Tầm nhìn 100 năm, TPHCM hướng đến mô hình siêu đô thị đa trung tâm 'ba vùng - ba hành lang'

Sau sáp nhập, TPHCM có diện tích hơn 6.772 km² với dân số hơn 14 triệu người. Thành phố được định hướng trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, sản xuất, logistics và đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực và thế giới.

Theo định hướng dài hạn, TPHCM hướng tới trở thành siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương; đồng thời giữ vai trò động lực tăng trưởng của cả nước và trung tâm lan tỏa phát triển thông qua các hành lang kinh tế chiến lược.

Định hình mô hình tăng trưởng mới dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo

Trong nội dung phát triển kinh tế, Quy hoạch tổng thể đặt mục tiêu xây dựng TPHCM phát triển nhanh và bền vững, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế quốc gia và cực tăng trưởng của vùng Đông Nam Bộ.

Đề cương yêu cầu quy hoạch phải xác lập vị thế chiến lược của TPHCM trong chuỗi giá trị toàn cầu, định hướng chuyển dịch mô hình phát triển từ “gia công” sang “quản trị và sáng tạo”. Thành phố sẽ xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tri thức.

TPHCM định hướng phát triển mạnh các khu công nghiệp - dịch vụ - đô thị theo hướng hiện đại, hình thành các khu công nghiệp chuyên ngành và khu công nghệ cao; đồng thời thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kinh tế số và thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ cao như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp công nghệ số.

Bên cạnh đó, quy hoạch xác định phát triển các ngành tài chính, ngân hàng, logistics, khoa học và công nghệ. Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM được định hướng trở thành động lực nâng tầm vị thế của Việt Nam trong mạng lưới tài chính toàn cầu.

Thành phố cũng định hướng phát triển khu thương mại tự do gắn với các đầu mối giao thông quốc tế nhằm hình thành hệ sinh thái logistics - công nghiệp - thương mại dịch vụ - đổi mới sáng tạo - đô thị có sức cạnh tranh khu vực.

Năm trụ cột kinh tế được xác định gồm công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với cảng biển, cảng hàng không và khu mậu dịch tự do; Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM; du lịch và công nghiệp văn hóa; giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ.

TPHCM phát triển theo mô hình “ba vùng - ba hành lang”

Ở nội dung phát triển đô thị, Quy hoạch tổng thể xác định TPHCM là hệ sinh thái đô thị vùng có cấu trúc đa trung tâm, vận hành theo logic kinh tế - chức năng - chuỗi giá trị.

Theo đó, từ lõi trung tâm đô thị hiện hữu của TPHCM, gồm khu trung tâm tài chính - thương mại hiện nay và trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo phía bên kia sông Sài Gòn, đến các trung tâm đô thị tại Dĩ An, Thủ Dầu Một, Bến Cát, Phú Mỹ, Bà Rịa và Vũng Tàu sẽ được quy hoạch như các mắt xích bổ trợ chức năng, kết nối thông minh và chia sẻ lợi ích trong một tổng thể phát triển thống nhất.

Trên cơ sở đó, TPHCM dự kiến phát triển theo cấu trúc “1 trung tâm - 3 vùng - 1 đặc khu”.

Trong đó, “1 trung tâm” là không gian vùng đô thị tổng hợp có tính tích hợp cao, vận hành như một siêu đô thị kết nối hạ tầng, thị trường, lao động và tài nguyên phát triển giữa các khu vực; có chung tầm nhìn, chiến lược quy hoạch và cơ chế điều phối phát triển đô thị, đầu tư, môi trường và xã hội.

Ba vùng phát triển sẽ được phân vai rõ ràng theo lợi thế đặc thù.

Cụ thể, vùng lõi TPHCM cũ được định hướng là “thủ phủ tài chính và công nghệ cao”, tập trung phát triển các chức năng tài chính, thương mại, văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục - y tế chất lượng cao, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Vùng Bình Dương giữ vai trò “thủ phủ công nghiệp”, trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp công nghệ cao.

Trong khi đó, vùng Bà Rịa - Vũng Tàu được xác định là “thủ phủ kinh tế biển”, giữ vai trò cửa ngõ cảng biển quốc tế, phát triển logistics, dịch vụ biển, năng lượng gió ngoài khơi và khu thương mại tự do.

Đặc khu Côn Đảo được định hướng phát triển thành trung tâm du lịch - nghỉ dưỡng - tâm linh - sinh thái.

Quy hoạch cũng đặt mục tiêu thu hút dòng vốn đầu tư phù hợp với đặc trưng từng vùng, phát triển chuỗi cung ứng theo lợi thế riêng và xây dựng định hướng đối ngoại cho từng khu vực theo các lĩnh vực ưu tiên như đầu tư, công nghệ, giáo dục, du lịch và logistics.

Song song với cấu trúc không gian mới, thành phố tiếp tục tổ chức phát triển theo mô hình “ba vùng - ba hành lang”.

Theo đó, khu vực TPHCM trước đây tập trung công nghệ cao, dịch vụ và tài chính quốc tế; khu vực Bình Dương phát triển công nghiệp công nghệ cao; còn khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu phát triển kinh tế biển, du lịch biển, năng lượng sạch và logistics.

Ba hành lang chiến lược gồm hành lang Bắc - Nam dọc sông Sài Gòn hướng biển; hành lang phía Đông kết nối Bà Rịa - Vũng Tàu - Cần Giờ; hành lang Đông - Tây kết nối Đồng Nai - Tây Ninh.

Đáng chú ý, quy hoạch bổ sung các trục phát triển mới như hành lang ven biển phía Nam kết nối vùng Đồng bằng sông Cửu Long qua Cần Giờ đến cụm cảng Cần Giờ - Cái Mép - Thị Vải và kéo dài tới Vũng Tàu. Hành lang này được định hướng phát triển kinh tế biển, đô thị logistics, đô thị du lịch, đô thị sân bay và các khu đô thị sinh thái ven biển từ Cần Giờ đến Hồ Tràm.

Bên cạnh đó là hành lang kinh tế - công nghiệp - đô thị - dịch vụ dọc trục Bắc - Nam, kết nối Bình Dương với khu vực phía Nam, xâu chuỗi các khu công nghiệp, đô thị hiện hữu và các khu vực phát triển mới.

TPHCM cũng định hướng hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức, phát triển metro, đường sắt đô thị, TOD và tăng cường kết nối nội vùng sau sáp nhập nhằm hình thành không gian đô thị nén, sử dụng đất hiệu quả và mở rộng dư địa phát triển dài hạn.

Các chỉ tiêu lớn trong Quy hoạch Tổng thể TPHCM:
Thời kỳ quy hoạch: 2025-2050 Tầm nhìn: 100 năm
Diện tích quy hoạch: khoảng 6.772,59 km²
Quy mô hành chính: 113 phường, 54 xã và 1 đặc khu
Quy mô dân số hiện tại sau sắp xếp: khoảng 14 triệu người; Dự báo dân số đến năm 2050: khoảng 20-22 triệu người
Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2025-2050: tối thiểu 10%/năm
Quy mô GRDP dự kiến đến năm 2050: khoảng 1.200 tỷ USD
Quy mô đất xây dựng đô thị đến năm 2050: khoảng 290.000-320.000 ha
Mô hình phát triển: siêu đô thị đa trung tâm

×