Tăng trưởng 6 tháng 2026 cao nhất 15 năm qua: Điểm nhấn điều hành và sự chuyển biến của "bộ máy hành động" (bài 1)

LTS: Với mức tăng trưởng GDP 8,18% trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam ghi nhận mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong 15 năm qua và dẫn đầu nhóm các nền kinh tế ASEAN. Kết quả này phản ánh sức bật mạnh mẽ của nền kinh tế sau hàng loạt quyết sách đột phá của Quốc hội và Chính phủ, từ thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, tăng đầu tư cho các dự án hạ tầng chiến lược, đến đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đặc biệt, tăng trưởng cao trong nửa đầu năm cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả bước đầu của quá trình tái cấu trúc bộ máy hành chính, tinh gọn các bộ, ngành, sắp xếp lại đơn vị hành chính địa phương và mở rộng không gian phát triển. Những cải cách mang tính nền tảng này đang tạo thêm dư địa tăng trưởng mới, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, đồng thời mở ra động lực để Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển nhanh, bền vững và vươn mình mạnh mẽ.

Dấu ấn điều hành và chuyển biến bộ máy mới

Trong báo cáo của Bộ Tài chính vừa đưa ra, tăng trưởng GDP của nền kinh tế trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 8,18%. Đây là mức tăng trưởng cao nhất từ năm 2011 đến nay bất chấp kinh tế khu vực và quốc tế có nhiều thách thức, rủi ro.

Cụ thể, từ năm 2011 đến nay, mức tăng trưởng GDP thấp nhất trong 6 tháng đầu năm được ghi nhận vào năm 2020, khi nền kinh tế chịu tác động nặng nề của đại dịch Covid-19, chỉ đạt 1,82%.

Sau khi nền kinh tế mở cửa trở lại, tăng trưởng phục hồi mạnh, đạt 6,58% trong 6 tháng đầu năm 2022 và tiếp tục được củng cố trong những năm sau đó.

Đến 6 tháng đầu năm 2025, GDP tăng 7,52%, mức cao nhất trong giai đoạn 2011-2025.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 8,18%, cao nhất kể từ năm 2011. Kết quả này phản ánh sự bứt phá của sản xuất, đầu tư, xuất khẩu và khu vực dịch vụ, đồng thời cho thấy nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ hơn.

So với khu vực ASEAN, tăng trưởng của kinh tế Việt Nam 6 tháng qua cao nhất khu vực.

Theo đó, tăng trưởng các nền kinh tế Thái Lan, Singapore, Indonesia và Malaysia trong quý I (chính thức) đều tăng trưởng dưới 7% (mức tối ưu). Trong khi GDP quý II (ước tính) của các quốc gia này chỉ khoảng 2,7% đến trên 5,3%.

Phân tích về tăng trưởng 6 tháng qua, TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV khẳng định: Tăng trưởng cao của Việt Nam đến từ nỗ lực điều hành chính sách và kiên định đẩy mạnh cải cách thể chế, thủ tục hành chính.

Theo đó, năm 2026, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ thực hiện nhiều chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nội tại cho nền kinh tế nhằm quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và nội sinh của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, 6 tháng đầu năm 2026, chính quyền các cấp đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và nội sinh của nền kinh tế là điểm sáng nổi bật.

Đơn cử, Quốc Hội đã thông qua 9 Luật, 10 Nghị quyết, Chính phủ đã ban hành hơn 280 văn bản quy phạm pháp luật; tiếp tục rà soát, hoàn thiện 40 Dự án Luật, Nghị quyết trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026. Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/06/2026 đã cập nhật kịch bản tăng trưởng (so với Nghị quyết 01/NQ-CP, tháng 1/2026), trong đó đặt mục tiêu tăng trưởng 11,9% trong 6 tháng cuối năm và yêu cầu các địa phương phấn đấu đạt mức tăng trưởng 10-12%.

Ba Nghị quyết (Nghị quyết 68, Nghị quyết 79 và Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị) về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế Nhà nước và kinh tế FDI tạo khung chính sách quan trọng để phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa, phát triển thị trường vốn dài hạn và thu hút đầu tư chất lượng cao.

"Việc triển khai 11 Nghị quyết chuyên đề và 15 quyết định của Chính phủ về cải cách thủ tục hành chính cho thấy những kết quả tích cực ban đầu, với mục tiêu cắt giảm 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện, giảm 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính và giảm 50% chi phí tuân thủ, được người dân, doanh nghiệp và địa phương đánh giá cao”, TS Cấn Văn Lực cho hay.

Cũng theo Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, điều hành chính sách của trung ương theo hướng tăng hiệu quả giữa chính sách tài khóa mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm với đẩy mạnh đầu tư công, chính sách tiền tệ linh hoạt, chủ động trong bối cảnh dư địa eo hẹp đã giúp nền kinh tế có những dư địa tăng trưởng mới và nền tảng cho tăng trưởng cao.

