Sloviansk đối mặt "cơn địa chấn": Ukraine vừa tặng Nga món quà lớn vì đánh mất "bộ não" của cuộc chiến UAV

Bảy tháng sau khi kiểm soát thành phố Siversk ở tỉnh Donetsk, quân đội Nga đang tiếp tục tiến về phía tây với mục tiêu tiếp theo là Lyman, trước khi hướng tới hai đô thị chiến lược Sloviansk và Kramatorsk - những thành phố lớn cuối cùng tại Donetsk vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine, theo Euromaidanpress.

Tuy nhiên, thay vì tiến quân thần tốc, lực lượng Nga chỉ có thể tiến từng bước chậm chạp.

Theo giới phân tích, nguyên nhân lớn nhất là chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine nhằm vào các tuyến hậu cần, khiến việc tiếp tế cho các đơn vị tiền phương của Nga liên tục bị gián đoạn.

Điều đáng chú ý là chiến dịch này lại do cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov khởi xướng. Ngày 15/7, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã quyết định miễn nhiệm ông, làm dấy lên lo ngại rằng chương trình UAV vốn được xem là "lá bài chiến lược" của Kiev có thể mất đi động lực phát triển.

Nga tiến gần Lyman nhưng với tốc độ chậm hơn dự kiến

Lyman nằm cách Siversk khoảng 20 km về phía tây và được coi là cửa ngõ dẫn tới Sloviansk.

Theo nhà phân tích quân sự Clément Molin, việc Nga tiến sát Lyman vừa là tin xấu vừa là tín hiệu tích cực đối với Ukraine.

Một mặt, Moskva rõ ràng đang thu hẹp khoảng cách tới Sloviansk. Mặt khác, tốc độ tiến quân của Nga chậm hơn nhiều so với các dự báo trước đây.

Kể từ khi kiểm soát Siversk vào giữa tháng 12 năm ngoái, quân Nga mới chỉ mở rộng vùng tranh chấp được khoảng một nửa quãng đường đến Lyman.

Tuy nhiên, Nga vẫn đang sở hữu nhiều lợi thế.

Sau khi lần lượt kiểm soát Soledar, Bakhmut và Siversk, quân đội Nga có nhiều căn cứ đô thị để tập kết binh lực cũng như trang thiết bị.

Ngoài ra, việc chiếm được các khu mỏ bỏ hoang giúp Nga có thêm những vị trí trú quân kiên cố, hạn chế nguy cơ bị UAV Ukraine phát hiện và tấn công.

Theo Molin, điều này cho phép Nga duy trì lực lượng sẵn sàng mở các đợt xung kích bất cứ lúc nào.

Mục tiêu tiếp theo của Moscow là kiểm soát hoàn toàn Lyman hoặc bao vây thành phố này, sau đó chiếm Mykolaivka và Rai Oleksandrivka nhằm tạo điều kiện pháo kích các tuyến tiếp tế của Ukraine trước cuối năm 2026.

Nếu đạt được mục tiêu đó, Nga có thể mở cuộc tấn công quy mô lớn vào Sloviansk trong năm 2027.

Hậu cần Ukraine cũng chịu sức ép

Các tuyến tiếp vận của Ukraine quanh Lyman hiện cũng đang bị Nga tấn công dữ dội.

Điều này buộc lực lượng phòng thủ phải sử dụng ngày càng nhiều xe vận tải không người lái để vận chuyển đạn dược và nhu yếu phẩm ra tiền tuyến.

Trước đó, tại Kostiantynivka, Ukraine cũng từng áp dụng giải pháp tương tự sau khi các tuyến hậu cần bị Nga đánh phá liên tục.

Không lâu sau, lực lượng Ukraine đã phải rút khỏi thành phố này, khiến nhiều chuyên gia lo ngại Lyman có thể đối mặt với kịch bản tương tự nếu áp lực tiếp tục gia tăng.

Đòn đánh bóp nghẹt hậu cần Nga

Trong khi Nga siết chặt hậu cần của Ukraine, Kiev cũng triển khai chiến thuật tương tự.

Theo bài viết, từ mùa xuân năm nay, dưới sự thúc đẩy của ông Fedorov, các đơn vị UAV Ukraine đã tăng cường thực hiện các cuộc tấn công vào xe tải, đoàn tàu và tàu vận tải chở nhiên liệu, đạn dược cùng các loại hàng tiếp tế cho quân đội Nga.

Chiến thuật này đánh vào khu vực trung gian của mạng lưới hậu cần, nằm giữa hậu phương và tiền tuyến.

Hiệu quả rõ rệt nhất được ghi nhận tại miền nam Ukraine, nơi các tuyến tiếp tế của Nga kéo dài hơn, dễ bị phát hiện và dễ tổn thương hơn.

Tại Donbass, các cuộc tấn công cũng gây thiệt hại đáng kể. Theo ông Clément Molin, hệ thống hậu cần của Nga ở miền đông đang chịu sức ép rất lớn, song mức độ thiệt hại hiện vẫn chưa đủ để làm chậm hoàn toàn đà tiến quân của Moscow.

Nga buộc phải thay đổi kế hoạch

Một tín hiệu tích cực đối với Kiev là kế hoạch bao vây Lyman của Nga đã không diễn ra như dự tính.

Cuối năm ngoái, Nga từng dự định tạo một gọng kìm từ phía bắc và nam thành phố để hình thành cái gọi là "móng vuốt phía tây", qua đó bao vây Lyman rồi nhanh chóng tiến về Sloviansk ngay trong năm 2026.

Tuy nhiên, hệ thống phòng thủ kiên cường của Ukraine cùng các cuộc phản công có chọn lọc ở phía bắc Lyman đã khiến kế hoạch này thất bại.

Hiện Nga buộc phải xây dựng một thế bao vây mới nếu muốn tiếp tục hướng tới Sloviansk trong năm sau.

Nếu Sloviansk thất thủ, mục tiêu tiếp theo nhiều khả năng sẽ là Kramatorsk.

Người đứng sau chiến lược UAV đã rời ghế

Theo giới quan sát, điều khiến Ukraine lo lắng không chỉ là sức ép ngày càng lớn từ phía Nga mà còn là biến động trong nội bộ Kiev.

Ông Mykhailo Fedorov được xem là người thúc đẩy mạnh mẽ chương trình UAV tấn công hậu cần Nga và là nhân vật chủ chốt phát triển chiến lược "middle strike".

Tuy nhiên, sau những bất đồng với Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi, ông đã bị miễn nhiệm khỏi cương vị Bộ trưởng Quốc phòng hôm 15/7.

Quyết định này được cho là đã làm bùng phát làn sóng phản đối tại Ukraine, với hàng nghìn người xuống đường biểu tình. Đồng thời, chương trình UAV cũng mất đi người bảo trợ có ảnh hưởng nhất trong chính phủ.

Theo các chuyên gia, thời gian mà lực lượng phòng thủ Lyman và Sloviansk giành được sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa nếu chiến dịch tấn công vào hậu cần Nga tiếp tục được duy trì, thậm chí mở rộng hơn nữa.

Câu hỏi lớn hiện nay là liệu quân đội Ukraine có thể tiếp tục phát huy chiến lược do ông Fedorov xây dựng hay không. Câu trả lời có thể quyết định số phận của Lyman, Sloviansk và thậm chí cả Kramatorsk trong những tháng tới.

×