Tại sao người Nhật sùng bái Lan Lăng Vương - “Chiến thần” Bắc Tề và là 1 trong “tứ đại mỹ nam” Trung Hoa?

Lan Lăng Vương Cao Trường Cung - Tứ đại mỹ nam Trung Hoa

Trong lịch sử Trung Hoa, có những danh tướng được ngưỡng mộ bởi võ công hiển hách, có những người được hậu thế tôn sùng vì trung nghĩa tuyệt đối, nhưng hiếm ai vừa hội tụ cả tài năng quân sự, nhân cách cao đẹp lẫn một dung mạo khiến người đời phải truyền tụng như Lan Lăng Vương Cao Trường Cung. Điều đặc biệt hơn cả là sự sùng kính dành cho ông không chỉ dừng lại ở Trung Quốc, mà còn lan sang Nhật Bản, nơi hơn 1.400 năm qua vẫn lưu giữ một khúc nhạc cổ để tưởng nhớ vị võ tướng này, coi ông như biểu tượng của lòng trung dũng và tinh thần võ sĩ đạo.

Lan Lăng Vương Cao Trường Cung là con trai thứ tư của Cao Trừng, cháu nội của Cao Hoan – người đặt nền móng cho nhà Bắc Tề. Dù mang dòng máu quý tộc, nhưng vì thân phận người mẹ không cao, địa vị của Cao Trường Cung trong hoàng tộc Bắc Tề không được coi trọng như các anh em khác. Chính sự phân biệt ấy đã tạo nên một môi trường khắc nghiệt, buộc ông phải tự tôi luyện bản thân. Trong nghịch cảnh, Lan Lăng Vương không sa vào oán hận mà dốc lòng rèn võ nghệ, tu dưỡng nhân cách, hình thành nên một con người vừa cứng rắn nơi chiến trường, vừa khoan hòa trong đối nhân xử thế.

Cao Trường Cung sớm nổi tiếng với dung mạo tuấn tú hiếm có. Sử sách mô tả ông có làn da trắng, khuôn mặt thanh tú, vẻ đẹp thậm chí bị ví với nữ nhân. Chính vì vậy, ông được xếp vào hàng tứ đại mỹ nam Trung Hoa, sánh cùng Phan An, Tống Ngọc và Vệ Giới. Tuy nhiên, khác với Phan An – người được khen về dung mạo nhưng lại bị chê trách về nhân cách, Lan Lăng Vương là hình mẫu dung mạo và phẩm chất song toàn. Trên “Lan Lăng Trung Võ Vương Bia”, ông được ca ngợi là người phong thái hào sảng, khí chất trong sáng, thông minh quyết đoán, lời nói ôn hòa nhưng khí thế hiên ngang, khiến cả tướng sĩ lẫn dân chúng đều tâm phục khẩu phục.

Năm 20 tuổi, Cao Trường Cung được phong làm Lan Lăng Vương và từng giữ chức thứ sử Tịnh Châu. Tuy trẻ tuổi, ông đã thể hiện tài năng quân sự xuất sắc, đặc biệt trong việc tổ chức và dẫn dắt binh sĩ. Lan Lăng Vương không chỉ là một tướng lĩnh giỏi cầm quân, mà còn là người biết đồng cam cộng khổ với binh lính. Mỗi lần được ban thưởng vàng bạc, ông đều chia cho thuộc hạ, thậm chí một quả dưa nhỏ cũng không giữ riêng cho mình. Chính sự gần gũi ấy đã khiến binh sĩ sẵn sàng liều chết vì ông trên chiến trường.

Chiến công lẫy lừng nhất trong cuộc đời Lan Lăng Vương là trận Mang Sơn, diễn ra vào năm Hà Thanh thứ ba. Khi đó, Bắc Chu liên minh với Đột Quyết, bao vây thành Lạc Dương – một trọng trấn của Bắc Tề. Quân phòng thủ trong thành sau hơn 30 ngày chống cự đã kiệt sức, nguy cơ thành mất chỉ còn tính bằng thời gian. Giữa lúc tuyệt vọng nhất, từ núi Bắc Mang bất ngờ xuất hiện một đội quân tinh nhuệ, dẫn đầu là một vị tướng đeo mặt nạ hung dữ, áo giáp sáng loáng, tay cầm binh khí, khí thế như dạ xoa giáng trần. Sự xuất hiện ấy khiến quân Bắc Chu kinh hoàng, đội hình nhanh chóng tan rã.

