Sự thật phía sau những suất ăn học đường ở TP.HCM: Suất ăn bán trú của học sinh hiện nay thế nào?

Tuyến bài điều tra "Sự thật phía sau những suất ăn học đường ở TP.HCM" trên Báo điện tử Dân Việt đã bóc trần những góc khuất đáng sợ: từ việc dùng thịt hết hạn, tráo đổi thịt trâu đông lạnh thành thịt bò, đến việc cơ quan chức năng kiểm tra phát hiện hàng trăm kilôgam thực phẩm không nhãn mác tại kho của Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng SG (Sago Food). Những phản ánh này không chỉ gây bức xúc dư luận mà còn dấy lên nỗi lo ngại sâu sắc về việc thực phẩm kém chất lượng đang len lỏi vào thực đơn của trẻ nhỏ.

Trao đổi với PV Báo Dân Việt, cô Nguyễn Thị Ngân Hà, giáo viên Trường Tiểu học Dương Xá, xã Gia Lâm, Hà Nội bày tỏ: "Chỉ vì lợi nhuận mà có những nơi bất chấp sức khỏe của học sinh, điều đó thực sự rất nhẫn tâm. Cá nhân tôi cảm thấy rất bất bình và không thể yên tâm về suất ăn của các con nếu việc giám sát, kiểm tra không được thực hiện chặt chẽ.

Có những loại thực phẩm khi học sinh ăn với lượng ít, có thể chưa biểu hiện triệu chứng ngay, nhưng nếu sử dụng thường xuyên, các chất độc hại sẽ tích tụ dần trong cơ thể, lâu dài gây ra nhiều bệnh lý, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tương lai của các em.

Đây là một vấn nạn cần được lên án và xử lý thật nghiêm minh. Bởi, học sinh là những đứa trẻ rất nhỏ, không thể trở thành đối tượng để người lớn trục lợi một cách bất chấp như vậy. Tôi chỉ mong các đơn vị cung cấp suất ăn bán trú thực sự làm việc bằng cái tâm để phụ huynh và giáo viên có thể yên tâm khi giao phó bữa ăn hằng ngày của các em".

Suất ăn bán trú của học sinh hiện nay thế nào?

Trao đổi với PV, một giáo viên trường tiểu học tại Hà Nội cho hay, công tác ký kết hợp đồng cung cấp suất ăn bán trú của các trường đều do Ban Giám hiệu và đại diện phụ huynh trực tiếp phụ trách. Về chất lượng bữa ăn, theo đánh giá của cô, suất ăn ở trường nhìn chung khá bảo đảm. Tuy nhiên, với mức định giá khoảng 30.000 đồng/suất, một số bữa ăn chưa thực sự tương xứng về định lượng và thành phần.

Đáng chú ý, bữa ăn bán trú tại trường hiện chưa có tráng miệng như ở một số cơ sở khác. Dù giáo viên đã nhiều lần góp ý để cải thiện, đơn vị cung cấp mới chỉ điều chỉnh tăng định lượng món chính, còn tráng miệng vẫn chưa được bổ sung.

Về công tác bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm cũng như nguồn gốc xuất xứ, cô cho biết phụ huynh học sinh theo dõi rất sát sao chất lượng bữa ăn hằng ngày, đặt ra yêu cầu cao đối với đơn vị cung cấp. Nhờ đó, đến thời điểm hiện tại, nhà trường cơ bản yên tâm về chất lượng bữa ăn bán trú cho học sinh.

Tại Trường Tiểu học Lê Văn Tám, phường Bạch Mai, Hiệu trưởng Nguyễn Thị Thu Hảo cho biết quy trình truy xuất nguồn gốc và giám sát chế biến thực phẩm được thực hiện hằng ngày, bắt đầu từ khâu tiếp nhận thực phẩm vào sáng sớm, kiểm soát chế biến, lưu mẫu ba bước và kiểm tra chất lượng khẩu phần theo đúng quy định. Theo cô Hảo, việc giám sát nghiêm ngặt không chỉ bảo đảm chất lượng bữa ăn mà còn góp phần củng cố niềm tin của phụ huynh trong môi trường bán trú đông học sinh.

Tại Trường Tiểu học Tân Triều, Hiệu trưởng Cung Quốc Trưởng cho hay, công tác kiểm tra nguồn thực phẩm và quy trình chế biến luôn được triển khai nghiêm ngặt. Thực phẩm được giao từ 6 giờ sáng dưới sự giám sát của giáo viên và nhân viên nhà bếp. Thực đơn được xây dựng khoa học, thay đổi thường xuyên để bảo đảm dinh dưỡng và phù hợp khẩu vị học sinh.

Để nâng cao tính minh bạch, Trường Tiểu học Long Biên phối hợp chặt chẽ với trạm y tế và phụ huynh trong giám sát quy trình bếp một chiều, lưu mẫu thức ăn và kiểm soát chất lượng. Hiệu trưởng Nguyễn Thị Hằng cho biết, nhà trường đã thành lập tổ giám sát an toàn thực phẩm với sự tham gia của giáo viên, nhà cung cấp và cha mẹ học sinh. Thực đơn, giá thành, nguồn gốc thực phẩm và hình ảnh suất ăn đều được công khai để phụ huynh tiện theo dõi.

