Sau bước đột phá thể chế về khoa học công nghệ, bài toán lớn là tạo ra sản phẩm

Chiều 15/7, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Hội nghị "Thể chế khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo phát triển" với sự tham dự và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, kể từ khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, Bộ đã chủ trì xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành một khối lượng văn bản quy phạm pháp luật rất lớn, gồm 10 luật, 1 nghị quyết của Quốc hội, 40 nghị định, 12 nghị quyết của Chính phủ, 70 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 102 thông tư.

Theo Bộ trưởng Quân, đây là khối lượng công việc chưa từng có trong thời gian ngắn, thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ, sự đồng hành của Quốc hội cùng sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành và địa phương trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, xây dựng thể chế mới chỉ là bước khởi đầu. Thách thức lớn hơn là bảo đảm các quy định được triển khai thống nhất và hiệu quả trong thực tiễn. Đến nay, hệ thống thể chế trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cơ bản đã hoàn thiện, vì vậy trọng tâm cần chuyển sang tổ chức thực hiện.

"Điều quan trọng hiện nay là thực thi quyết liệt, thực thi đến cùng để tạo ra các sản phẩm cuối cùng", Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, đồng thời kỳ vọng hội nghị sẽ giúp các bộ, ngành, địa phương thống nhất cách hiểu, cách làm và tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai.

Tại hội nghị, các đại biểu đã trao đổi bốn chuyên đề trọng tâm gồm: thể chế cho công nghệ chiến lược; cơ chế đầu tư, mua sắm và thử nghiệm trong chuyển đổi số; đổi mới vai trò của các quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tháo gỡ vướng mắc trong lập, phân bổ và sử dụng nguồn lực ngân sách cho khoa học và công nghệ.

Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định, trong hơn 18 tháng qua, Việt Nam đã tập trung nguồn lực để nhanh chóng đưa các chủ trương lớn của Đảng vào cuộc sống. Một trong những kết quả nổi bật là việc hoàn thiện hệ thống thể chế, góp phần tháo gỡ "điểm nghẽn của điểm nghẽn" như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, mục tiêu không chỉ dừng ở việc ban hành thêm văn bản hay cơ chế mới, mà phải đo lường được hiệu quả thực tế của các chính sách. Những chỉ số như số lượng công nghệ được làm chủ, sản phẩm được thương mại hóa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo được hình thành hay mức đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào tăng trưởng kinh tế mới là thước đo quan trọng của việc thực hiện Nghị quyết số 57.

Để đạt mục tiêu đó, Phó Thủ tướng đề nghị bốn chủ thể trong hệ sinh thái gồm Nhà nước, đội ngũ nhà khoa học, các viện nghiên cứu - trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp cùng hành động mạnh mẽ hơn.

Trong đó, Nhà nước tiếp tục đổi mới tư duy quản lý theo hướng kiến tạo, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm; các nhà khoa học tập trung nghiên cứu từ nhu cầu thực tiễn; các trường, viện tăng cường chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; doanh nghiệp chủ động đầu tư cho nghiên cứu, đổi mới công nghệ và trở thành trung tâm của quá trình tiếp nhận, làm chủ công nghệ.

Một nội dung được Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh là đẩy nhanh phân bổ và giải ngân nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Phó Thủ tướng, đầu tư cho khoa học và công nghệ là đầu tư cho tương lai, nhưng nếu nguồn lực đã bố trí mà giải ngân chậm sẽ làm mất cơ hội phát triển, kéo lùi quá trình hình thành công nghệ, sản phẩm và doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo công tác phân bổ, giao dự toán và giải ngân nguồn lực; đồng thời giao Bộ KH&CN chủ trì xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá kết quả giải ngân của các bộ, ngành và địa phương.

Khẳng định tinh thần xuyên suốt của giai đoạn mới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: "Thể chế không còn là rào cản mà phải trở thành lợi thế cạnh tranh; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước."

×