ThaiBinh Seed lọt Top 100 doanh nghiệp xanh Việt Nam 2026, AHLĐ Trần Mạnh Báo nhận danh hiệu "Công dân xanh tiêu biểu"

Hai danh hiệu được trao cùng lúc, cho cùng một doanh nghiệp, không phải là sự trùng hợp. Nó phản ánh một thực tế ở ThaiBinh Seed, câu chuyện phát triển xanh không tách rời khỏi vai trò cá nhân của người đứng đầu - người đã theo đuổi hướng đi này từ nhiều năm trước khi "Net Zero" trở thành từ khóa phổ biến trên các diễn đàn kinh tế.

Xanh hóa bắt đầu từ hạt giống, không phải từ khẩu hiệu

Diễn đàn năm nay có chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, với sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước. Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh doanh nghiệp là lực lượng quyết định sự thành bại của hành trình Net Zero, bởi chuyển đổi xanh không đơn thuần là đòi hỏi về môi trường mà là lựa chọn chiến lược để nâng năng lực cạnh tranh, đảm bảo phát triển bền vững cho cả nền kinh tế.

Đặt trong bối cảnh đó, việc một doanh nghiệp giống cây trồng, lĩnh vực vốn ít được nhắc đến khi nói về "kinh tế xanh" so với năng lượng tái tạo hay công nghiệp chế biến đã lọt vào Top 100 doanh nghiệp xanh cả nước, là điều đáng chú ý.

Cách ThaiBinh Seed đi đến vị trí này, có thể thấy đây không phải kết quả của một chiến dịch ngắn hạn, mà là tích lũy của một quá trình đầu tư dài hơi, có chủ đích. Trong nhiều năm, ThaiBinh Seed từng bước đưa các tiêu chí bền vững vào toàn bộ chuỗi hoạt động, từ nghiên cứu giống, tổ chức sản xuất, liên kết vùng nguyên liệu, chế biến, cho đến tận dụng phụ phẩm và tiết giảm năng lượng.

Nền tảng cốt lõi cho hướng đi này nằm ở khoa học công nghệ, cụ thể là công tác nghiên cứu giống cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là bài toán không mới nhưng ngày càng cấp bách với ngành nông nghiệp Việt Nam, khi thời tiết cực đoan, hạn hán, xâm nhập mặn và sâu bệnh gây áp lực ngày càng lớn lên năng suất, trong khi yêu cầu giảm phát thải lại buộc người sản xuất phải tính toán lại từng khâu canh tác.

Một giống lúa chống chịu tốt, thích ứng rộng, sử dụng dinh dưỡng hiệu quả không chỉ giúp nông dân giảm chi phí đầu vào mà còn là giải pháp giảm phát thải mang tính căn cơ, thay vì chạy theo các biện pháp xử lý phần ngọn.

Vai trò trung tâm trong định hướng nghiên cứu này thuộc về Viện Nghiên cứu Cây trồng ThaiBinh Seed - đơn vị đảm nhận công tác lưu giữ nguồn vật liệu di truyền, lai tạo, khảo nghiệm, chọn lọc và hoàn thiện giống mới. Từ nền tảng nghiên cứu bài bản này, tập đoàn liên tục đưa ra thị trường các giống lúa, giống cây trồng đáp ứng đồng thời hai yêu cầu vốn không dễ dung hòa: năng suất, chất lượng cao và khả năng thích ứng với điều kiện sản xuất ngày càng khắc nghiệt.

Chuỗi giá trị lúa gạo và kinh tế tuần hoàn

Bên cạnh thế mạnh về giống, ThaiBinh Seed còn được ghi nhận ở việc xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo bền vững. Tập đoàn đẩy mạnh liên kết với nông dân, hợp tác xã và chính quyền địa phương để tổ chức sản xuất theo vùng, theo quy trình và theo tín hiệu thị trường, qua đó tạo điều kiện áp dụng đồng bộ các giải pháp tiết kiệm vật tư, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải trong canh tác lúa.

