Tháng 3 về miền cổ tích Ngọc Chiến

Sắc trắng Nậm Nghẹp và những "di sản" đại ngàn

Vượt qua những cung đường uốn lượn, chúng tôi tìm đến xã Ngọc Chiến khi những cơn gió xuân còn se lạnh. Điểm đến kỳ vọng nhất trong hành trình này chính là bản Nậm Nghẹp – nơi nằm ở độ cao hơn 2.000m, "thủ phủ" của cây sơn tra (táo mèo) của Sơn La.

Những ngày này, Nậm Nghẹp không còn cái vẻ thâm trầm của đại ngàn. Thay vào đó là một màu trắng tinh khôi bao phủ từ đỉnh đồi xuống các thung lũng. Khác với hoa mận hay hoa đào thường nở sớm, hoa sơn tra đợi đến tháng 3 mới bắt đầu bung nở. Sắc trắng ngà, cánh hoa dày, mọc thành chùm lớn đan xen giữa những gốc cây cổ thụ xù xì tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ, vừa mộc mạc.

Không chỉ có sơn tra, Ngọc Chiến còn đón khách bằng sắc màu của hoa ban, hoa gạo và sự uy nghiêm của cụ cây sa mu nghìn năm tuổi. Đây được xem là những "di sản xanh" mà người dân địa phương luôn tự hào và gìn giữ qua nhiều thế hệ. Chính hệ sinh thái đa dạng này đã biến Ngọc Chiến thành một bảo tàng tự nhiên sống động, thu hút những người yêu thích khám phá vẻ đẹp nguyên bản.

Anh Phạm Việt Long, một du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ sau chuyến trải nghiệm tại Ngọc Chiến: "Tôi thực sự ấn tượng với cách bảo tồn rừng và phát triển cảnh quan của bà con nơi đây. Đứng giữa rừng sơn tra cổ thụ trắng muốt ở bản Nậm Nghẹp, chiêm ngưỡng cây sa mu nghìn năm ở bản Nà Tâu, tôi cảm nhận rõ giá trị của thiên nhiên nguyên sơ. Đây không chỉ là chuyến tham quan, mà là trải nghiệm về sự giao thoa giữa thiên nhiên và con người vùng cao. Không gian ở đây rất trong lành, khung cảnh thì yên bình, khác hẳn với sự ồn ào ở thành phố".

Thực tế, mùa hoa sơn tra đã trở thành "thỏi nam châm" kéo du khách về với rẻo cao Sơn La. Việc quảng bá hình ảnh hoa sơn tra gắn với các cây di sản không chỉ đơn thuần là làm thương hiệu du lịch, mà còn là cách để chính quyền địa phương giáo dục ý thức bảo vệ rừng cho cộng đồng, khẳng định rừng chính là nguồn tài nguyên vô tận nếu biết khai thác bền vững.

Sinh kế mới dưới tán sơn tra và tiềm năng du lịch cộng đồng

Từ một địa phương vốn chỉ quen với việc thu hoạch và bán quả sơn tra thô cho các cơ sở chế biến nông sản, Ngọc Chiến nay đã chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình kinh tế du lịch đa giá trị. Lợi ích kinh tế không còn nằm ở cân quả, mà nằm ở trải nghiệm của du khách. Hệ thống suối nước nóng lộ thiên tại bản Lướt đã được đầu tư quy củ hơn, trở thành dịch vụ nghỉ dưỡng, trị liệu sức khỏe đặc trưng gắn với văn hóa của người Thái địa phương.

Nhịp sống của đồng bào Mông, Thái cũng trở nên sôi động hơn khi đến mùa hoa sơn tra. Các hộ gia đình đã chủ động cải tạo nhà cửa thành homestay, nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu lưu trú của lượng khách ngày càng tăng. Du lịch không chỉ mang lại tiền phòng, mà còn thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm nông sản tại chỗ như xôi nếp tan, cá nướng (pa pinh tốp), thịt gác bếp và rau rừng.

Anh Thào A Vạng, chủ một homestay tại bản Nậm Nghẹp, xã Ngọc Chiến, phấn khởi cho biết: "Từ khi du lịch mùa hoa sơn tra phát triển, đời sống của gia đình tôi và bà con trong bản thay đổi hẳn. Trước đây chỉ trông chờ vào mùa thu hoạch quả, nay có thêm thu nhập từ việc đón khách lưu trú, phục vụ ăn uống và văn nghệ.

Riêng trong tháng 3, homestay luôn trong tình trạng kín phòng. Chúng tôi cũng ý thức hơn trong việc bảo tồn các điệu múa, tiếng khèn và cách chế biến món ăn truyền thống để giới thiệu với khách. Du khách rất thích thú khi được trực tiếp xem bà con biểu diễn văn nghệ sau bữa tối".

Việc lồng ghép các tiết mục văn nghệ dân gian vào hoạt động du lịch đã tạo nên sự gắn kết giữa chủ và khách. Du khách không chỉ ngắm hoa, tắm khoáng mà còn được sống trong không gian văn hóa bản địa thực thụ. Đây chính là lối làm du lịch bền vững nhất: lấy người dân làm trung tâm và lấy văn hóa làm nền tảng.

Kết thúc hành trình tại "miền cổ tích", chúng tôi nhận thấy rõ sự thay đổi trong tư duy làm kinh tế của người dân Ngọc Chiến. Sắc trắng của hoa sơn tra tháng 3 không chỉ mang lại vẻ đẹp mỹ cảm mà còn đang thực sự "đánh thức" tiềm năng của một vùng đất, biến những gốc cây rừng thành những "cây bạc, cây vàng" giúp đồng bào vùng cao vươn lên thoát nghèo, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Dự kiến, xã Ngọc Chiến sẽ tổ chức Lễ hội Hoa sơn tra vào ngày 21 và 22/3, hứa hẹn có nhiều hoạt động hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm.

×