi nhỏ lẻ.

Bởi vậy, với nhiều người dân nơi đây, sáp nhập thôn không chỉ để tinh gọn bộ máy mà còn là cơ hội "vẽ lại con đường thoát nghèo".

Ông Thiết cho biết, sau khi sáp nhập, Ban Quản lý thôn mới sẽ cùng với chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia phát triển du lịch cộng đồng.

“Chúng tôi muốn bà con học cách làm homestay, bán sản phẩm địa phương, tham gia dịch vụ du lịch để có thêm thu nhập”, ông nói.

Ý tưởng ấy nhận được sự hưởng ứng của đông đảo bà con nhân dân. Nhiều hộ trong thôn đã bắt đầu lên kế hoạch để thực hiện.

Với họ, khách du lịch không còn là người lạ ghé qua chụp ảnh, mà có thể trở thành cơ hội để thay đổi cuộc sống.

Một "đầu tàu" mới mang tên Thành Tâm

Không chỉ khu vực Mã Pì Lèng, tại xã Đồng Văn, nhiều thôn khác cũng đang triển khai phương án sáp nhập.

Ông Vũ Văn Hưng – Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Thành Tâm – cho biết, địa phương đã tổ chức họp dân để lấy ý kiến về việc sáp nhập 4 thôn gồm Thành Tâm, Xóm Mới, Ngài Lủng và Ngài Lầu. Kết quả, 100% người dân đồng thuận. Sau sáp nhập, thôn Thành Tâm mới dự kiến có khoảng 540 hộ dân.

Theo ông Hưng, việc giữ tên Thành Tâm xuất phát từ thực tế đây là khu vực trung tâm, có dân số đông và kinh tế phát triển nhất.

“Chúng tôi muốn lấy một thôn mạnh làm đầu tàu kéo các thôn khác cùng phát triển”, ông Hưng nói.

Khác với nhiều thôn vùng cao còn khó khăn, Thành Tâm hiện có hệ thống dịch vụ du lịch khá phát triển với 13 khách sạn, 29 nhà nghỉ cùng hàng chục nhà hàng.

Thu nhập bình quân đầu người của thôn đạt khoảng 80 triệu đồng mỗi năm – mức cao hàng đầu khu vực.

Tuy nhiên, khoảng cách phát triển giữa các thôn trong diện sáp nhập vẫn còn khá lớn.

Những bản làng còn nhiều gian khó

Cách trung tâm khoảng 1,5km, thôn Ngài Lầu vẫn là một vùng khó khăn. 100% dân cư là đồng bào Mông với 42 hộ dân sinh sống chủ yếu bằng trồng ngô, chăn nuôi nhỏ lẻ.

Đường vào thôn đã được bê tông hóa nhưng nhỏ hẹp, chỉ đủ cho xe máy lưu thông. Dẫu vậy, theo đánh giá của ông Hưng, vị trí thôn Ngài Lầu lại có tiềm năng lớn để phát triển du lịch.

Từ đây có thể phóng tầm mắt xuống dòng sông Nho Quế xanh ngắt giữa núi đá. Quỹ đất còn khá rộng, phù hợp quy hoạch trồng hoa, cây ăn quả và xây dựng điểm du lịch sinh thái. Điều người dân thiếu hiện nay là hạ tầng và nguồn lực đầu tư.

“Nếu có đường đẹp, có quy hoạch bài bản và được hỗ trợ phát triển dịch vụ, bà con chắc chắn sẽ có cơ hội thoát nghèo”, ông Hưng nhận định.

Theo ông, điều quan trọng nhất hiện nay là Nhà nước cần đầu tư giao thông kết nối, đồng thời có cơ chế thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư vào phát triển du lịch cộng đồng.

Sắp xếp để phát triển bền vững

Trao đổi với phóng viên, bà Trần Thị Sang – Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Đồng Văn cho biết, việc sắp xếp, sáp nhập thôn đang được địa phương triển khai theo định hướng vừa tinh gọn vừa tạo động lực phát triển mới.

Theo phương án dự kiến của xã Đồng Văn, số lượng thôn của xã sẽ giảm từ 69 xuống còn khoảng 20 thôn.

Tiêu chí được đặt ra là ưu tiên vị trí trung tâm, tận dụng cơ sở vật chất sẵn có để tránh lãng phí, đồng thời tạo dư địa phát triển kinh tế, đặc biệt là du lịch.

“Chúng tôi hướng tới mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn gắn với xây dựng nông thôn mới”, bà Sang nói.

Một trong những vấn đề được địa phương đặc biệt quan tâm là lựa chọn đội ngũ cán bộ thôn sau sáp nhập.

Theo định hướng của xã, những người được lựa chọn phải là người “làm được việc”, có kỹ năng sử dụng máy tính, xử lý công việc hành chính và tinh thần trách nhiệm cao. Đây được xem là yêu cầu tất yếu khi quy mô thôn lớn hơn, khối lượng công việc nhiều hơn sau sáp nhập.

Mới đây, phát biểu tại hội nghị đánh giá 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, ông Hầu A Lềnh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang nhấn mạnh, các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục quán triệt và triển khai nghiêm túc, đồng bộ các văn bản của Trung ương, Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các nghị quyết, chỉ thị của Chính phủ.

Đồng thời, chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để triển khai thực hiện việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo chủ trương của Trung ương phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng thuận từ cơ sở

Qua các cuộc tiếp xúc, đa số bà con đều đồng tình với chủ trương sáp nhập. Sự đồng thuận ấy không chỉ đến từ niềm tin vào chủ trương của Đảng, Nhà nước mà còn xuất phát từ kỳ vọng thực tế về một tương lai tốt hơn.

Ở nơi địa đầu Tổ quốc, người dân hiểu rằng muốn phát triển phải thay đổi tư duy, phải liên kết và mở rộng không gian phát triển.

Giữa những dãy núi đá xám trùng điệp, câu chuyện giữ lại tên “Mã Pì Lèng” vì thế không đơn thuần là giữ một địa danh. Đó là khát vọng giữ lấy bản sắc, giữ lấy thương hiệu du lịch đã được gây dựng suốt nhiều năm qua để từ đó tạo sinh kế cho người dân vùng cao.

Khi những bản làng nhỏ lẻ được kết nối thành những cộng đồng lớn hơn, khi các tuyến đường được mở rộng và du lịch trở thành động lực phát triển, người dân nơi đây kỳ vọng rằng hành trình sáp nhập thôn sẽ không chỉ dừng ở việc thay đổi địa giới hành chính. Mà đó sẽ là khởi đầu cho một hành trình mới – hành trình thoát nghèo và làm giàu trên chính miền đá xám cheo leo của mình.

×