Thái giám hầu hạ phi tần vào ban đêm, vì sao lại giấu quả ké đầu ngựa dưới đế giày?

Thái giám hầu hạ phi tần vào ban đêm, vì sao lại giấu quả ké đầu ngựa dưới đế giày?

Dưới chế độ phong kiến Trung Quốc cổ đại, xuất hiện một nghề nghiệp đặc biệt mang tên thái giám. Trong hậu cung, ngoài các hoàng tử nhỏ tuổi, hoàng đế là người đàn ông trưởng thành duy nhất. Người đời thường nói hoàng đế có ba nghìn giai lệ, điều đó tượng trưng cho địa vị chí tôn và quyền lực tối cao của bậc quân vương.

Các phi tần tuy có nhiệm vụ chính là giữ gìn dung nhan xinh đẹp, nhưng sinh hoạt hằng ngày của họ cũng không khác người bình thường. Vì không phải tự tay làm việc nên luôn cần có người hầu hạ.

Người xưa coi trọng quan niệm 'nam nữ thụ thụ bất thân', đặc biệt trong những việc riêng tư như sinh hoạt hằng ngày. Vì thế, người chăm sóc các phi tần không thể là đàn ông. Thời kỳ đầu, công việc phục vụ hoàng đế và hậu phi chủ yếu do cung nữ đảm nhiệm, bởi họ vừa thuận tiện chăm sóc hoàng đế, vừa có thể hầu hạ các phi tần.

Thế nhưng theo thời gian, việc để cung nữ phục vụ dần bộc lộ nhiều bất cập.

Thứ nhất, cung nữ hầu hạ hoàng đế không thích hợp. Hoàng đế khác với người thường, huyết thống của ông liên quan đến sự ổn định của triều đại, nên không thể tùy tiện sinh con với cung nữ. Chỉ con của các phi tần chính thức mới có tư cách kế vị, nhằm tránh việc hoàng quyền rơi vào tay người ngoài. Mặt khác, hoàng đế cũng là một người đàn ông bình thường, nếu ngày nào cũng ở cạnh các cung nữ xinh đẹp thì khó tránh khỏi động lòng. Về lâu dài, điều này không chỉ làm xuất hiện những người con không đủ tư cách kế vị mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí khiến hoàng đế đoản mệnh.

Thứ hai, để cung nữ phục vụ phi tần cũng không hoàn toàn phù hợp. Trong hậu cung có nhiều công việc nặng như khuân vác đồ đạc hay vận chuyển thùng chứa chất thải ra ngoài. Những việc này vượt quá sức của cung nữ. Vì vậy, hậu cung cần những người có sức lực nhưng không gây nguy hiểm cho các phi tần. Thái giám trở thành lựa chọn lý tưởng.

Theo quy định trong cung, thái giám chỉ được phép quét dọn, sai phái và truyền đạt mệnh lệnh.

Muốn trở thành thái giám phải trả giá rất đắt: bị thiến, tức mất khả năng sinh con. Sau khi bị 'tịnh thân', họ giống như con hổ mất nanh vuốt, không còn khả năng đe dọa hậu cung nên được triều đình tin dùng.

Vậy ai lại tự nguyện làm thái giám? Thực tế có rất nhiều người. Thời phong kiến, ngay cả dưới thời Khang Hi - Càn Long được xem là thịnh thế, dân chúng vẫn phải đối mặt với đói nghèo. Không ít người không đủ ăn, nhiều gia đình còn bán con trai vào cung. Những đứa trẻ ấy sau khi bị tịnh thân sẽ trở thành thái giám, hằng ngày phục vụ các phi tần. Chỉ cần sơ suất là bị mắng chửi, thậm chí có thể mất mạng.

Đến cuối triều Thanh, đối với những người nghèo khổ, nghề thái giám lại trở thành 'miếng cơm ngon'. Muốn vào cung còn phải xếp hàng, nếu không có quan hệ thì dù có tiền cũng rất khó trở thành thái giám trong Tử Cấm Thành.

Người có quyền lên tiếng nhất về điều này chính là Tôn Diệu Đình - vị thái giám cuối cùng của Trung Quốc.

Thuở nhỏ, gia đình Tôn Diệu Đình rất đông con, ông là con thứ hai. Ban đầu cuộc sống còn tạm ổn, nhưng sau khi cha mẹ mất kế sinh nhai vì không còn được thuê làm ruộng, họ quyết định đưa ông vào cung làm thái giám, bởi ít ra còn hơn chết đói.

Muốn làm thái giám trước tiên phải tịnh thân rồi mới tìm người lo lót để được tuyển vào cung. Việc tịnh thân khi ấy vô cùng nguy hiểm, nhiều người chết ngay trên bàn phẫu thuật. Cách an toàn nhất là đến những nơi chuyên thực hiện việc này vì họ có nhiều kinh nghiệm, nhưng chi phí lại rất đắt.

