Thanh tra Chính phủ kết luận dự án đường ven biển Quảng Trị chậm tiến độ, vi phạm Luật Đấu thầu

Phê duyệt đầu tư khi chưa phù hợp quy hoạch, vi phạm Luật Đầu tư công

Dự án Đường ven biển kết nối hành lang kinh tế Đông – Tây, tỉnh Quảng Trị – giai đoạn 1 do HĐND tỉnh Quảng Trị (cũ) quyết định chủ trương đầu tư, UBND tỉnh Quảng Trị (cũ) phê duyệt quyết định đầu tư. Tuyến đường đi qua địa bàn các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Triệu Phong và TP. Đông Hà, nay là các xã Vĩnh Hoàng, Cửa Tùng, Bến Hải, Gio Linh, Cửa Việt, Nam Cửa Việt và phường Nam Đông Hà.

Dự án có tổng chiều dài toàn tuyến 54,98 km, trong đó giai đoạn 1 dài 48,28 km. Tổng mức đầu tư ban đầu là 2.060 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh tăng lên 2.731 tỷ đồng, tăng hơn 671 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự án ban đầu xác định đến hết năm 2026, sau tiếp tục được điều chỉnh kéo dài đến năm 2027.

Theo Thanh tra Chính phủ, việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư được xác định là do phát sinh tăng chi phí giải phóng mặt bằng 540,702 tỷ đồng, do trong quá trình lập chủ trương đầu tư xác định không đúng khối lượng, số liệu tạm tính; chi phí xây dựng tăng 56,062 tỷ đồng do cập nhật giá gói thầu trước khi đấu thầu, phát sinh khối lượng, cập nhật chi phí khác, chi phí dự phòng.

Bên cạnh đó, nguyên nhân điều chỉnh kéo dài được xác định là do dự án chưa hoàn thành công tác thẩm định, phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công; chậm tiến độ giải phóng mặt bằng; chưa thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng và đất trồng lúa thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Kết luận thanh tra, HĐND tỉnh và UBND tỉnh Quảng Trị (thời điểm trước khi sáp nhập Quảng Bình - Quảng Trị) đã phê duyệt chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư dự án trong khi đoạn 2 của dự án (từ đường ven biển đến trung tâm TP. Đông Hà) chưa được cập nhật, điều chỉnh, bổ sung vào Quy hoạch ngành giao thông vận tải tỉnh Quảng Trị, chưa đúng quy định của Luật Đầu tư công năm 2019.

Đáng chú ý, dự án không có báo cáo thẩm định nội dung điều chỉnh chủ trương đầu tư của Hội đồng thẩm định; chưa phê duyệt điều chỉnh dự án về tổng mức đầu tư và thời gian thực hiện theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2024.

UBND tỉnh Quảng Trị trình HĐND tỉnh này phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 46/NQ-HĐND ngày 26/6/2025 để tăng tổng mức đầu tư và kéo dài thời gian thực hiện dự án đến năm 2027 được đánh giá là chưa đủ cơ sở, khó cân đối nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án chưa xác định đầy đủ khối lượng công việc để tính đúng, tính đủ chi phí giải phóng mặt bằng theo quy định, dẫn đến thiếu vốn giải phóng mặt bằng, vi phạm quy định tại điểm a khoản 2 Điều 5 Nghị định số 10/2021/NĐ-CP ngày 09/02/2021 của Chính phủ về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Vi phạm trong công tác đấu thầu

Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, việc lập, thẩm định và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu áp dụng chỉ định thầu rút gọn, chia nhỏ các gói thầu tư vấn (đo đạc địa chính, xác định giá đất cụ thể) có cùng tính chất, nội dung để chỉ định thầu rút gọn đã vi phạm Luật Đấu thầu năm 2013.

Ngoài ra, quá trình lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ mời thầu còn đưa ra các tiêu chí gây khó khăn cho nhà thầu tham gia dự thầu, hạn chế cạnh tranh, vi phạm quy định tại Nghị định số 63/2014/NĐ-CP của Chính phủ.

