“Tân binh” lúa Nhật đổ bộ đồng đất tỉnh Lạng Sơn, nông dân từ tâm lý e ngại đến trạng thái háo hức chờ mùa vàng

Giống lúa Nhật JAPO 18 bén rễ trên đồng đất Yên Bình, tỉnh Lạng Sơn

Xã Yên Bình, tỉnh Lạng Sơn (trước đây là xã Quyết Thắng, huyện Hữu Lũng) vốn không xa lạ với các dòng lúa chất lượng cao.

Nơi đây có đất đai phì nhiêu, lại chủ động được nguồn nước tưới từ đập Lân Vằn gần đó.

Từ năm 2021, chính quyền và người dân địa phương đã bén duyên với các giống lúa Nhật như J02, J03, từng bước thay đổi tư duy từ sản xuất lúa thuần túy sang làm lúa hàng hóa.

Ông Luận Văn Bình – Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Rẫy, xã Yên Bình cho hay: “Khi vụ xuân 2026 bắt đầu, thôn chúng tôi được thông tin về việc xã sẽ đưa giống lúa Nhật mới, mang tên JAPO 18 vào trồng khảo nghiệm. Ban đầu, không ít người dân còn e ngại”.

Sự e ngại của người dân thôn Rẫy là điều dễ hiểu. Với nhà nông, ruộng đồng là mồ hôi, công sức và nguồn sống của cả gia đình.

Việc đưa một giống lúa chưa từng bén rễ trên đồng đất Lạng Sơn vào gieo cấy khiến nhiều người băn khoăn: liệu giống lúa mới có phù hợp với thổ nhưỡng, có thích nghi được với thời tiết thất thường của vùng cao?

Nhớ lại những ngày đầu triển khai, ông Bình cho biết thêm: “Khi Đảng ủy, UBND xã quan tâm cấp cho thôn 100kg giống lúa Nhật mới để bà con trồng thí điểm, thú thật lúc đầu ai cũng lo. Do chưa có kinh nghiệm nên khâu gieo mạ gặp không ít khó khăn. Nhìn hạt giống mới, người dân vừa làm vừa hồi hộp”.

Cách thôn Rẫy không xa, tại thôn Bầm, ông Lương Hải Đăng – Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Bầm cho biết: “Ban đầu, khi đưa giống lúa Nhật JAPO 18 về gieo cấy, các hộ dân cũng e ngại. Bởi những giống lúa cũ như Khang Dân hay GS55 đã quen thuộc, cho năng suất ổn định, bình quân đạt khoảng 2,5 tạ/sào”.

Việc đưa một giống lúa mới vào trồng xen giữa những vạt lúa truyền thống lúc bấy giờ được xem là một thử nghiệm khá táo bạo. Tuy nhiên, với sự tuyên truyền, vận động của lãnh đạo xã Yên Bình, phòng Kinh tế và doanh nghiệp cung ứng giống lúa, bà con đã mạnh dạn tham gia gieo cấy.

Đến nay, sau hơn 2 tháng gieo cấy, giống lúa JAPO 18 đã cho thấy khả năng sinh trưởng tốt, thích nghi với đồng đất địa phương và mang lại nhiều kỳ vọng cho người dân Yên Bình.

Chia sẻ về giống lúa JAPO 18, ông Đăng cho biết thêm: “Cả thôn Bầm tham gia cấy khoảng 10 mẫu giống lúa mới này, riêng gia đình tôi cấy 5 sào. Giống lúa Nhật mới này phát triển tốt hơn hẳn lúa J02 mà chúng tôi vẫn tự hào bấy lâu nay. Hiện tại, cây nào cây nấy đòng rất to, lúa đang trổ bông khỏe, bông lúa dài và đẹp mắt”.

Theo đánh giá ban đầu của người dân, một trong những ưu điểm của giống lúa JAPO 18 tại Yên Bình là khả năng chống chịu sâu bệnh khá tốt. Dù được trồng xen kẽ ngay bên cạnh các ruộng lúa khác, JAPO 18 vẫn sinh trưởng ổn định, lá xanh dày, thân cây cứng cáp.

Tại thôn Rẫy, ông Bình giờ đây đã có thể thở phào nhẹ nhõm. Nỗi lo từ ngày gieo mạ đã dần nhường chỗ cho niềm vui khi nhìn thấy thành quả trên đồng ruộng.

“Cây phát triển rất khỏe, ít sâu bệnh. Đến nay, lúa đã bắt đầu trổ bông, bông lúa khỏe, tỷ lệ đậu hạt cao. Bà con trong thôn hiện đã hoàn toàn yên tâm, không còn ai bàn lùi nữa mà chỉ mong đến ngày gặt”, ông Bình chia sẻ.

Lạng Sơn kỳ vọng nhân rộng mô hình trồng lúa Nhật JAPO 18

Thành công bước đầu của giống lúa JAPO 18 trên đồng đất Yên Bình không phải là câu chuyện may rủi, mà đến từ sự chủ động trong cách làm của chính quyền địa phương.

Nhận thấy người dân địa phương đã có kinh nghiệm canh tác các dòng lúa Nhật từ năm 2021, lãnh đạo xã Yên Bình đã mạnh dạn đưa giống lúa mới vào trồng khảo nghiệm.

Vụ xuân 2026, xã chủ động liên hệ, kết nối với doanh nghiệp để đưa về 200kg giống lúa Nhật JAPO 18 cùng nguồn phân bón chất lượng cao, hỗ trợ 100% cho bà con tham gia mô hình.

Sự đồng hành giữa chính quyền và doanh nghiệp đã giúp người dân Yên Bình giảm bớt gánh nặng chi phí, đồng thời tự tin hơn khi tiếp cận giống lúa mới.

Trao đổi về định hướng trong thời gian tới, ông Lương Văn Bính – Phó Chủ tịch UBND xã Yên Bình khẳng định: “Do bà con đã có kinh nghiệm canh tác dòng lúa Nhật nhiều năm nên khi đưa giống mới này về, chúng tôi có cơ sở để triển khai.

Đến nay, cây lúa Nhật Bản phát triển tốt ngoài mong đợi, hứa hẹn một vụ xuân thắng lợi. Với chu kỳ sinh trưởng từ 110-120 ngày, khi lúa chuẩn bị thu hoạch, chúng tôi sẽ tiến hành đánh giá kỹ lưỡng và tổ chức hội thảo đầu bờ ngay tại ruộng để bà con trong toàn xã trực tiếp tham quan, hướng tới nhân rộng mô hình trong các vụ tiếp theo”.

Sau hơn 2 tháng gieo cấy, hành trình của giống lúa Nhật-JAPO 18 tại Yên Bình đã đi được hơn nửa chặng đường. Từ những hạt giống được gieo xuống trong sự ngập ngừng, lo lắng, đến nay trên nhiều thửa ruộng đã là những đòng lúa trổ bông, hứa hẹn một vụ mùa nhiều kỳ vọng.

Chỉ còn hơn một tháng nữa, những hạt lúa JAPO 18 đầu tiên trên đất Lạng Sơn sẽ bước vào mùa gặt. Dù vẫn cần chờ kết quả đánh giá cụ thể khi thu hoạch, nhưng nhìn những bông lúa khỏe, trĩu hạt dưới nắng cuối vụ xuân ở Yên Bình, nhiều người dân đã có thêm niềm tin vào một mùa vàng đang đến rất gần.

×