Sau gần 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp ở Quảng Trị, áp lực công việc đang dồn xuống cấp xã

Tinh gọn bộ máy, tăng phân cấp, chính quyền cơ sở “gần dân” hơn

Ngày 12/5, tin từ UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, sau sáp nhập tỉnh Quảng Bình và tỉnh Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị mới có diện tích hơn 12.686km2, dân số gần 1,88 triệu người; số đơn vị hành chính cấp xã giảm mạnh từ 264 xuống còn 78 xã, phường và đặc khu, tương đương giảm hơn 70%.

Ngay sau sáp nhập, tỉnh Quảng Trị tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, sắp xếp cơ quan chuyên môn và đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn. Từ 27 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh trước đây còn 14 cơ quan. Số tổ chức bên trong các sở, ngành cũng giảm gần một nửa.

Ở cấp xã, tỉnh Quảng Trị thành lập 233 cơ quan chuyên môn thuộc 78 xã, phường, đặc khu; đồng thời đưa vào hoạt động 77 trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã nhằm đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn.

Nhiều lĩnh vực trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện nay được chuyển giao trực tiếp cho cấp xã.

Tỉnh Quảng Trị đã triển khai 1.967 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền giữa Trung ương với địa phương và giữa cấp tỉnh với cấp xã.

Theo đánh giá của UBND tỉnh, việc phân cấp giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm tầng nấc trung gian, tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Nhiều thủ tục liên quan đến đất đai, hộ tịch, chính sách xã hội, môi trường… được xử lý ngay tại cơ sở, giảm thời gian đi lại cho người dân.

Song song với cải cách hành chính, Quảng Trị cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai cơ chế “một cửa, một cửa liên thông”, đầu tư hệ thống kiosk hỗ trợ dịch vụ công tại các trung tâm hành chính công cấp xã.

Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục duy trì tăng trưởng kinh tế - xã hội tích cực. Quý I/2026, GRDP toàn tỉnh tăng hơn 8%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng gần 20%; thu ngân sách đạt hơn 3.354 tỷ đồng.

Cần thêm thời gian để hoàn thiện thể chế

Dù đạt nhiều kết quả bước đầu, UBND tỉnh Quảng Trị thẳng thắn nhìn nhận mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo áp lực rất lớn cho cấp xã — nơi trực tiếp tiếp nhận khối lượng công việc khổng lồ sau khi bỏ cấp huyện.

Theo UBND tỉnh Quảng Trị, sau sáp nhập, quy mô địa bàn cấp xã rộng hơn rất nhiều, dân số đông hơn, khối lượng nhiệm vụ lớn trong khi số lượng cán bộ, công chức giảm mạnh. Tổng biên chế cán bộ, công chức toàn tỉnh giảm từ 9.078 xuống còn 5.679 người, tức giảm tới 3.399 biên chế.

Nhiều cán bộ cấp xã hiện phải đảm nhận cùng lúc khối lượng công việc trước đây do cả cấp huyện và cấp xã thực hiện. Từ đất đai, xây dựng, hộ tịch, an sinh xã hội, giải quyết đơn thư đến tiếp nhận và xử lý thủ tục hành chính đều dồn trực tiếp về cơ sở.

Không ít địa phương xuất hiện tình trạng cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, làm việc với cường độ cao để bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt. UBND tỉnh đánh giá, khối lượng công việc ở cấp xã tăng mạnh nhưng năng lực đội ngũ chưa đồng đều giữa các khu vực trung tâm, đồng bằng và miền núi. Một bộ phận cán bộ trẻ có trình độ nhưng thiếu kinh nghiệm thực tiễn; trong khi một số cán bộ lâu năm còn lúng túng với công nghệ và quy trình quản lý mới.

Áp lực công việc lớn trong khi chế độ, chính sách tiền lương hiện chưa tương xứng dẫn đến một số cán bộ, công chức có dấu hiệu chán nản, thiếu ý chí phấn đấu, tâm huyết với nghề.

Hạn chế về cơ sở vật chất, bao gồm cả về hạ tầng số và khả năng liên thông dữ liệu; những bất cập trong phân định thẩm quyền giữa các cấp chính quyền và giữa các cơ quan chuyên môn cần được tháo gỡ.

Tình trạng nơi thừa, nơi thiếu công chức cũng gây khó khăn lớn. Hiện toàn tỉnh Quảng Trị có 37/78 địa phương thừa công chức so với định mức, nhưng vẫn có 23 địa phương thiếu nhân sự.

Đặc biệt, hạ tầng công nghệ thông tin ở cơ sở chưa đồng bộ khiến nhiều xã vùng sâu, vùng xa gặp khó trong triển khai chuyển đổi số và giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến.

Khoảng cách địa lý sau sáp nhập cũng khiến người dân ở nhiều địa bàn phải di chuyển xa hơn để giao dịch hành chính. Trong khi đó, hệ thống văn bản hướng dẫn cho mô hình mới vẫn còn thiếu đồng bộ, dẫn đến lúng túng trong xử lý một số nhiệm vụ liên ngành, liên cấp.

Theo UBND tỉnh Quảng Trị, đây là giai đoạn chuyển tiếp của một mô hình hoàn toàn mới nên cần thêm thời gian để hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Tỉnh Quảng Trị kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền; có chính sách phù hợp về biên chế, đào tạo cán bộ, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin cho cấp xã nhằm giảm tải áp lực cho cơ sở và nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian tới.

×