Một điểm đáng chú ý khác là mô hình kinh tế tuần hoàn, cụ thể là việc tận dụng trấu - phụ phẩm vốn thường bị bỏ đi hoặc đốt bỏ gây ô nhiễm để sản xuất khí đốt phục vụ sản xuất. Giải pháp này vừa giảm áp lực xử lý chất thải, vừa tiết kiệm năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời gia tăng giá trị cho toàn chuỗi lúa gạo.

Những nỗ lực này không chỉ dừng ở nội bộ doanh nghiệp. ThaiBinh Seed từng giành giải Nhất cuộc thi "Dự án sản xuất lúa bền vững, giảm phát thải khí nhà kính AgResults" năm 2021, và hiện là một trong những đơn vị tham gia Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long - một trong những chương trình nông nghiệp có quy mô và tham vọng lớn nhất hiện nay của cả nước.

Người đặt nền móng cho tư duy nông nghiệp xanh

Nếu Top 100 Doanh nghiệp xanh là sự ghi nhận cho chiến lược của cả tập đoàn ThaiBinh Seed, thì danh hiệu "Công dân xanh tiêu biểu" dành cho AHLĐ Trần Mạnh Báo lại mang một ý nghĩa khác: Đó là sự tôn vinh cho người khởi xướng và kiên trì theo đuổi định hướng ấy qua nhiều năm, ở thời điểm mà "làm nông nghiệp xanh" chưa phải là xu thế được nhắc đến rộng rãi như hiện nay.

Dưới sự dẫn dắt của ông, ThaiBinh Seed kiên định đầu tư cho Viện Nghiên cứu Cây trồng, cho công tác lai tạo, khảo nghiệm, phục tráng giống, một lựa chọn đòi hỏi kiên nhẫn và nguồn lực dài hạn, khác với việc chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Logic đằng sau lựa chọn này khá rõ ràng: Muốn làm nông nghiệp xanh, trước hết phải bắt đầu từ giống tốt, từ quy trình sản xuất hợp lý và từ khả năng giảm đầu vào ngay trên đồng ruộng, chứ không thể chỉ trông chờ vào các giải pháp xử lý ở khâu sau.

Cũng từ định hướng của AHLĐ Trần Mạnh Báo, ThaiBinh Seed từng bước xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, đẩy mạnh liên kết sản xuất, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, đồng hành cùng nông dân trong quá trình chuyển đổi phương thức canh tác. Danh hiệu "Công dân xanh tiêu biểu" vì thế không chỉ ghi nhận đóng góp cá nhân, mà còn là sự thừa nhận cho một tư duy lãnh đạo nhất quán: nông nghiệp phải dựa trên khoa học, phải gắn với trách nhiệm môi trường, và phải tạo ra giá trị bền vững cho cả nông dân lẫn ngành lúa gạo Việt Nam.

Việc ThaiBinh Seed vào Top 100 doanh nghiệp xanh và cá nhân ông Trần Mạnh Báo được vinh danh là dấu mốc đáng ghi nhận, nhưng cũng đặt ra kỳ vọng cho chặng đường tiếp theo. Con đường Net Zero của ngành nông nghiệp Việt Nam còn dài, và một doanh nghiệp giống cây trồng khó có thể tự mình giải quyết bài toán phát thải của cả chuỗi sản xuất lúa gạo, vốn liên quan đến hàng triệu hộ nông dân với tập quán canh tác khác nhau.

Điều mà câu chuyện của ThaiBinh Seed cho thấy, là một doanh nghiệp nông nghiệp hoàn toàn có thể đóng vai trò tiên phong trong hành trình này, nếu biết bắt đầu từ khoa học, từ giống cây trồng, và từ việc tổ chức lại chuỗi sản xuất theo hướng bền vững, thay vì coi "xanh hóa" là một khẩu hiệu gắn thêm vào hoạt động kinh doanh sẵn có.

×