Tài khoản khách hàng bất ngờ bị trừ 3 tỷ đồng sau vài giờ nhận tiền và cách xử lý của Vietcombank

Ngân hàng tự thu lại 3 tỷ đồng trong tài khoản của khách hàng mà không thông báo

Khách hàng Q phản ánh tới Báo Dân Việt về một giao dịch phát sinh trên tài khoản mở tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) vào ngày 31/12/2025.

Theo phản ánh, khoảng 11 giờ 45 phút cùng ngày, tài khoản của ông được ghi có 3 tỷ đồng từ tài khoản mang tên L.V.N mở tại ngân hàng BIDV chuyển vào.

Theo ông Q, điều đáng chú ý là nội dung giao dịch chuyển khoản thể hiện rõ là "thanh toán tiền hàng hóa". Chính vì vậy, ông cho rằng đây không đơn thuần là một giao dịch có dấu hiệu chuyển nhầm. Việc số tiền bị thu hồi chỉ sau vài giờ mà Vietcombank chưa liên hệ để xác minh khiến ông không khỏi băn khoăn.

Tuy nhiên, đến khoảng 14 giờ 45 phút cùng ngày, khoản tiền này bất ngờ bị ghi nợ và không còn hiển thị trong tài khoản.

Điều khiến khách hàng băn khoăn là toàn bộ quá trình diễn ra trong thời gian ngắn nhưng ông không nhận được cuộc gọi, tin nhắn hay bất kỳ thông báo nào từ ngân hàng Vietcombank là nơi ông đang mở tài khoản (trong khi ông Q là khách hàng Vietcombank Priority) trước khi số tiền được thu hồi.

"Tôi không được hỏi ý kiến, cũng không được thông báo lý do. Sau đó tôi nhiều lần gọi tổng đài để đề nghị giải thích", ông Q cho biết.

Theo bạn đọc, số tiền sau khi được ghi có đã hiển thị trên hệ thống ngân hàng. Việc khoản tiền sau đó bị rút khỏi tài khoản mà chủ tài khoản chưa được giải thích khiến ông lo ngại về quy trình kiểm soát giao dịch cũng như quyền được biết của khách hàng khi ngân hàng tác động vào tài khoản.

Từ phản ánh trên, ngày 22/5 Báo Dân Việt đã chuyển tới Vietcombank một số câu hỏi liên quan đến quy trình xử lý giao dịch hoàn trả tiền chuyển nhầm, căn cứ pháp lý cho việc trích nợ tài khoản, thẩm quyền quyết định việc thu hồi tiền cũng như trách nhiệm của ngân hàng trong trường hợp việc hoàn trả ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Vietcombank lý giải việc tự động trích nợ tài khoản như thế nào?

Trong văn bản số 11318/VCB-MKTTT ngày 30/6/2026 gửi Báo Nông thôn Ngày nay/Báo điện tử Dân Việt, Vietcombank cho biết việc xử lý các giao dịch hoàn trả tiền chuyển nhầm được thực hiện căn cứ theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN và Thông tư 08/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.

Theo Vietcombank, cần phân biệt hai trường hợp:

Trường hợp thứ nhất là sai sót phát sinh từ chính tổ chức tín dụng chuyển tiền. Khi đó, ngân hàng nhận tiền có quyền chủ động trích nợ tài khoản người nhận để hoàn trả theo yêu cầu hủy lệnh chuyển có của ngân hàng chuyển tiền nếu phát hiện sai sót so với lệnh thanh toán của người chuyển.

Trường hợp thứ hai là khách hàng tự thực hiện lệnh chuyển tiền không đúng dẫn đến chuyển nhầm. Khi đó, ngân hàng nhận tiền phải thông báo, đề nghị người nhận phối hợp hoàn trả. Nếu người nhận không đồng ý, ngân hàng sẽ từ chối yêu cầu hoàn trả và thông báo lại cho ngân hàng chuyển tiền.

Vietcombank cũng cho biết, theo Tiết iii, điểm a khoản 1 Điều 21 Thông tư 17/2024/TT-NHNN quy định ngân hàng nơi khách hàng mở tài khoản được chủ động trích nợ tài khoản khi phát hiện đã ghi có nhầm hoặc theo yêu cầu hủy lệnh chuyển có của ngân hàng phục vụ bên chuyển tiền do phát hiện sai sót so với lệnh thanh toán của người chuyển.

“Quy định cũng nêu rõ, việc trích nợ phải thông báo cho chủ tài khoản thanh toán biết, nhưng không quy định phải có sự chấp thuận của chủ tài khoản trước khi trích nợ”, văn bản của Vietcombank cho biết.

Đồng thời, điểm d khoản 2 Điều 20 Thông tư 17/2024/TT-NHNN quy định chủ tài khoản có nghĩa vụ hoàn trả hoặc phối hợp với ngân hàng hoàn trả các khoản tiền được ghi có do sai sót, nhầm lẫn.

Cũng theo văn bản của Vietcombank, đối với trường hợp khách hàng là người nhận nhầm tiền, ngân hàng sẽ liên hệ theo thông tin đã đăng ký để thông báo về yêu cầu hoàn trả.

Nếu người nhận không phản hồi, từ chối hoàn trả hoặc ngân hàng không liên hệ được trong thời hạn 30 ngày, Vietcombank sẽ thông báo kết quả cho ngân hàng chuyển tiền và kết thúc quy trình hỗ trợ.

Giao dịch ghi rõ "thanh toán tiền hàng hóa", Vietcombank có cần xác minh trước khi hoàn trả?

