Tạm ngưng hiệu lực thi hành Nghị định 46: Doanh nghiệp sẽ áp dụng quy định nào?

Như Dân Việt đưa tin, Chính phủ quyết nghị tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66 ngày 13/2026/NQ-CP ngày 27/01/2026 của Chính phủ về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm cho đến hết ngày 15/4/2026; các văn bản này sẽ tiếp tục có hiệu lực từ ngày 16/4/2026.

Tạm ngưng hiệu lực thi hành Nghị định 46 đến ngày 15/4/2026

Theo luật sư Vũ Anh Tuấn, Văn phòng Luật sư Trung Hòa (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), trong thời gian tạm ngừng hiệu lực của Nghị định 46, người dân và doanh nghiệp tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều của Luật An toàn thực phẩm, cùng các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Thời gian giãn, hoãn kéo dài hơn hai tháng này được đánh giá là cần thiết để các bộ, ngành và địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng hơn các điều kiện thực thi, bảo đảm sự thông suốt trong hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Trước đó, Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ được coi là văn bản “bản lề”, tạo ra bước ngoặt lớn trong công tác quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) tại Việt Nam. Thay đổi lớn nhất là chuyển từ tư duy quản lý bằng giấy phép (tiền kiểm) sang hậu kiểm, dựa trên đánh giá rủi ro.

Điều 4 và Điều 5 của Nghị định quy định về cơ chế tự công bố sản phẩm. Đây là thay đổi mang tính đột phá nhất, giúp giảm đáng kể gánh nặng thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Các Điều 6, 7, 8 quy định về việc đăng ký bản công bố sản phẩm đối với các nhóm sản phẩm có tác động trực tiếp đến sức khỏe hoặc nhóm đối tượng nhạy cảm mà Nhà nước vẫn quản lý chặt chẽ.

Điều 12 quy định về miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Đồng thời, Nghị định 15 mở rộng danh sách các cơ sở không phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, tiêu biểu như: cơ sở đã có chứng chỉ HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc tương đương (còn hiệu lực); cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn; cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ.

Nghị định cũng phân loại kiểm tra thành 3 mức độ nhằm rút ngắn thời gian thông quan, bao gồm: kiểm tra hồ sơ (tối đa 5% xác suất), áp dụng đối với hàng hóa đã được xác nhận đạt chuẩn hoặc đã 3 lần liên tiếp đạt yêu cầu kiểm tra thông thường; kiểm tra hồ sơ lô hàng; kiểm tra hồ sơ kết hợp lấy mẫu kiểm nghiệm, áp dụng đối với hàng hóa từng không đạt yêu cầu hoặc có cảnh báo rủi ro.

Trong thời gian tạm ngưng Nghị định 46, tiếp tục thực hiện theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP

Theo Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP ngày 04/02/2026, trong thời gian tạm ngừng hiệu lực theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết này, Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm và các văn bản quy định, hướng dẫn thi hành tiếp tục có hiệu lực.

Đề cập tới Nghị định 46, theo luật sư Vũ Anh Tuấn, thời điểm có hiệu lực toàn bộ hoặc một phần của văn bản quy phạm pháp luật được quy định tại chính văn bản đó nhưng không sớm hơn 45 ngày kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành đối với văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan Nhà nước ở Trung ương; không sớm hơn 10 ngày kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành đối với văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương.

Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật được xây dựng, ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn hoặc trong trường hợp đặc biệt, có thể có hiệu lực kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành.

Cũng theo luật sư Vũ Anh Tuấn, sở dĩ pháp luật quy định thời gian áp dụng là để văn bản quy phạm pháp luật có điều kiện đi vào thực tiễn đời sống xã hội, cần phải có lộ trình. Do đó, rất cần thiết phải có một khoảng thời gian từ khi nghị định được ký ban hành cho đến thời điểm chính thức được áp dụng.

Trong khoảng thời gian đó, Chính phủ và các bộ, ngành phải tuyên truyền, phổ biến để đông đảo quần chúng nhân dân, doanh nghiệp và toàn xã hội được biết, hiểu rõ nội dung của nghị định.

“Chính phủ cần ban hành nghị quyết về việc tháo gỡ những bất cập liên quan đến thời điểm áp dụng Nghị định 46. Trong nội dung nghị quyết phải đề ra được các biện pháp tháo gỡ, xác định rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành và địa phương trong việc tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp”, luật sư Tuấn thông tin.

Trong khi đó, Tiến sĩ luật Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, cho biết trong trường hợp văn bản quy phạm pháp luật ban hành có những nội dung chưa phù hợp thì có thể tạm ngừng thi hành.

Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật ban hành có tác động trực tiếp đến đời sống xã hội, ảnh hưởng đến quyền lợi của các chủ thể trong quan hệ xã hội, có thể cần có hướng dẫn, quy định chuyển tiếp hoặc chỉ đạo kịp thời từ Trung ương để tránh gây thiệt hại cho cá nhân, doanh nghiệp.

Nghị định 46 quy định thời điểm thi hành kể từ ngày ký ban hành nhưng có điều khoản chuyển tiếp, do đó các cơ quan, tổ chức sẽ căn cứ vào điều khoản thi hành và điều khoản chuyển tiếp của nghị định để tổ chức thực hiện.

Trong trường hợp có vướng mắc về cơ chế, phương tiện vật chất, kỹ thuật, cần kịp thời báo cáo để có chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

“Vấn đề an toàn thực phẩm, xuất khẩu nông sản là vấn đề nóng ở Việt Nam. Vì vậy, các văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi của người dân cũng như doanh nghiệp phải bảo đảm chất lượng, uy tín, qua đó nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế”, ông Cường nêu quan điểm.

Ngoài ra, Điều 56 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cũng quy định về trường hợp tạm ngừng hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật, theo đó cơ quan, người có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật có thể quyết định tạm ngừng hiệu lực toàn bộ hoặc một phần của văn bản đó để kịp thời bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cho phép cơ quan có thẩm quyền tạm ngừng hiệu lực của văn bản. Do đó, trong trường hợp Chính phủ ban hành văn bản tạm ngừng hiệu lực của nghị định này thì nghị định sẽ chưa được tổ chức thực hiện; các quy định liên quan sẽ được áp dụng theo văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực trước đó.

Khi văn bản quy phạm pháp luật bị tạm ngừng hiệu lực thi hành, các quan hệ xã hội sẽ được điều chỉnh bởi văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực trước đó. Việc thực hiện các thủ tục hải quan, thông quan hàng hóa sẽ tiếp tục được thực hiện theo các văn bản quy phạm pháp luật cũ, tạm thời chưa áp dụng Nghị định 46.

Đồng thời, cùng với việc tạm ngừng hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật, Chính phủ sẽ có chỉ đạo trong việc phổ biến các quy định mới của pháp luật, xây dựng cơ chế tổ chức thực hiện, bố trí nguồn nhân lực, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật để phục vụ hoạt động kiểm nghiệm, đánh giá chất lượng hàng hóa, làm cơ sở thực hiện thủ tục xuất khẩu nông sản theo quy định pháp luật.

Điều 7 Luật an toàn thực phẩm 2010 quy định, tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm có các nghĩa vụ sau:
-Tuân thủ các điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm, bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất và chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm do mình sản xuất;Tuân thủ quy định của Chính phủ về tăng cường vi chất dinh dưỡng mà thiếu hụt sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng;
-Thông tin đầy đủ, chính xác về sản phẩm trên nhãn, bao bì, trong tài liệu kèm theo thực phẩm theo quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa;Thiết lập quy trình tự kiểm tra trong quá trình sản xuất thực phẩm;
-Thông tin trung thực về an toàn thực phẩm; cảnh báo kịp thời, đầy đủ, chính xác về nguy cơ gây mất an toàn của thực phẩm, cách phòng ngừa cho người bán hàng và người tiêu dùng; thông báo yêu cầu về vận chuyển, lưu giữ, bảo quản, sử dụng thực phẩm;
-Kịp thời ngừng sản xuất, thông báo cho các bên liên quan và có biện pháp khắc phục hậu quả khi phát hiện thực phẩm không an toàn hoặc không phù hợp tiêu chuẩn đã công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng;
-Lưu giữ hồ sơ, mẫu thực phẩm, các thông tin cần thiết theo quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm; thực hiện quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm không bảo đảm an toàn theo quy định tại Điều 54 Luật An toàn thực phẩm 2010;
-Thu hồi, xử lý thực phẩm quá thời hạn sử dụng, không bảo đảm an toàn. Trong trường hợp xử lý bằng hình thức tiêu hủy thì việc tiêu hủy thực phẩm phải tuân theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, quy định khác của pháp luật có liên quan và phải chịu toàn bộ chi phí cho việc tiêu hủy đó;
Tuân thủ quy định pháp luật, quyết định về thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;Chi trả chi phí lấy mẫu và kiểm nghiệm theo quy định tại Điều 48 Luật An toàn thực phẩm 2010; Bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật khi thực phẩm không an toàn do mình sản xuất gây ra.

×