Sắp xếp thôn, tổ dân phố mới nhất ở Bắc Ninh: Tên thôn “Đông Vĩnh” xã Tiên Du, trưởng thôn nêu lý do chưa đồng thuận

Theo phương án công khai, xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh có 3 thôn chưa đạt tiêu chí gồm: Vĩnh Phục, Duệ Nam và Duệ Khánh.

Trên cơ sở đó, địa phương đề xuất sáp nhập: Vĩnh Phục với Đông Phù (dự kiến tên “Đông Vĩnh”); Duệ Nam với Đình Cả (tên “Nội Duệ”); Duệ Khánh với Lộ Bao (tên “Lộ Khánh”).

Chủ trương được đồng thuận, nhưng khi đi vào cụ thể, câu chuyện nhạy cảm nhất lại nằm ở tên gọi thôn mới, đặc biệt là phương án “Đông Vĩnh” – cách ghép mỗi thôn một chữ đang có nhiều ý kiến tranh luận trái chiều.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố, tranh luận tên thôn mới “Đông Vĩnh” ở xã Tiên Du: Giữ “hồn làng” hay chấp nhận dung hòa?

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Nguyễn Xuân Giang, Trưởng thôn Đông Phù cho biết, cán bộ và người dân đều ủng hộ chủ trương sáp nhập thôn.

Tuy nhiên, điều khiến người dân băn khoăn nhất không phải là việc nhập thôn, mà là nguy cơ mất đi những giá trị văn hóa, lịch sử đã tồn tại hàng trăm năm.

“Tuy cùng một xã nhưng mỗi thôn có bản sắc riêng, từ đình, chùa đến lễ hội. Có những thôn tồn tại hàng trăm năm, mang giá trị lịch sử rất sâu sắc”, ông Giang nói.

Theo phương án, thôn Đông Phù và Vĩnh Phục sẽ sáp nhập thành thôn mới mang tên “Đông Vĩnh”. Tuy nhiên, cách đặt tên thôn mới đang tạo ra nhiều ý kiến tranh luận trái chiều.

Ông Giang thẳng thắn: “Tên ghép mỗi thôn một chữ như "Đông Vĩnh" không có ý nghĩa lịch sử hay phong thủy, cũng không phản ánh được chiều sâu văn hóa của địa phương”.

Không chỉ là ý kiến cá nhân, kết quả lấy ý kiến trong cộng đồng cho thấy sự chênh lệch rõ rệt.

Trong nhóm Zalo “Đặt tên thôn” với gần 400 người tham gia, khi đưa ra 5 phương án gồm: Đông Phù, Phú Lâm, Đông Phù – Vĩnh Phục, Đông Vĩnh và Vĩnh Phục, thì “Đông Vĩnh” không nhận được bất kỳ lựa chọn nào – một kết quả hiếm gặp trong các cuộc lấy ý kiến cộng đồng.

Nhiều người dân cho rằng, đây chỉ là cách ghép cơ học: “Đông” chỉ phương hướng, “Vĩnh” nếu hiểu là vĩnh cửu thì khi ghép lại cũng không tạo ra ý nghĩa rõ ràng.

Ngược lại, phương án giữ nguyên tên Đông Phù nhận được sự ủng hộ cao nhất. Tên gọi này gắn với truyền thuyết tướng Cao Lỗ thời An Dương Vương, được xem là một phần “hồn làng” cần được gìn giữ. Trong phương án này, thôn Vĩnh Phục dự kiến chuyển thành xóm Vĩnh Phục.

“Đông Phù mang ý nghĩa ‘phù vua’, có lịch sử lâu đời nên cần được giữ lại. Hơn nữa, người dân cũng không phải thay đổi giấy tờ hành chính”, ông Giang nói.

Phương án đặt tên “Phú Lâm” – theo tên xã cũ – cũng được đưa ra, nhưng không nhận được nhiều đồng thuận do bị đánh giá là “chung chung, thiếu dấu ấn riêng”.

Nói về việc đặt tên thôn mới, ông Nguyễn Bá Cường, Trưởng thôn Vĩnh Phục cho rằng cần nhìn nhận theo hướng dung hòa để tránh phát sinh mâu thuẫn.

“Nếu chỉ lấy tên một thôn thì bên còn lại sẽ khó đồng thuận, vì liên quan đến ‘màu cờ, sắc áo’, rất nhạy cảm”, ông Cường nói.