Mặc dù đã viện dẫn căn cứ pháp lý, phản hồi của Vietcombank vẫn để ngỏ nhiều vấn đề mà bạn đọc quan tâm.

Đầu tiên là vụ việc của ông Q thuộc trường hợp nào theo quy định của pháp luật? Văn bản trả lời của Vietcombank cũng không nêu rõ giao dịch 3 tỷ đồng phát sinh do lỗi của tổ chức tín dụng hay do chính khách hàng chuyển nhầm. Việc xác định nguyên nhân có ý nghĩa quyết định bởi mỗi trường hợp sẽ áp dụng quy trình xử lý hoàn toàn khác nhau.

Đáng chú ý, theo phản ánh của khách hàng, nội dung chuyển khoản thể hiện rõ là "thanh toán tiền hàng hóa". Điều này đặt ra câu hỏi liệu trước khi thực hiện việc hoàn trả theo đề nghị của ngân hàng chuyển tiền, Vietcombank có tiến hành xác minh bản chất của giao dịch với người nhận hay không?

Bởi trên thực tế, một giao dịch có nội dung thanh toán hàng hóa có thể xuất phát từ quan hệ mua bán hợp pháp giữa các bên, thay vì chỉ là một giao dịch chuyển nhầm thông thường.

Theo ghi nhận của Báo Dân Việt, đây cũng là những tình huống thực tế được khách hàng quan tâm trong bối cảnh giao dịch điện tử ngày càng phổ biến. Bởi lẽ, không phải mọi giao dịch bị yêu cầu hoàn trả đều mặc nhiên là giao dịch chuyển nhầm.

 Có những trường hợp giao dịch mang bản chất thanh toán thương mại hoặc phát sinh tranh chấp dân sự giữa các bên, đòi hỏi ngân hàng phải có quy trình xác minh phù hợp để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của tất cả các chủ thể liên quan.

Liên quan đến nội dung này, Báo Dân Việt đã tiếp tục gửi câu hỏi tới Vietcombank, đề nghị ngân hàng làm rõ quy trình xử lý trong trường hợp giao dịch chuyển khoản có nội dung thể hiện là "thanh toán tiền hàng hóa" nhưng sau đó phát sinh yêu cầu hoàn trả từ ngân hàng chuyển tiền.

 Đồng thời, đề nghị Vietcombank cho biết ngân hàng có thực hiện xác minh với khách hàng để phân biệt giữa giao dịch thương mại hợp pháp và giao dịch chuyển nhầm trước khi thực hiện các biện pháp tác động đến tài khoản hay không.

Trao đổi với phóng viên Báo Dân Việt, Luật sư Hoàng Anh Sơn, Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh cho biết, Thông tư 17/2024/TT-NHNN đã quy định tương đối rõ về trường hợp ngân hàng được chủ động trích nợ tài khoản để xử lý giao dịch ghi có nhầm do lỗi của tổ chức tín dụng.

Tuy nhiên, theo luật sư Sơn, điều quan trọng là phải xác định đúng bản chất của giao dịch trước khi áp dụng cơ chế này.

"Nếu đây thực sự là trường hợp ngân hàng chuyển tiền thao tác sai so với lệnh của khách hàng thì ngân hàng nhận tiền có căn cứ để thực hiện việc trích nợ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, nếu giao dịch phát sinh từ một quan hệ dân sự, thương mại hợp pháp giữa các bên thì đây lại là vấn đề hoàn toàn khác và cần được xem xét thận trọng", luật sư Sơn phân tích.

Theo luật sư Hoàng Anh Sơn, trên thực tế có không ít giao dịch chuyển khoản ghi rõ nội dung như "thanh toán tiền hàng", "thanh toán hợp đồng", "đặt cọc", "trả tiền hàng".... Những thông tin này không đương nhiên khẳng định giao dịch là hợp pháp, nhưng cũng là căn cứ để ngân hàng cân nhắc, đánh giá tổng thể trước khi xử lý yêu cầu hoàn trả.

"Trong trường hợp giao dịch thể hiện rõ mục đích thanh toán hàng hóa, nếu có điều kiện xác minh, ngân hàng nên chủ động liên hệ với chủ tài khoản nhận tiền để làm rõ bản chất giao dịch. Việc xác minh không chỉ giúp hạn chế rủi ro cho khách hàng mà còn góp phần bảo đảm việc áp dụng đúng quy định pháp luật đối với từng trường hợp cụ thể", luật sư Sơn nêu quan điểm.

Theo luật sư Sơn, nếu sau này phát sinh tranh chấp và có căn cứ chứng minh khoản tiền thực chất là tiền thanh toán trong giao dịch thương mại hợp pháp thì trách nhiệm pháp lý của các bên sẽ phải được xem xét trên cơ sở toàn bộ hồ sơ, chứng cứ của vụ việc, bao gồm hợp đồng, chứng từ thanh toán, lệnh chuyển tiền, nội dung tra soát giữa các ngân hàng cũng như quy trình xử lý của các tổ chức tín dụng liên quan.

Luật sư Hoàng Anh Sơn cũng cho rằng, trong bối cảnh giao dịch điện tử ngày càng phổ biến với giá trị lớn, bên cạnh việc xử lý nhanh các giao dịch sai sót, các ngân hàng cũng cần tăng cường cơ chế thông tin, giải thích và phối hợp với khách hàng để bảo đảm tính minh bạch. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng mà còn hạn chế các khiếu nại, tranh chấp có thể phát sinh sau này.

Báo Dân Việt sẽ tiếp tục thông tin.

×