Dưới sự chỉ huy của vị tướng mang mặt nạ, quân Bắc Tề phá vỡ vòng vây, mở đường máu tiến thẳng tới chân thành Lạc Dương. Khi quân trong thành còn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra, vị tướng kia tháo mặt nạ, để lộ gương mặt anh tuấn của Lan Lăng Vương Cao Trường Cung. Cổng thành lập tức mở toang, quân trong thành phối hợp đánh ra, tiêu diệt hoàn toàn quân Bắc Chu. Trận Mang Sơn trở thành bước ngoặt lớn, cứu nguy Bắc Tề và đưa danh tiếng Lan Lăng Vương vang khắp thiên hạ.

Chiếc mặt nạ dữ tợn gắn liền với Lan Lăng Vương từ đó trở thành biểu tượng. Lý do ông phải đeo mặt nạ lại bắt nguồn từ một nguyên nhân trớ trêu. Trong những trận chiến trước đó, vì dung mạo quá thư sinh, ông thường bị quân địch chế giễu, cho rằng Bắc Tề đã cạn người đến mức phải để “nữ nhân” ra trận. Để che đi vẻ ngoài nhu hòa và tạo uy thế trên chiến trường, Lan Lăng Vương quyết định đeo mặt nạ răng nanh hung ác. Không ngờ, chính điều ấy lại khiến khí thế quân đội tăng vọt, trở thành vũ khí tinh thần lợi hại.

Sau chiến thắng Mang Sơn, triều đình Bắc Tề mở yến tiệc long trọng, phong Lan Lăng Vương làm Thượng Thư Lệnh. Các tướng sĩ cảm phục ông đã sáng tác “Lan Lăng Vương nhập trận khúc”, một bản nhạc múa mô phỏng hình ảnh vị tướng đeo mặt nạ xông pha trận mạc. Điệu nhạc bi tráng, động tác mạnh mẽ, thể hiện trọn vẹn khí phách người anh hùng. Từ thời Tùy Đường, khúc nhạc này được truyền sang Nhật Bản và trở thành một phần quan trọng của nhã nhạc cung đình. Đến nay, tại Nara, mỗi năm khúc nhạc này vẫn được trình diễn trong các nghi lễ trọng đại.

Dù lập nhiều chiến công, Lan Lăng Vương lại không tránh khỏi bi kịch của kẻ “công cao át chủ”. Sau khi Hậu chủ Cao Vĩ lên ngôi, sự xuất sắc và uy tín của Lan Lăng Vương khiến triều đình nảy sinh nghi kỵ. Những lời nói vô tình trong yến tiệc, cùng hình ảnh oai phong của ông trong “Lan Lăng Vương nhập trận khúc”, càng làm Cao Vĩ lo sợ. Lan Lăng Vương hiểu rõ sự hiểm nguy ấy, thậm chí cố ý tự làm xấu hình ảnh bằng cách nhận hối lộ, mong giảm bớt nghi kỵ, nhưng mọi nỗ lực đều vô ích.

Tháng 5 năm Vũ Bình thứ tư, Cao Vĩ sai người mang rượu độc đến phủ Lan Lăng Vương. Trước khi chết, ông chỉ hỏi một câu đầy cay đắng: “Ta trung thành phụng sự, có tội gì mà phải chết như vậy?”. Không oán than, không phản kháng, Lan Lăng Vương uống cạn chén rượu độc, ra đi ở tuổi 33, để lại nỗi tiếc thương vô hạn. Cái chết của ông cũng mở đầu cho sự suy tàn nhanh chóng của Bắc Tề, triều đại không còn đủ nhân tài để chống đỡ trước Bắc Chu.

Hơn một thiên niên kỷ trôi qua, hình ảnh Lan Lăng Vương vẫn sống trong âm nhạc, trong ký ức và sự ngưỡng mộ của hậu thế. Năm 1992, một đoàn nhã nhạc Nhật Bản đã đến Hà Bắc, Trung Quốc, tổ chức lễ tế long trọng và diễn tấu “Lan Lăng Vương nhập trận khúc”. Trong tiếng nhạc bi hùng ấy, hình tượng vị tướng đeo mặt nạ, trung dũng và nhân hậu, như vẫn hiên ngang đứng giữa dòng lịch sử, trở thành biểu tượng bất diệt của một anh hùng vừa đẹp về hình dung, vừa cao cả trong nhân cách.

×