Sau muội hồng Hòa Bình, đào bánh xe là cây gì mà dân mạng "phát sốt", khó thuần thế nào mà giá cả hàng chục triệu/cây?

Đào bánh xe là cây gì? Tại sao gọi là đào bánh xe?

Đào bánh xe (còn gọi là hoa xuân, đào hoa xuân, mai xa luân, táo gai Ấn Độ) có tên khoa học là Rhaphiolepis indica, là một loại cây bụi thường xanh tương đối nhỏ , mọc tự nhiên theo hình dáng tròn trịa, gọn gàng nhưng có thể cao tới 0,9 - 1,8m.

Mặc dù có tên gọi là táo gai Ấn Độ, nhưng loại cây này lại không có gai, không chỉ mọc ở Ấn Độ mà còn được trồng tại các quốc gia như Trung Quốc, Úc, Việt Nam...

Đào bánh xe có nhiều loại, ở Việt Nam phổ biến 2 loại là loại lá kim và lá tròn. Lá đào bánh xe xanh quanh năm; lá non thường ánh màu đồng, khi trưởng thành chuyển sang xanh đậm. Lá hình thuôn dài, khoảng 5 đến 10 cm, có kết cấu dai và mép lá có răng cưa.

Vào mùa xuân, cây đào bánh xe nở hoa rực rỡ, thơm, màu hồng nhạt hoặc trắng, mọc thành chùm. Hoa có hình ngôi sao với năm cánh, khá giống hoa trẩu. Quả của cây có kích thước nhỏ, màu xanh đen, mọc thành chùm, có thể ăn được nhưng nên bỏ hạt.

Tại Việt Nam, theo Sơn Nam Art, đào bánh xe phân bố chủ yếu ở các vùng đồi núi cao tỉnh Quảng Ninh, Nghệ An, Quảng Trị…

Đây là giống cây có sức sống tốt, khả năng thích nghi cao; trong điều kiện chăm sóc phù hợp, cây có thể trồng trong không gian trong nhà từ 2–3 tháng mà không cần đưa ra ngoài.

So với một số dòng cây cảnh phổ biến như tùng đen hay muội hồng, giá đào bánh xe hiện chỉ ở mức khoảng 1/10.

Dù vậy, giống cây này sở hữu nhiều ưu điểm: bộ lá dày, nhỏ, chất lá đẹp, mép lá có răng cưa; cây ra hoa vào mùa xuân, hoa nở dày, phủ kín tán, hương thơm ngọt nhẹ, thanh nhã, có thể sống trong điều kiện thiếu sáng. Những đặc tính này khiến đào bánh xe ngày càng được giới chơi cây cảnh quan tâm, đặc biệt trong phân khúc tìm kiếm các giống cây lạ, có giá trị thẩm mỹ.

Tuy nhiên, cũng theo Sơn Nam Art, đào bánh xe là giống cây khó thuần, khó giâm ủ nên thường phải khai thác ngoài tự nhiên, dẫn tới nguồn cung giống cây này hạn chế trên thị trường cây cảnh.

Do sinh trưởng ở khu vực đồi núi, việc khai thác và vận chuyển cây gặp nhiều khó khăn; sau khi đưa về, cây phải được trồng chậu từ 6 tháng đến 1 năm để phục hồi và phát triển ổn định trước khi đưa ra thị trường.

Do đó, những cây đào bánh xe khai thác ngoài tự nhiên có giá trị cao, giá bán có thể lên tới hàng chục triệu đồng mỗi cây.

Nếu mua ở dạng phôi, cây đào bánh xe có thể có giá rẻ hơn, ở mức giá từ 100.000 - 500.000 đồng/cây.

Tên gọi "đào bánh xe" cũng có nhiều cách lý giải. Trên các diễn đàn chơi cây, có nhiều ý kiến cho rằng tên gọi này xuất phát từ hình dáng hoa của loại cây này. Hoa đào bánh xe chỉ nở vào dịp xuân, khi rơi từ trên cao xuống xoay tròn giống như bánh của siêu xe, có vẻ đẹp giống hoa cây trẩu mùa tháng 3 rụng trắng gốc và trắng xoá nhất là đêm trăng sáng.