Gia đình Tôn Diệu Đình không đủ tiền nên chỉ có thể tìm đến một người làm tư nhân. Sau ca tịnh thân, ông hôn mê, sốt nhiều ngày và may mắn giữ được mạng sống.

Khi cha mẹ bắt đầu chạy vạy tìm đường đưa ông vào cung thì nhận được tin xấu: Phổ Nghi đã thoái vị, chế độ phong kiến chấm dứt, tưởng như không còn cần thái giám nữa. May mắn là Phổ Nghi vẫn tiếp tục tuyển một số thái giám và cung nữ, nhờ vậy Tôn Diệu Đình mới chính thức vào cung.

Sau khi rời hoàng cung, Tôn Diệu Đình đã kể lại rất nhiều câu chuyện về cuộc sống của thái giám, giúp hậu thế hiểu rõ hơn những cay đắng phía sau bức tường cung cấm.

Khi mới vào Tử Cấm Thành, ông chỉ mới hơn mười tuổi, chưa được giao việc quan trọng mà theo hầu một vị lão thái giám. Người thầy này ít nói, cũng không quá thân thiện. Tôn Diệu Đình luôn tận tụy chăm sóc, từ rửa mặt, lau chân đến chạy trước chạy sau như hầu cha ruột.

Sau nhiều năm làm 'thái giám hầu thái giám', ông mới có cơ hội trực tiếp phục vụ các chủ nhân trong cung, nổi tiếng nhất là Hoàng hậu cuối cùng Uyển Dung.

Theo lời Tôn Diệu Đình, phục vụ các phi tần là công việc vất vả nhất. Họ vốn xuất thân quyền quý, được nuông chiều từ nhỏ, chỉ cần một sai sót nhỏ là người hầu sẽ bị trừng phạt. Khó khăn nhất là hầu các phi tần tắm.

Thời xưa, người ta dùng bồn tắm lớn, thêm cánh hoa và hương liệu. Muốn đổ đầy nước nóng phải đun từng ấm một, rất tốn công. Các thái giám phải liên tục mang nước đến, đồng thời điều chỉnh nhiệt độ sao cho vừa ý.

Không chỉ vậy, các phi tần thường ngâm mình từ hai đến ba giờ. Trong suốt thời gian ấy, thái giám phải liên tục châm thêm nước nóng để giữ nhiệt độ ổn định.

Ngoài việc hầu tắm, cực nhất là trực đêm. Khi phi tần đi ngủ, thái giám phải đứng ngoài cửa suốt đêm, không được ngủ, luôn sẵn sàng nghe lệnh.

Đêm dài khiến ai cũng buồn ngủ. Nhưng nếu khi chủ nhân gọi mà không đáp lại kịp thời, họ sẽ nổi giận. Nhẹ thì bị mắng, nặng thì bị bỏ đói nhiều ngày.

Tôn Diệu Đình cũng từng khổ sở vì điều này. Một thời gian sau, ông nhận ra sư phụ của mình lúc nào cũng tỉnh táo suốt đêm. Có lần giúp thầy cởi giày, ông phát hiện dưới đế giày giấu một túi quả ké đầu ngựa. Mỗi khi trực đêm, vị lão thái giám đặt túi ké dưới lòng bàn chân. Những chiếc gai nhọn đâm vào chân gây đau nhức, nhờ đó ông luôn tỉnh táo, tránh ngủ gật và không làm phật ý các phi tần.

Từ đó, Tôn Diệu Đình cũng học theo và truyền lại mẹo này cho nhiều thái giám khác. Nhờ vậy, họ ít ngủ gật hơn và cũng giảm bớt nguy cơ bị các phi tần trừng phạt.

Sau khi rời cung, Tôn Diệu Đình đã thông qua hồi ký và lời kể của mình tiết lộ nhiều câu chuyện về cuộc sống trong hoàng cung, đặc biệt là những nỗi khổ của cung nữ và thái giám. Nhờ đó, cuộc sống vốn đầy bí ẩn của tầng lớp thái giám mới dần được công chúng biết đến.

Thái giám hầu hạ các quý phi vào ban đêm, vì sao lại giấu quả ké đầu ngựa dưới đế giày? Chỉ vì họ sợ làm các phi tần không hài lòng và bản thân sẽ phải gánh chịu hậu quả.

Câu chuyện về việc giấu quả ké đầu ngựa (苍耳) dưới đế giày chủ yếu xuất hiện trong các bài viết phổ thông và các lời kể gắn với Tôn Diệu Đình, chứ không có ghi chép đáng tin cậy trong sử liệu chính thức của triều Thanh.

×