Sắp xếp thôn, tổ dân phố mới nhất ở Đà Nẵng: Xã A Vương xa xôi, cách lế thế, tiêu chí số hộ cần linh hoạt?

Trước thực tế này, địa phương kiến nghị cấp trên không thể áp dụng máy móc các con số cơ học để sáp nhập thôn, mà cần linh hoạt theo thực tế địa hình, văn hóa của đồng bào Cơ Tu.

Sắp xếp thôn, sáp nhập xóm ở xã A Vương, nơi phải đi bộ 4 giờ băng rừng vào một cái thôn

Sau đợt sáp nhập toàn diện, xã biên giới Avương mới (được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích, dân số của hai xã Avương và Bhalêê thuộc huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cũ vào TP Đà Nẵng) mang một tầm vóc mới với diện tích tự nhiên rộng lớn lên tới 225,30 km2.

Nơi đây là địa bàn sinh sống của gần 5.500 nhân khẩu, với hơn 95% là đồng bào dân tộc thiểu số Cơ Tu.

Ông Briu Quân Chủ tịch UBND xã Avương cho biết, để đồng bộ hóa bộ máy hành chính cơ sở, UBND xã vừa hoàn thành báo cáo gửi Sở Nội vụ và UBND TP.Đà Nẵng về phương án sắp xếp, kiện toàn tổ chức thôn.

“Theo kế hoạch, xã sẽ giảm được 5 đầu mối, điều chỉnh gọn lại còn 11 thôn (gồm 5 thôn giữ nguyên hiện trạng đặc thù và 6 thôn mới được sáp nhập). Song song đó, các tổ chức Đảng, Ban Công tác Mặt trận và chi hội đoàn thể cũng sẽ hợp nhất tương ứng”, ông Briu Quân chia sẻ.

Dù một số đơn vị sau khi gộp lại vẫn chưa thể đạt tiêu chuẩn chung về quy mô số hộ, nhưng địa phương khẳng định phương án này đã bảo đảm tính khả thi thực tế và có sự đồng thuận cao của nhân dân.

Chủ tịch UBND xã Avương ông Briu Quân cho biết địa phương đang phải đối mặt với những khó khăn khách quan đặc thù mang tính "bất khả kháng" của vùng biên cương miền núi.

Địa hình hiểm trở, dốc cao, bị chia cắt sâu bởi diện tích rừng tự nhiên lớn và hệ thống sông suối phức tạp khiến dân cư sống thưa thớt thành từng cụm nhỏ. Nếu cứ ép sáp nhập cơ học cho đủ số hộ, khoảng cách đi lại của người dân để hội họp, tiếp cận dịch vụ công sẽ trở thành gánh nặng quá lớn.

“Minh chứng rõ nhất là trường hợp của thôn Aur. Thôn này hiện chỉ vỏn vẹn có 24 hộ với 104 nhân khẩu. Quy mô quá nhỏ so với tiêu chuẩn, nhưng Aur lại là khu dân cư biệt lập nhất toàn xã.

Để đi từ trung tâm xã vào đến thôn Aur, cán bộ và người dân chủ yếu phải đi bộ băng rừng, vượt nhiều khe suối với thời gian di chuyển mất trên 4 giờ đồng hồ. Vào mùa mưa bão, sạt lở và lũ dâng cao thường gây cô lập hoàn toàn. Do đó, việc sáp nhập thôn Aur vào nơi khác là bất khả thi về mặt quản lý và an toàn đời sống”, ông Briu Quân cho hay.

Bên cạnh đó, các thôn như Azứt, Atêếp, Đang, Aréc và Apát đều tọa lạc trên địa bàn có vai trò chiến lược cốt lõi về quốc phòng - an ninh, giữ nhiệm vụ bảo vệ rừng đầu nguồn và chủ quyền mốc giới quốc gia, cần phải duy trì ổn định.

Chưa kể, đồng bào Cơ Tu có phong tục tập quán, tín ngưỡng gắn bó chặt chẽ với không gian cư trú lâu đời, việc sáp nhập bắt buộc phải tính đến yếu tố văn hóa truyền thống chứ không thuần túy là phép cộng dân số.

Giảm đầu mối, tinh gọn hệ thống chính trị cơ sở nhưng không sáp nhập cơ học

Qua khảo sát, dự kiến có 9/11 thôn sau khi sắp xếp sẽ bảo đảm được không gian sinh hoạt cộng đồng thông qua việc kết hợp sử dụng nhà Gươl truyền thống và nhà văn hóa kiên cố sẵn có. Dẫu vậy, hạ tầng phục vụ công ích tại đây vẫn còn lộ rõ không ít hạn chế.

Hiện tại, toàn xã có 3 nhà sinh hoạt văn hóa tại các thôn Apát, Aréc và Galâu đang cần cải tạo, sửa chữa lớn.

Các công trình này chủ yếu là nhà Gươl truyền thống đã xuống cấp về mặt kết cấu hoặc diện tích quá chật hẹp, chưa đáp ứng được nhu cầu hội họp tập trung khi quy mô số hộ gia đình tăng lên sau sáp nhập.

Để khắc phục "vùng lõm" sóng liên lạc tại các bản làng vùng sâu vùng xa, hỗ trợ đắc lực cho công tác số hóa hành chính cơ sở, UBND xã Avương đã xây dựng kế hoạch trang bị đồng bộ hệ thống mạng internet/wifi cùng 11 bộ máy vi tính và máy in (mỗi thôn 1 bộ) cho tất cả các nhà sinh hoạt cộng đồng sau khi sắp xếp.

Từ thực tế cặn kẽ trên, UBND xã Avương đề xuất Sở Nội vụ và UBND thành phố Đà Nẵng xem xét, đánh giá phương án kiện toàn thôn một cách toàn diện, không xem tiêu chuẩn số hộ là thước đo duy nhất để ép buộc sáp nhập.

Địa phương kiến nghị cấp trên cho phép vận dụng linh hoạt tiêu chí quy mô 150 hộ gia đình áp dụng cho vùng Trung du và miền núi phía Bắc (quy định tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ) làm cơ sở tham chiếu.

Đồng thời, đề nghị thành phố cho duy trì các thôn đặc thù quy mô nhỏ như Aur, Atêếp, Đang, Apát, Aréc để giữ vững hiệu quả quản lý lãnh thổ, bảo vệ chủ quyền biên giới, đồng thời tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư cho giao thông, thông tin và thiết chế văn hóa vùng cao.

×