Tên lửa siêu vượt âm Nga vươn tới châu Âu: NATO "mất ăn mất ngủ" vì "quái vật" mới từ chiến trường Ukraine

Tên lửa siêu vượt âm có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Nga đã được phóng nhằm vào thành phố Lviv hôm 8/1, trong khuôn khổ một đợt tấn công dữ dội kéo dài suốt đêm vào các khu vực miền tây, miền trung và đông nam Ukraine, với tổng cộng 278 tên lửa và máy bay không người lái của Nga được sử dụng.

Mặc dù thiệt hại vật chất trực tiếp do đòn đánh bằng Oreshnik tại Lviv gây ra chủ yếu giới hạn trong khu vực một xưởng của một doanh nghiệp nhà nước Ukraine, song ý nghĩa thực sự của cuộc tấn công này không nằm ở mức độ phá hủy, mà ở thông điệp chiến lược mà nó phát đi, Sky News bình luận.

Với tầm bắn được cho là lên tới 5.500 km, Oreshnik về mặt lý thuyết có thể đặt phần lớn châu Âu trong tầm với. Tốc độ cực cao – Mach 10–11 – càng làm gia tăng mức độ nguy hiểm: tên lửa bay càng nhanh thì các hệ thống phòng thủ tên lửa càng có ít thời gian để phát hiện, theo dõi và đánh chặn.

Viện Dịch vụ Hoàng gia Anh (RUSI) từng đánh giá rằng một tên lửa đạn đạo tầm trung bay với tốc độ Mach 10 có thể vươn tới lãnh thổ Anh chỉ trong vòng khoảng 10 phút nếu được phóng từ miền tây nước Nga.

Trong khi Ukraine từng đạt tỷ lệ đánh chặn tên lửa thành công lên tới 80%, con số này đã giảm xuống mức thấp mới – chỉ còn 54% số tên lửa bị bắn hạ hoặc vô hiệu hóa – vào quý IV/2025. Các hệ thống tên lửa đạn đạo siêu vượt âm được thiết kế chính xác nhằm tiếp tục kéo giảm các tỷ lệ đánh chặn này.

Một số chuyên gia quốc phòng đặt câu hỏi liệu Oreshnik có thực sự mang tính “đột phá” như Tổng thống Vladimir Putin thường tuyên bố hay không, cho rằng nó có thể chỉ là một phiên bản cải tiến của tên lửa đạn đạo tầm trung RS-26 Rubezh vốn đã tồn tại.

Dẫu vậy, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha vẫn mô tả Oreshnik là một “mối đe dọa nghiêm trọng” đối với an ninh châu Âu.

Lý do cho đánh giá này là dễ hiểu: tên lửa đã đánh trúng hạ tầng tại thành phố Lviv ở miền tây Ukraine, chỉ cách biên giới Ba Lan khoảng hơn 60 km.

Ba Lan vốn đã nhiều lần bị "thử thách thần kinh" trong những năm gần đây, đáng chú ý nhất là vụ máy bay không người lái Nga xâm nhập không phận nước này vào tháng 9/2025.

Việc sử dụng Oreshnik lần này cũng đưa loại vũ khí này tiến gần lãnh thổ NATO hơn bao giờ hết, so với lần xuất hiện trước đó vào tháng 11/2024, khi nó được phóng nhằm vào thành phố Dnipro ở miền trung Ukraine.

Các đánh giá ban đầu cho thấy, tương tự lần trước, Oreshnik có thể đã mang theo các đầu đạn trơ, không có thuốc nổ, qua đó hạn chế mức độ tàn phá tức thì. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng điều Nga muốn phô diễn không phải sức công phá, mà là năng lực của hệ thống này – tốc độ, tầm bắn và khả năng xuyên thủng phòng thủ.

Thời điểm phóng tên lửa càng trở nên đáng chú ý trong bối cảnh Nga gần đây đã điều chỉnh học thuyết răn đe hạt nhân và hạ thấp ngưỡng sử dụng vũ khí hạt nhân để đáp trả.

Đáng lo ngại hơn, vụ phóng diễn ra ngay sau khi Moscow cảnh báo gay gắt rằng bất kỳ “đơn vị hay cơ sở quân sự” nào của Anh và Pháp được triển khai tới Ukraine trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình tương lai đều sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp.

Với danh tiếng là loại tên lửa có khả năng “nghiền nát” các boongke ngầm, Oreshnik khiến những lo ngại về an ninh đối với cơ sở hạ tầng quân sự và kho tàng – cũng như nhân sự – của cả Ukraine lẫn NATO trở nên không thể xem nhẹ.

Trong bối cảnh ông Putin cũng đã bày tỏ ý định sử dụng tên lửa này với các đầu đạn thông thường, khả năng Oreshnik xuất hiện thường xuyên hơn trong cuộc chiến tại Ukraine là điều không thể loại trừ.

Tuy nhiên, cho đến nay, việc loại tên lửa này chỉ xuất hiện hiếm hoi lại càng làm gia tăng sự đe dọa và bí ẩn xoay quanh nó.

Vì vậy, Oreshnik không chỉ đơn thuần là một vũ khí được Nga sử dụng chống lại Ukraine, mà còn có thể được hiểu như một phát súng cảnh cáo từ Kremlin nhằm vào điều mà họ gọi là “sự can thiệp từ bên ngoài” của các đồng minh và đối tác phương Tây của Kiev.

Dù đòn tấn công Oreshnik mới nhất chưa tạo ra mối đe dọa quân sự trực tiếp và tức thì đối với NATO, nó rõ ràng đã làm tăng “nhiệt độ chiến lược”, phơi bày những điểm yếu trong hệ thống phòng thủ tên lửa của phương Tây, và buộc các nhà lãnh đạo NATO phải tính tới những kịch bản xấu nhất – cho thấy cuộc chiến tại Ukraine gắn chặt với an ninh châu Âu rộng lớn như thế nào.

×