"Thanh âm vượt đại dương" - phim Nhà nước đầu tiên phát hành thương mại, tái hiện bi tráng cuộc đấu tranh ở Côn Đảo

Tác phẩm không chỉ tái hiện cuộc đấu tranh kiên cường của các chiến sĩ cách mạng trong ngục tù Côn Đảo mà còn mở ra cơ hội đưa dòng phim phục vụ nhiệm vụ chính trị đến gần hơn với khán giả đại chúng.

Tối 16/7, tại Trung tâm Chiếu phim quốc gia (Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức lễ ra mắt bộ phim điện ảnh lịch sử Thanh âm vượt đại dương. Sự kiện không chỉ đánh dấu màn ra mắt của một dự án được ấp ủ suốt gần một thập kỷ mà còn mở ra hành trình mới cho các bộ phim do Nhà nước đặt hàng khi chính thức đến với khán giả qua hệ thống rạp chiếu thương mại.

Đây là dự án điện ảnh do Nhà nước đặt hàng, Công ty Cổ phần Phim truyện I sản xuất, do hai đạo diễn Đào Duy Phúc và Nguyễn Mạnh Hà thực hiện từ kịch bản của biên kịch Đào Thùy Trang. Bộ phim được sản xuất từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2025, với thời lượng 116 phút, được phân loại T13.

Phim quy tụ dàn diễn viên gồm NSND Bùi Bài Bình (vai lão Bùi), NSƯT Đặng Tất Bình, Nguyễn Thùy Dương (vai Tâm/Mây), Nguyễn Quang Thuận (vai Duy), Nguyễn Vĩnh Xương (vai Sec Cut), cùng các diễn viên nước ngoài như Maurise Nash (vai Chúa đảo), Martin Kruger (vai cai ngục Gary) và Charlie Win (vai nhạc sĩ).

Lấy cảm hứng từ những câu chuyện có thật tại Nhà tù Côn Đảo giai đoạn 1945-1954, Thanh âm vượt đại dương tái hiện một phần hiện thực khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi các chiến sĩ cách mạng phải đối mặt với những cực hình dã man nhưng vẫn giữ vững niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.

Bên cạnh các cảnh quay trong trường quay, phần lớn bối cảnh ngoại được thực hiện trực tiếp tại Côn Đảo. Ê-kíp cho biết đã tái tạo không gian lịch sử phù hợp với ngôn ngữ điện ảnh nhưng vẫn bảo đảm tính chân thực và tôn trọng các giá trị lịch sử.

Theo mạch truyện, nhân vật Tâm - cô gái chơi đàn bầu - nhận nhiệm vụ hóa thân thành y tá Mây để chăm sóc và hỗ trợ các tù nhân. Tại đây, cô gặp lại người đồng chí Duy và cùng các chiến sĩ bí mật thực hiện kế hoạch đóng thuyền vượt biển theo chỉ đạo của tổ chức.

Xuyên suốt tác phẩm, tiếng đàn bầu không chỉ là âm nhạc mà trở thành biểu tượng của tâm hồn và văn hóa Việt Nam, là nguồn động viên tinh thần, tiếp thêm nghị lực cho những người chiến sĩ trong chốn lao tù.

Chia sẻ tại lễ ra mắt, biên kịch Đào Thùy Trang cho biết bà đã dành gần 10 năm để nghiên cứu tư liệu và hoàn thiện kịch bản.

"Tôi vẫn chưa quên những cảm xúc khi tiếp xúc với câu chuyện về các chiến sĩ bị đày ra Côn Đảo, chịu đựng mọi cực hình trong điều kiện sống vô cùng khắc nghiệt nhưng không hề lung lay ý chí. Khi trực tiếp đặt chân đến Côn Đảo, đến những địa danh nhuốm máu và nước mắt của cha ông, tôi càng thôi thúc phải kể lại câu chuyện ấy bằng điện ảnh", nữ biên kịch chia sẻ.

Giám đốc sản xuất Phan Đình Thanh cho rằng, trong dòng chảy điện ảnh Việt Nam, có những tác phẩm không đơn thuần để giải trí mà mang sứ mệnh kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần bồi đắp lòng biết ơn và tinh thần tri ân đối với các thế hệ đi trước.

Đảm nhận vai nữ chính Tâm, diễn viên Nguyễn Thùy Dương cho biết đây là vai diễn điện ảnh đầu tiên của cô, đồng thời cũng là thử thách lớn khi phải học tiếng Pháp, đàn bầu, bơi lội và nhiều kỹ năng khác để phục vụ nhân vật.

"Bối cảnh quay tại Côn Đảo tạo cho tôi rất nhiều cảm xúc. Những lần ghi hình ở chuồng cọp, nhà tù và các di tích lịch sử khiến tôi càng thấm thía hơn sự hy sinh to lớn của cha ông. Có những cảnh quay trong ngục tù đến giờ vẫn là ký ức không thể quên", nữ diễn viên nói.

Trong khi đó, Nguyễn Quang Thuận - người đảm nhận vai Duy - cho biết anh đã giảm gần 10kg chỉ trong ba tuần để phù hợp với hình ảnh người tù cách mạng.

"Đến khi bộ phim hoàn thành, tôi vẫn nhớ như in những cảnh quay tái hiện sự tra tấn và nỗi đau nơi ngục tù Côn Đảo. Có những phân đoạn nặng về tâm lý khiến tôi thực sự ám ảnh. Đây là cơ hội quý giá nhưng cũng là trách nhiệm rất lớn đối với một diễn viên trẻ", Quang Thuận chia sẻ.

Mở đường cho phim Nhà nước phát hành thương mại

Tại lễ ra mắt, Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường cho biết Thanh âm vượt đại dương là bộ phim đầu tiên ra mắt sau khi Nghị định số 189/2026/NĐ-CP của Chính phủ về phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị chính thức có hiệu lực từ ngày 15/7/2026.

Theo ông, nghị định có hai điểm mới quan trọng. Thứ nhất, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia phát hành, phổ biến phim do Nhà nước đặt hàng mà Nhà nước là chủ sở hữu. Thứ hai, nếu phim phát sinh doanh thu, sau khi trừ các chi phí hợp lệ, đơn vị phát hành sẽ nộp tối thiểu 30% phần doanh thu còn lại vào ngân sách nhà nước.

Ông Đặng Trần Cường nhấn mạnh, việc đưa phim Nhà nước ra hệ thống rạp thương mại không nhằm thay đổi mục tiêu phục vụ nhiệm vụ chính trị mà để mở rộng cơ hội tiếp cận của công chúng, đặc biệt trong bối cảnh khán giả ngày càng quan tâm đến các tác phẩm lịch sử, chiến tranh cách mạng sau hiệu ứng của Đào, Phở và Piano.

Không đặt áp lực doanh thu, Thanh âm vượt đại dương được kỳ vọng sẽ trở thành phép thử cho mô hình phát hành mới của dòng phim Nhà nước, đồng thời góp phần đưa những câu chuyện lịch sử đến gần hơn với khán giả bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại.

×