Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Tên thôn thay đổi sau sáp nhập, địa chỉ cũ trên giấy tờ còn giá trị pháp lý không?

Sáp nhập thôn, tổ dân phố không làm mất giá trị pháp lý của giấy tờ đã cấp

Thời gian qua, việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố được triển khai đồng bộ tại nhiều địa phương nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và phù hợp với quy mô dân cư thực tế. Sau sáp nhập, tên gọi của nhiều thôn, tổ dân phố đã được thay đổi hoặc hợp nhất thành tên mới.

Từ thực tế này, nhiều người dân lo ngại các giấy tờ cá nhân đang ghi địa chỉ theo tên thôn, tổ dân phố cũ sẽ không còn giá trị sử dụng hoặc gặp khó khăn khi thực hiện các giao dịch dân sự, hành chính.

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Hoàng Anh Sơn cho biết, việc thay đổi tên thôn, tổ dân phố sau sáp nhập là sự điều chỉnh về tổ chức cộng đồng dân cư và đơn vị quản lý ở cơ sở, không làm thay đổi quyền, nghĩa vụ hợp pháp của công dân đã được xác lập trước đó.

Theo luật sư Sơn, địa chỉ trên các loại giấy tờ được xác lập hợp pháp tại thời điểm cấp giấy. Khi Nhà nước thực hiện việc sắp xếp đơn vị dân cư, các giấy tờ này vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng cho đến khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu điều chỉnh hoặc khi người dân thực hiện thủ tục cấp đổi theo quy định chuyên ngành.

Đáng chú ý, Điều 4 Nghị định 185/2026/NĐ-CP đã có sự thay đổi đáng kể về cách thức tổ chức thôn, tổ dân phố so với quy định trước đây.

Nếu như Điều 4 Thông tư hợp nhất 08/VBHN-BNV năm 2022 quy định mỗi thôn có Trưởng thôn, mỗi tổ dân phố có Tổ trưởng tổ dân phố và trong trường hợp cần thiết có thể bố trí thêm 1 Phó Trưởng thôn hoặc 1 Phó Tổ trưởng tổ dân phố, thì quy định mới đã chuyển sang hướng linh hoạt hơn.

Cụ thể, khoản 1 Điều 4 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định ngoài chức danh Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, căn cứ yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm địa bàn và khả năng cân đối ngân sách, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được quyết định bố trí các chức danh người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố để hỗ trợ điều hành hoặc thực hiện các hoạt động tự quản của cộng đồng dân cư.

Theo giới chuyên môn, đây là bước chuyển từ mô hình tổ chức mang tính "cứng" sang cơ chế mở, trao quyền chủ động nhiều hơn cho địa phương trong bối cảnh nhiều thôn, tổ dân phố sau sáp nhập có quy mô dân số lớn hơn trước.

Người dân có phải đi đổi toàn bộ giấy tờ khi tên thôn thay đổi?

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, pháp luật hiện hành không đặt ra nguyên tắc người dân phải đồng loạt đổi tất cả giấy tờ chỉ vì thay đổi tên thôn, tổ dân phố sau sáp nhập.

Thực tế, thôn và tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải là một cấp hành chính độc lập. Vì vậy, việc thay đổi tên gọi của thôn, tổ dân phố không đồng nghĩa với việc thay đổi toàn bộ thông tin pháp lý của công dân.

Đáng chú ý, Điều 5 Nghị định 185/2026/NĐ-CP tiếp tục khẳng định vai trò tự quản của cộng đồng dân cư, đồng thời bổ sung nhiều nội dung mới như hỗ trợ chuyển đổi số, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, phối hợp cung cấp thông tin phục vụ quản lý nhà nước. Điều này cho thấy xu hướng quản lý hiện nay là tăng cường số hóa dữ liệu dân cư thay vì đặt nặng việc điều chỉnh thủ công các loại giấy tờ giấy.

Theo đó, đối với các loại giấy tờ như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ hộ tịch, hồ sơ bảo hiểm xã hội, giấy phép lái xe, giấy đăng ký xe hoặc các văn bằng, chứng chỉ đã được cấp hợp pháp trước thời điểm sáp nhập, người dân vẫn có thể tiếp tục sử dụng bình thường.

Khi phát sinh thủ tục hành chính mới, cấp đổi, cấp lại hoặc cập nhật thông tin cư trú, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện việc ghi nhận địa chỉ theo tên thôn, tổ dân phố mới trên cơ sở dữ liệu quản lý hiện hành.

Luật sư Sơn cho rằng người dân không nên quá lo lắng trước việc thay đổi tên gọi của thôn, tổ dân phố sau sáp nhập. Điều quan trọng là các quyền tài sản, quyền nhân thân và các giao dịch hợp pháp đã được xác lập vẫn được pháp luật bảo vệ đầy đủ.

Trong trường hợp cơ quan, tổ chức hoặc đối tác giao dịch yêu cầu làm rõ địa chỉ cũ và địa chỉ mới, người dân có thể sử dụng các văn bản công bố sắp xếp đơn vị dân cư của địa phương hoặc xác nhận của UBND cấp xã để chứng minh tính liên tục của địa chỉ.

Việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở, tinh gọn bộ máy và phù hợp với tình hình dân cư mới, chứ không làm phát sinh nghĩa vụ phải đồng loạt đổi giấy tờ đối với người dân.

Luật sư Hoàng Anh Sơn nhấn mạnh: "Tên thôn, tổ dân phố có thể thay đổi sau sáp nhập nhưng giá trị pháp lý của các giấy tờ đã được cấp hợp pháp không vì thế mà bị mất hiệu lực. Người dân chỉ thực hiện cập nhật thông tin khi có thủ tục hành chính phát sinh hoặc khi pháp luật chuyên ngành có yêu cầu cụ thể."

×