Theo ông, phương án đặt tên thôn mới là “Đông Vĩnh” vẫn có cơ sở: “Lấy mỗi thôn một chữ sẽ giữ được yếu tố của cả hai bên, hạn chế phát sinh ý kiến trái chiều”.

Dù vậy, thực tế cho thấy sự đồng thuận trong nhân dân vẫn chưa cao. “Đa số bà con vẫn mong giữ nguyên thôn như hiện nay. Có người đồng tình với tên mới, nhưng cũng có người chưa đồng tình”, ông Cường cho biết.

Hiện phương án sáp nhập thôn ở xã Tiên Du vẫn đang được tiếp tục lấy ý kiến cộng đồng dân cư.

Bài toán đặt ra không chỉ là sắp xếp cho “đúng tiêu chí”, mà còn là làm sao để những thôn mới sau sáp nhập vẫn giữ được bản sắc riêng – thứ vốn được người dân coi là ‘hồn làng’.

"Siêu thôn" ở Bắc Ninh có nghìn hộ, áp lực “đổ dồn”: Trưởng thôn nói thẳng “việc gì cũng đến tay”

Xã Tiên Du (tỉnh Bắc Ninh), được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Lim cùng hai xã Nội Duệ và Phú Lâm (huyện Tiên Du cũ), hiện đang bước vào giai đoạn tổ chức lại mạnh mẽ ở cấp thôn, trong bối cảnh quy mô dân cư gia tăng nhanh chóng.

Theo phương án công bố, hàng loạt thôn mới đều vượt xa tiêu chí: Đông Vĩnh (Đông Phù – Vĩnh Phục) dự kiến 1.101 hộ, đạt 275%; Nội Duệ (Đình Cả – Duệ Nam) lên tới 1.604 hộ, tương đương 401% – lớn nhất toàn xã; Lộ Khánh (Lộ Bao – Duệ Khánh) cũng đạt 962 hộ, tương đương 240,5%.

Chỉ sau một lần sắp xếp, nhiều thôn đã vọt lên quy mô từ gần 1.000 đến hơn 1.600 hộ – gấp nhiều lần chuẩn quy định.

Bộ máy được tinh gọn, nhưng áp lực quản lý ở cơ sở cũng vì thế mà dồn lại rõ rệt.

Và ở những "siêu thôn", “siêu đông dân”, áp lực ấy không còn là con số.

Tại thôn Tam Tảo – nơi có khoảng 2.200 hộ, lớn nhất xã Tiên Du – cách vận hành gần như đã khác hẳn so với mô hình truyền thống.

Ông Ưng Sỹ Khôi, Trưởng thôn Tam Tảo cho biết, nếu ở những thôn có quy mô dân số nhỏ, cán bộ có thể hẹn người dân giải quyết công việc theo khung giờ cố định, thì tại Tam Tảo, điều đó gần như không khả thi.

“Công việc rất nhiều, gần như ngày nào tôi cũng phải có mặt tại nhà văn hóa thôn để xử lý”, ông nói.

Và áp lực được ông đúc lại bằng một câu ngắn gọn: “Thôn có hơn 2.000 hộ, địa bàn rộng, nhiều xóm nên quản lý rất vất vả, việc gì cũng đến tay trưởng thôn”.

“Việc gì cũng đến tay” không phải là cách nói quá. Từ thủ tục hành chính, an ninh trật tự, hòa giải mâu thuẫn, đến cưới hỏi, ma chay, vận động phong trào… tất cả đều dồn về cấp thôn, trong khi bộ máy vẫn chỉ có 3 chức danh quen thuộc.

“Công việc nhiều, kinh phí lại hạn chế, có khoản phải tự cân đối thêm để duy trì hoạt động”, ông Khôi chia sẻ.

Từ thực tế đó, trưởng thôn đông dân nhất xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh kiến nghị: “Cần đảm bảo thu nhập đủ sống và có cơ chế hỗ trợ phù hợp với thôn quy mô lớn, kể cả việc bố trí thêm Phó Trưởng thôn để san sẻ công việc”.

Câu chuyện ở Tam Tảo cho thấy, sau sáp nhập, bài toán không chỉ là “đủ tiêu chí”, mà là ai sẽ gánh khối lượng công việc khổng lồ ở cơ sở – nơi mà, như lời trưởng thôn nói, “việc gì cuối cùng cũng đến tay” – và áp lực ấy không thể chia đều chỉ bằng một quyết định hành chính.

×