Sửa Luật Dầu khí, Bộ trưởng Công Thương nói: Không ưu đãi mỏ nhỏ, cận biên, Nhà nước không có thêm nguồn thu

Giải trình các ý kiến tại thảo luận Hội trường về dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi, chiều 8/8, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho rằng, tinh thần xuyên suốt và nổi bật của dự thảo Luật Dầu khí là tăng cường phân cấp, giao quyền, đơn giản hóa thủ tục nhằm khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát.

Phân quyền, và quản, kiểm PVN thế nào?

Ông Hùng khẳng định, nội dung này phù hợp với chủ trương của Đảng, thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế, kinh nghiệm triển khai Luật Dầu khí năm 2022 và tinh thần đổi mới quản trị: cấp nào nắm rõ nhất việc gì thì cấp đó giải quyết, quyết định việc đó.

Tư lệnh ngành Công Thương cho biết, mô hình quản lý nhà nước về dầu khí được phân thành 3 cấp:

Thứ nhất, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ quyết định các vấn đề vĩ mô, quan trọng như phân lô dầu khí, ưu đãi đầu tư, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, được quy định tại Điều 7, Điều 14, Điều 20 và Điều 41.

Thứ hai, các cơ quan quản lý nhà nước, trong đó Bộ Công Thương là đầu mối cùng các bộ, ngành và địa phương thực hiện quản lý nhà nước chuyên ngành; phê duyệt các nội dung thuộc quản lý nhà nước như hợp đồng dầu khí, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, quản lý tài nguyên, trữ lượng dầu khí và thực hiện kiểm tra, giám sát.

Thứ ba, tại dự thảo Luật Dầu khí sửa đổi, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) được phân giao nhiều thẩm quyền và nhận được nhiều ý kiến, quan tâm của đại biểu. Bộ trưởng Bộ Công Thương cho rằng, với vai trò đại diện nước chủ nhà được giao một số quyền trong ký kết, quản lý, theo dõi, giám sát hoạt động dầu khí, đặc biệt phê duyệt những nội dung có tính chất kỹ thuật thuộc thẩm quyền, đồng thời tận dụng bộ máy của PVN đã hoạt động hơn 60 năm.

Về cơ chế giám sát khi phân quyền, giao quyền của Chính phủ cho Bộ Công Thương và cho PVN, theo Bộ trưởng Công Thương, khoản 10 Điều 58 quy định Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc tổ chức kiểm tra, giám sát. Trên cơ sở dữ liệu của PVN và các nhà thầu dầu khí báo cáo, cơ quan quản lý nhà nước giám sát dựa trên dữ liệu và kiểm toán theo định hướng rủi ro.

“Khoản 3 Điều 59 cũng quy định trách nhiệm quản lý, giám sát của cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước, trong đó có giám sát việc đầu tư, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp”, ông Hùng nêu.

Về chính sách ưu đãi và đầu tư trong hoạt động dầu khí, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết các dự án dầu khí ngày càng ở vùng nước sâu, xa bờ, triển khai khó khăn, địa chất phức tạp hơn, vốn đầu tư lớn hơn và thời gian thu hồi vốn dài hơn.

Theo Bộ trưởng Hùng, hiện nhiều mỏ nhỏ, cận biên nếu áp dụng cơ chế thông thường sẽ không đủ điều kiện để nhà đầu tư triển khai dự án. “Nếu không triển khai, Nhà nước cũng không có thêm nguồn thu”, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho hay.

Vì vậy, theo Bộ trưởng Hùng: Chương VI bổ sung chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển các mỏ nhỏ, cận biên ở khu vực nước sâu, xa bờ theo Điều 43, đồng thời gia tăng hệ số thu hồi dầu.

Không ưu đãi mỏ nhỏ, cận biên, Nhà nước không có nguồn thu

Để gia tăng hệ số thu hồi dầu, bên cạnh các giải pháp khoa học, kỹ thuật, nhà thầu dầu khí phải đầu tư chi phí cho hoạt động nghiên cứu và gia tăng hệ số thu hồi dầu. Dự thảo thiết kế chính sách khuyến khích nhà đầu tư phát triển khoa học, công nghệ, nâng cao hệ số thu hồi dầu, khai thác tận thu các cụm mỏ, lô dầu khí.

Ông Hùng khẳng định, mục tiêu nhằm thu hút nhà đầu tư, gia tăng sản lượng dầu khí khai thác, đóng góp nhiều hơn cho ngân sách nhà nước và năng lượng sơ cấp của đất nước.

Về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), phát triển các công trình năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, Bộ trưởng cho biết đây là những vấn đề mới, được quy định tại Chương VIII và Chương IX nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý cho quá trình dịch chuyển năng lượng, giảm phát thải, đồng thời tận dụng tối đa tài nguyên, dữ liệu và công trình hạ tầng dầu khí đã đầu tư.

Bộ trưởng Công Thương dẫn nghiên cứu của Viện Dầu khí Việt Nam cho biết, riêng thị trường thu giữ và lưu trữ carbon của Việt Nam có thể đạt khoảng 40 tỷ USD nếu được phát triển tốt và trở thành hoạt động dịch vụ đối với khu vực Đông Nam Á. Ông Hùng cho biết, hiện PVN phối hợp với nhóm đối tác Nhật Bản nghiên cứu thử nghiệm một số mỏ có thể sử dụng để lưu giữ CO2 ở khu vực Bắc Bộ.

Theo ông Hùng, việc phát triển năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí có ý nghĩa quan trọng trong phát triển chuỗi giá trị dầu khí, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao hiệu quả khai thác dầu khí, bởi các dự án khai thác dầu khí sử dụng năng lượng rất lớn.

Theo tư lệnh ngành Công Thương, dự thảo định hướng tích hợp năng lượng tái tạo phục vụ các công trình, dự án dầu khí, kết hợp với đường ống, giàn khoan và hạ tầng hiện có, tiến tới sử dụng điện phân hydrogen, đưa vào đường ống và đưa vào bờ.

Chính phủ đã dự thảo hướng dẫn chi tiết trong nghị định, dự kiến có hiệu lực cùng thời điểm với Luật Dầu khí.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, Việt Nam có ngành dầu khí, trong đó dịch vụ dầu khí phát triển tốt, đang xuất khẩu sang khu vực và các khu vực khác trên thế giới.

Dự thảo Luật Dầu khí khuyến khích phát triển và ứng dụng dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao nhằm nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, từng bước nội địa hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Các tiêu chí, điều kiện và cơ chế ưu đãi cụ thể của doanh nghiệp do Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm linh hoạt, phù hợp với sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ và yêu cầu thực tiễn từng thời kỳ.

Về an toàn, quy định tại Điều 8 của dự thảo Luật, Bộ trưởng Hùng cho biết dự thảo quy định an toàn gắn với an ninh, quốc phòng, phù hợp với đặc thù hoạt động dầu khí trên biển luôn gắn với an ninh, quốc phòng.

Đối với công trình theo chuỗi đồng bộ, Điều 31, khoản 1 và khoản 2 quy định các hạng mục công trình trong một chuỗi dự án có nhiều luật điều chỉnh. Chính phủ sẽ quy định chi tiết để bảo đảm sự phối hợp giữa các bộ quản lý ngành và địa phương.

Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến của đại biểu Quốc hội, tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật để báo cáo Chính phủ trình Quốc hội.

×