Tại sao thời xưa, nha dịch lại tranh nhau đi áp giải nữ phạm nhân?

Tại sao thời xưa, nha dịch lại tranh nhau đi áp giải nữ phạm nhân?

Trong tiểu thuyết, các vở kịch xưa hay cả phim cổ trang hiện đại của Trung Quốc, người xem thường bắt gặp những cảnh một nhân vật vì phạm tội mà bị kết án lưu đày. Dưới chế độ phong kiến Trung Hoa, các loại cực hình xuất hiện vô số, chủ yếu nhằm tra tấn phạm nhân và răn đe người đời. Thoạt nhìn, lưu đày dường như không trực tiếp đe dọa tính mạng, nhưng trên thực tế, mức độ tàn khốc của nó nhiều khi còn đáng sợ hơn cả những cực hình khiến người ta rùng mình. Không ít người thời ấy từng than rằng: thà chết sớm còn hơn bị lưu đày.

Trong thời cổ đại, giao thông vô cùng lạc hậu, còn những vùng biên viễn xa xôi thường nghèo nàn, hoang vắng. Tuy nhiên, điều đáng sợ nhất không chỉ là sự nghèo đói, mà còn là môi trường khí hậu cực đoan: phương Bắc Trung Quốc lạnh buốt thấu xương, phương Nam Trung Quốc nóng bức khó chịu, nhiều nơi gần như không thích hợp cho con người sinh sống. Trớ trêu thay, những vùng đất khắc nghiệt ấy lại chính là nơi mà các triều đại phong kiến Trung Hoa thường dùng để lưu đày phạm nhân.

Lấy triều Thanh làm ví dụ, rất nhiều tội thần và phạm nhân bị đày tới Ninh Cổ Tháp, tức vùng Đông Bắc Trung Quốc ngày nay và khu vực phía bắc của nó. Khi ấy năng suất sản xuất còn thấp, mùa đông nhiệt độ thường xuống tới âm vài chục độ. Muốn sống sót trong môi trường như vậy quả thực là thử thách sinh tử.

Vậy mục đích của hình phạt lưu đày chỉ đơn thuần là trừng phạt sao? Thực ra không phải vậy. Các hoàng đế phong kiến sử dụng hình phạt này chủ yếu vì hai mục đích.

Thứ nhất, họ muốn cô lập hoàn toàn phạm nhân khỏi trung tâm chính trị.

Ở phần lớn các triều đại, những người bị lưu đày hàng nghìn dặm thường không phải tội phạm dân gian bình thường hay kẻ cướp bóc, giết người thông thường, mà đa phần là quan lại trong triều. Họ có địa vị cao nhưng tham lam vô độ, hoặc dung túng người thân làm điều phạm pháp, bán quan buôn chức, tham ô nhận hối lộ, thậm chí là kẻ thất bại trong đấu đá chính trị.

Đối với hoàng đế, những người này chưa đến mức phải xử tử, nhưng nếu chỉ đơn giản bãi chức hay phạt nhẹ thì hậu họa khó lường. Quan hệ của họ trong triều vô cùng phức tạp, môn sinh và đồng liêu trải rộng khắp nơi. Nếu không xử lý triệt để, họ vẫn có khả năng quay lại chính trường, thậm chí âm thầm uy hiếp hoàng quyền.

Vì thế, cách tốt nhất là đày họ tới vùng biên cương xa xôi, cắt đứt mọi liên hệ với triều đình, khiến họ hoàn toàn rời xa trung tâm quyền lực.

Mục đích thứ hai là “mượn dao giết người” một cách kín đáo.

Đường lưu đày thường vô cùng xa xôi, điều kiện sinh sống ở nơi đến lại cực kỳ khắc nghiệt. Ngay cả khi không ai trực tiếp hãm hại, phạm nhân cũng có thể chết giữa đường hoặc mất mạng sau khi tới nơi vì bệnh tật, kiệt sức. Như vậy, triều đình vừa giữ được danh nghĩa “không giết người”, vừa âm thầm loại bỏ được đối tượng nguy hiểm.

Chính vì tính chất đặc biệt của hình phạt lưu đày nên công việc áp giải phạm nhân chưa bao giờ là chuyện nhẹ nhàng. Để ngăn tù nhân bỏ trốn và bảo đảm họ đến nơi đúng hạn, triều đình phải cử nha dịch đi áp giải.

Trong “Thủy Hử”, những nhân vật như Lâm Xung hay Lư Tuấn Nghĩa khi bị lưu đày đều có nha dịch đi kèm giám sát.

Phim ảnh thường mô tả cảnh nha dịch nhận hối lộ rồi hành hạ phạm nhân. Nhưng trên thực tế, phần lớn nha dịch cũng chỉ là tầng lớp dân nghèo, còn việc áp giải phạm nhân lưu đày lại là một công việc cực khổ khiến họ than trời trách đất.

Thế nhưng, có một điều khá đặc biệt: nhiều nha dịch lại tranh nhau đi áp giải nữ phạm nhân. Nguyên nhân chủ yếu có ba điểm.

Đầu tiên, áp giải nữ phạm nhân thường nhẹ nhàng hơn.

Nam phạm nhân đa phần khỏe mạnh, một khi nổi ý chống cự sẽ gây ra vô số phiền phức cho nha dịch. Trong khi đó, nữ phạm nhân thể lực yếu hơn, dù có phản kháng cũng dễ bị khống chế, nha dịch không cần hao tổn quá nhiều sức lực hay tinh thần.

Thứ hai, áp giải nữ phạm nhân có thể mang lại thêm lợi ích vật chất.

Phụ nữ thời cổ đại vốn thể chất yếu hơn nam giới. Trong điều kiện y tế lạc hậu và phải sinh nở nhiều, họ càng khó chịu đựng hành trình dài ngày gian khổ. Nếu gia đình họ chưa bị liên lụy hoàn toàn, người thân thường tìm cách đưa vàng bạc cho nha dịch để nhờ chăm sóc, mong phạm nhân được đối xử tử tế hơn trên đường đi.

Số tiền ấy dĩ nhiên rơi vào túi nha dịch. Vì vậy, họ cũng thường bớt thô bạo, đi đường chậm hơn và phần nào quan tâm tới tình trạng sức khỏe của nữ phạm nhân.

Cuối cùng, một số nha dịch còn mang tâm địa thấp hèn.

Nhiều nữ phạm nhân thực chất chỉ bị liên lụy bởi gia tộc. Những phụ nữ xuất thân từ gia đình quyền quý thường có dung mạo xinh đẹp, yếu đuối. Nhưng một khi rơi vào cảnh lưu đày, nhân phẩm và danh dự của họ rất dễ bị chà đạp.

Có nha dịch tranh nhau áp giải nữ tù chỉ vì muốn lợi dụng quyền lực trong tay để đạt mục đích cá nhân, bất chấp việc điều đó đồng nghĩa với sự sỉ nhục và đau khổ dành cho những người phụ nữ vốn vô tội.

Suy cho cùng, hình phạt lưu đày phản ánh rõ những mặt tàn khốc của xã hội phong kiến, đặc biệt là phong kiến Trung Hoa. Trong một xã hội mà phụ nữ hoàn toàn phụ thuộc vào nam giới, số phận và danh dự của họ cũng bị đàn ông quyết định. Chính vì vậy, rất nhiều nữ phạm nhân vô tội chỉ vì tranh chấp hay tội lỗi của gia tộc mà phải chịu cảnh lưu đày, gánh lấy bất công của số phận và sự lạnh lùng của xã hội.

×