Tuy nhiên cũng có ý kiến cho rằng “đào bánh xe” là cách gọi dân dã, dịch sai từ "xa luân mai" - tên của loại cây này ở Trung Quốc. Thực tế, tên chữ Hán của cây là xa luân mai, không phải là xa luân đào; do chữ “mai” và “đào” có hình thức khá giống nhau trong tiếng Hán nên dễ dẫn tới nhầm lẫn khi chuyển ngữ.

Theo cách hiểu này, “xa luân” cũng không chỉ mang nghĩa bánh xe thông thường, mà còn gắn với biểu tượng bánh xe Phật pháp, hàm ý sự vận động, tuần hoàn và hướng tới giác ngộ. Với vẻ đẹp thanh nhã và ý nghĩa biểu trưng, đào bánh xe cũng được nhiều người lựa chọn để tạo kiểu bonsai, trưng bày trong các phòng trà.

Trồng cây đào bánh xe có khó không?

Đào bánh xe được nhiều người chơi cây cảnh đánh giá là "khó thuần". Dù có sức sống rất mạnh, có thể sinh trưởng trên những vùng núi đá cao, khắc nghiệt, nhưng cây lại khó giâm ủ. Vì vậy, nguồn đào bánh xe hiện nay chủ yếu vẫn phải khai thác ngoài tự nhiên, dẫn đến tình trạng khan hiếm cây đào bánh xe cảnh đẹp trên thị trường.

Tuy nhiên, theo các nhà vườn có kinh nghiệm, khi đã được “thuần cây” đúng cách, đào bánh xe lại dễ chăm sóc.

Cây cần được tưới nước thường xuyên, có thể đặt trong điều kiện ánh sáng nhẹ từ 1–2 tháng mà vẫn giữ dáng, lá xanh tươi. Hoa đào bánh xe có thể chơi lâu đến 2 tháng, sau khi hoa tàn, có thể chơi cả quả đào bánh xe.

Còn theo hướng dẫn từ trang The Spruce, đào bánh xe - táo gai Ấn Độ thích hợp trồng ở nơi có nhiều ánh nắng, đất tơi xốp, thoát nước tốt và thông thoáng. Cây ưa khí hậu ấm áp, cần tưới nước thường xuyên.

Loại cây bụi này phát triển tốt nhất khi được đón nắng đầy đủ, tối thiểu khoảng 6 giờ ánh nắng trực tiếp mỗi ngày. Cây vẫn có thể sống trong điều kiện thiếu sáng, chỉ có ánh sáng gián tiếp, nhưng nếu thiếu nắng, khả năng sinh trưởng và ra hoa sẽ kém hơn.

Về đất trồng, đào bánh xe có thể thích nghi với nhiều loại đất khác nhau, miễn là đảm bảo khả năng thoát nước tốt. Đất quá ẩm dễ khiến đào bánh xe thối rễ. Cây ưa đất có độ pH từ hơi axit đến hơi kiềm, không cần nhiều phân bón.

Độ ẩm đất ở mức vừa phải là điều kiện lý tưởng cho cây phát triển. Cây đào bánh xe non cần đất luôn ẩm nhưng không bị úng, trong khi cây trưởng thành có khả năng chịu hạn khá tốt. Khi đất khô do thiếu mưa, nên tưới đẫm nước cho cây, đồng thời hạn chế tưới từ trên cao xuống để tránh phát sinh bệnh nấm.

Đào bánh xe sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu ấm, mùa đông ôn hòa. Cây có thể chịu được nhiệt độ xuống khoảng -10 độ, song rét kéo dài có thể làm hư hại tán lá, thậm chí gây chết cây. Ở những vùng khí hậu nóng, cây vẫn thích nghi tốt với nhiệt độ trên 32 độ và ưa độ ẩm trung bình.

KHÔNG NÊN KHAI THÁC CÂY RỪNG TỰ NHIÊN LÀM CÂY CẢNH, CÂY KIỂNG

Cảnh báo việc khai thác cây rừng tự nhiên làm cây cảnh, cây kiểng chưng Tết, chơi tết.
Việc khai thác các cây rừng tự nhiên để làm cây cảnh, cây kiểng chưng tết, chơi tết như cây muội hồng ở Hòa Bình, hay cây đào bánh xe có nguy cơ làm cạn kiện nguồn tài nguyên rừng, ảnh hưởng đến hệ thảm thực vật rừng, không có lợi cho môi trường tự nhiên...

×