Ngoài ra, kết quả tăng trưởng 6 tháng qua cũng đến từ các chính sách sát sườn với doanh nghiệp của Quốc hội, Chính phủ: Đơn cử như chính sách giảm thuế, phí; gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuế đất đến hết năm; kéo dài thời hạn giảm thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế GTGT đối với xăng dầu đến hết 30/9/2026; nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm; hướng, khuyến khích tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên như nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất và các dự án trọng điểm có sức lan tỏa lớn,...

Ông cho rằng, tổ hợp các chính sách này đã tạo hiệu ứng tích cực, với tổng số tiền thuế, phí được miễn, giảm, gia hạn đạt khoảng gần 90.000 tỷ đồng, kích thích doanh nghiệp phát triển; giúp doanh nghiệp, nền kinh tế giảm chi phí, để tái đầu tư.

"Những nỗ lực này hướng tới mục tiêu khơi thông nguồn lực, phát huy các động lực tăng trưởng, phấn đấu đạt tăng trưởng 10% ngay trong năm 2026, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế trong bối cảnh bên ngoài còn nhiều biến động", ông Lực nêu.

Thời cơ của tăng trưởng hai con số

Với mục tiêu được Quốc hội thông qua, tăng trưởng GDP năm 2026 đạt từ 10% trở lên, trong khi 6 tháng đầu năm nền kinh tế tăng 8,18%. Mặc dù đây là mức tăng cao so với các năm trước, nhưng vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng đề ra.

Do đó, để hoàn thành mục tiêu theo Nghị quyết của Quốc hội, tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm cần đạt khoảng 11,7%. Đây là một mục tiêu rất cao nhưng được kỳ vọng có thể đạt được nhờ các động lực từ đầu tư công, các dự án hạ tầng lớn, cải cách thể chế và đà tăng mạnh của xuất khẩu.

Trao đổi với PV Dân Việt về thời cơ của tăng trưởng hai con số của Việt Nam, GS Hà Tôn Vinh, nguyên Giám đốc Chương trình Đào tạo Đại học CaliFornia Miramar University (Hoa Kỳ) cho rằng: Động lực đầu tiên đến từ làn sóng đầu tư công và các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Theo ông Vinh, Việt Nam đang có hàng loạt dự án trọng điểm để tạo cơ sở, nền tảng cho tăng trưởng thời gian tới như sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc Bắc - Nam, đường vành đai, cảng biển, đường sắt đô thị và các dự án năng lượng đang được đẩy nhanh tiến độ, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều ngành kinh tế, từ xây dựng, vật liệu, logistics đến dịch vụ.

Một động lực quan trọng khác là việc hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tiếp tục cải cách thể chế, thủ tục hành chính. Bộ máy hành chính tinh gọn hơn, phân cấp mạnh hơn và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể môi trường đầu tư, giải phóng các nguồn lực đang bị ách tắc, tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh đó, xuất khẩu đang trở thành điểm sáng nổi bật của nền kinh tế. Sự phục hồi của các thị trường lớn, cùng với việc Việt Nam tiếp tục tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đang thúc đẩy đơn hàng trong các ngành điện tử, dệt may, da giày, máy móc và nông sản tăng mạnh. Dòng vốn FDI tiếp tục chảy vào các lĩnh vực công nghệ cao, chế biến, chế tạo cũng góp phần nâng cao năng lực sản xuất và gia tăng kim ngạch xuất khẩu.

Theo GS Hà Tôn Vinh: Nếu ba động lực gồm đầu tư công, cải cách thể chế và xuất khẩu tiếp tục được duy trì với tốc độ hiện nay, cùng với niềm tin của khu vực doanh nghiệp và người dân được củng cố, kinh tế Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để đạt mức tăng trưởng cao trong 6 tháng cuối năm, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo.

Ông Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược:
Kết quả những tháng đầu năm cho thấy nền kinh tế đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực nhờ những chuyển biến trong điều hành và thực thi chính sách. Trong kịch bản tích cực của Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, GDP của Việt Nam đạt mức tăng trưởng 10%.
Để hiện thực hóa kịch bản tích cực, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tăng khoảng 14-15%, đồng thời mở rộng các kênh huy động vốn, từ tín dụng đến thị trường chứng khoán, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư và phát triển.
Bên cạnh đó, cần nâng cao đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) thông qua thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh.

TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam:
Kết quả tăng trưởng GDP trong 6 tháng đầu năm phản ánh xu hướng phục hồi và tăng tốc của nền kinh tế khi tăng trưởng quý II cao hơn quý I và được tạo nên từ sự cộng hưởng của nhiều động lực tăng trưởng.
Trong đó, các động lực truyền thống như xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục phát huy hiệu quả đã góp phần tạo nên mức tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm.
Cụ thể, khu vực công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng gần hai con số. Cùng với đó, đầu tư tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì tích cực và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công được cải thiện, dù chưa đạt kỳ vọng.
Bên cạnh đó, khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục mở rộng đầu tư, trong khi tiêu dùng trong nước phục hồi mạnh. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đều tăng trên 10%, cho thấy sức cầu trong nước đang trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng.
Quan trọng hơn, tăng trưởng đạt được trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế được giữ vững, tạo dư địa để duy trì đà tăng trưởng trong những quý tiếp theo.

×