Trong khi đó, Trường Tiểu học Thạch Bàn A khẳng định luôn mở cửa để phụ huynh giám sát bếp ăn vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày.

Phải siết trách nhiệm của từng bên: Nhà trường, đơn vị cung cấp thực phẩm, cơ quan quản lý và chính quyền địa phương.

Theo Sở Y tế Hà Nội, toàn thành phố hiện quản lý 2.181 trường công lập, cung cấp hơn một triệu suất ăn mỗi ngày. Tỷ lệ học sinh tiểu học đăng ký ăn bán trú đã tăng lên hơn 82%, phản ánh niềm tin ngày càng lớn của phụ huynh đối với chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 18/2025/NQ-HĐND.

Tuy nhiên, qua khảo sát của Đoàn kiểm tra liên ngành TP. Hà Nội tại nhiều địa phương như: Nội Bài, Quang Minh, An Khánh, Thanh Oai, Quảng Oai, Đoài Phương, vẫn tồn tại những bất cập. Một số nơi mới dừng ở đánh giá hồ sơ cơ bản, chưa phân loại rõ tiêu chí ưu tiên khi lựa chọn nhà cung cấp. Thậm chí, có trường hợp nhà cung cấp bị đánh giá không đạt nhưng vẫn tiếp tục được ký hợp đồng; hồ sơ và thực tế cung ứng chưa trùng khớp, việc truy xuất nguồn gốc chưa đầy đủ.

Ví dụ như thời gian gần đây, mạng xã hội lan truyền hình ảnh, clip phản ánh bếp ăn bán trú tại Trường Tiểu học Chu Minh (xã Quảng Oai) với thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu. Cụ thể, cá rô phi phi lê bốc mùi và thịt được rửa lại để giảm mùi nhưng vẫn không bảo đảm chất lượng. Đại diện đơn vị cung cấp thừa nhận lỗi.

Trước thực trạng này, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh trách nhiệm trực tiếp của UBND phường, xã trong việc thẩm định, lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn và chịu trách nhiệm trước Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm Thành phố. Các trường học phải công khai thực đơn, nguồn gốc thực phẩm và huy động phụ huynh tham gia giám sát thường xuyên.

Phó Giám đốc Sở GDĐT Hà Nội Vương Hương Giang cho biết, năm học 2025–2026 đánh dấu bước ngoặt khi thành phố hỗ trợ từ 20.000–30.000 đồng cho mỗi bữa ăn của học sinh tiểu học. Quy mô bán trú tăng nhanh đòi hỏi quy trình kiểm soát phải nghiêm ngặt hơn, từ khâu chọn nguyên liệu đến phân chia khẩu phần. Ngành giáo dục sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan để thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất.

Dưới góc độ pháp lý, trao đổi với PV báo Dân Việt, Thạc sĩ Luật Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP HCM) cho biết, chế tài hiện hành về an toàn thực phẩm học đường là đủ mạnh nếu áp dụng đầy đủ. Luật An toàn thực phẩm 2010 cấm tuyệt đối thực phẩm ôi thiu; các nghị định liên quan quy định rõ mức phạt tiền cao, đình chỉ hoạt động, tước giấy chứng nhận đủ điều kiện, buộc tiêu hủy thực phẩm và công khai vi phạm. Trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, cá nhân, tổ chức liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Theo luật sư Hoàng Hà, để răn đe thực chất, cần chuẩn hóa điều khoản an toàn thực phẩm như điều kiện tiên quyết trong hợp đồng, tăng kiểm nghiệm độc lập, công khai dữ liệu bữa ăn để phụ huynh tra cứu, đồng thời áp dụng cơ chế cấm thầu và công khai danh sách vi phạm đối với các trường hợp nghiêm trọng.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nhấn mạnh, bữa ăn tại trường phải đảm bảo hai yếu tố cốt lõi: an toàn vệ sinh thực phẩm và cân đối dinh dưỡng. Thực tế cho thấy, bên cạnh nhiều trường làm tốt, vẫn còn không ít nơi chưa đáp ứng được yêu cầu này. Thời gian qua, báo chí và phụ huynh đã phản ánh nhiều bữa ăn của học sinh “quá đạm bạc” - chỉ cơm trắng, ít rau, món mặn sơ sài, khó đảm bảo năng lượng cho trẻ phát triển.

Theo bà Nga, việc tổ chức bữa ăn học đường hiện chưa có quy định chặt chẽ, mỗi trường đang làm theo cách riêng, dẫn đến thiếu sự thống nhất và khó kiểm soát chất lượng.

“Bữa ăn cho học sinh không hề đơn giản. Nhà trường vừa là đơn vị tổ chức vừa phải chịu trách nhiệm với hàng nghìn học sinh ăn tập trung mỗi ngày. Nếu khâu cung ứng hoặc chế biến thực phẩm có vấn đề, hậu quả sẽ vô cùng nặng nề”, bà Nga nhấn mạnh.

Theo nữ đại biểu, hiện chưa có văn bản pháp quy nào quy định rõ ràng về tổ chức và quản lý bữa ăn học đường. Vì vậy, rất cần rà soát và ban hành hướng dẫn thống nhất, quy định trách nhiệm của từng bên: nhà trường, đơn vị cung cấp thực phẩm, cơ quan quản lý và chính quyền địa phương.

×