Thanh tra cũng xác định việc phê duyệt dự toán gói thầu chưa tính đúng, tính đủ chi phí dự phòng. Phê duyệt dự toán tạm tính khi thực hiện chỉ định thầu rút gọn. Ký hợp đồng trọn gói khi khối lượng và dự toán mới chỉ tạm tính… đều vi phạm quy định của Chính phủ về quản lý chi phí và hợp đồng xây dựng.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc tạm ứng cho các nhà thầu mức tối đa 30% giá trị hợp đồng, tương đương 454,781 tỷ đồng, trong khi mặt bằng chưa đủ điều kiện bàn giao, chưa có kế hoạch giải phóng mặt bằng phù hợp với tiến độ và khối lượng thực hiện từng năm. Nội dung này bị xác định là vi phạm quy định của Chính phủ về quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công.

Về tiến độ, Thanh tra Chính phủ kết luận công tác giải phóng mặt bằng của dự án chậm, kéo dài từ năm 2022 đến nay vẫn chưa hoàn thành. Việc xây dựng các khu tái định cư không triển khai đồng bộ, hiện có 9/10 khu tái định cư chưa hoàn thành. Chưa thực hiện di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án.

Các gói thầu xây lắp nhìn chung đều chậm tiến độ từ 6 đến 18 tháng. Ngoài các yếu tố khách quan như mặt bằng, thời tiết, giá vật liệu tăng, Thanh tra Chính phủ cho rằng còn nguyên nhân chủ quan do năng lực một số nhà thầu hạn chế, không huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị theo yêu cầu.

Kiến nghị kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý theo quy định

Từ những tồn tại, hạn chế và vi phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan theo từng thời kỳ để xử lý theo quy định.

Đồng thời, yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung khắc phục triệt để các tồn tại. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan chức năng để xem xét, xử lý.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị tỉnh Quảng Trị giao các cơ quan chuyên môn đánh giá lại toàn bộ quá trình thực hiện dự án. Thực hiện việc lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh dự án theo đúng quy định, làm căn cứ cho các bước tiếp theo, tránh việc điều chỉnh dự án nhiều lần.

Bên cạnh đó, chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị chấn chỉnh công tác đấu thầu, bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả; thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về đấu thầu, bảo đảm tổ chức lựa chọn nhà thầu kịp thời, hiệu quả, theo đúng quy định; hạn chế tối đa việc chỉ định thầu, chấm dứt ngay tình trạng chia nhỏ gói thầu để chỉ định thầu.

Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thương thảo, ký kết và thực hiện hợp đồng; công tác nghiệm thu, tạm ứng, thanh toán hợp đồng xây dựng; năng lực thi công của các nhà thầu, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật về xây dựng; kiên quyết xử lý nhà thầu vi phạm hợp đồng, thiếu năng lực, nhân công, thiết bị, không đảm bảo yêu cầu của hợp đồng.

Tập trung, đẩy nhanh công tác nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành; thu hồi vốn tạm ứng còn dư không sử dụng trước ngày 30/11/2025, không để tình trạng dư ứng kéo dài, chiếm dụng vốn đầu tư. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các nhà thầu huy động tối đa nhân công, thiết bị thi công, đảm bảo tiến độ chung của dự án, tránh phát sinh chi phí, gây lãng phí vốn đầu tư.

Rà soát, xử lý các hợp đồng xây lắp đã ký với nhà thầu phụ không đúng quy định; yêu cầu Công ty cổ phần Thành An nộp bảo đảm thực hiện hợp đồng theo đúng quy định của Luật Đấu thầu đối với gói thầu XL03; báo cáo UBND tỉnh xem xét để xử lý theo quy định đối với phần kinh phí tăng thêm đã thanh toán cho các nhà thầu (gói thầu TV10, TV14, TV17, TV18), không để thất thoát ngân sách nhà nước.

Báo Dân Việt từng có bài viết: https://danviet.vn/du-an-duong-ven-bien-quang-tri-nha-thau-nhap-nhang-do-thai-cong-an-vao-cuoc-d1362828.html, phản ánh về một gói thầu thi công xây dựng công trình thuộc Dự án tuyến đường bộ ven biển trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Cụ thể, tại Dự án tuyến đường bộ ven biển đoạn qua khu vực cầu Cửa Tùng – Cửa Việt, gói thầu XL-01, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Quảng Trị làm chủ đầu tư, Liên danh nhà thầu thi công Tuyến đường bộ ven biển Quảng Trị với giá trúng thầu gần 350 tỷ đồng, theo tài liệu PV Dân Việt có được, đại diện liên danh nhà thầu thi công là Công ty Cổ phần Xây dựng công trình 525 ký hợp đồng thu gom, xử lý chất thải với đơn vị không đủ chức năng, có dấu hiệu hợp thức hóa hồ sơ để dự thầu.

×