Tháo gỡ "nút thắt", cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận tín dụng xanh

Chiều hôm nay 23/6, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Báo Lao Động tổ chức hội thảo “Nâng cao hiệu quả dòng vốn tín dụng xanh, động lực cho tăng trưởng kinh tế”.

Hội thảo nằm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Ngày chuyển đổi xanh 2026”, nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, hệ thống ngân hàng, chuyên gia, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.

Tín dụng xanh tăng trưởng bình quân trên 20% mỗi năm

Tại hội thảo, bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước cho biết, giai đoạn 2026 - 2030, Đảng và Nhà nước xác định “chuyển đổi kép” gồm xanh hóa và số hóa là nền tảng để nâng cao năng suất, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân hai con số và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Đến nay, có 82 tổ chức tín dụng thực hiện cấp tín dụng xanh, với tổng dư nợ đạt trên 828 nghìn tỷ đồng, tăng gấp 4,6 lần so với thời điểm bắt đầu triển khai năm 2017. Tốc độ tăng trưởng bình quân tín dụng xanh đạt trên 20% mỗi năm trong giai đoạn 2017-2025.

Dư nợ tín dụng xanh hiện tập trung chủ yếu vào nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học, chiếm trên 32%; năng lượng xanh chiếm trên 30%. Đồng thời, dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 5,7 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 30% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.

"Chuyển đổi xanh không còn là một chương trình riêng của ngành môi trường. Đây đang dần trở thành một phần trong mô hình tăng trưởng mới của nền kinh tế. Nếu muốn tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng tăng trưởng, nền kinh tế sẽ phải chuyển dịch sang các mô hình sản xuất ít phát thải hơn, sử dụng năng lượng hiệu quả hơn và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Vấn đề đặt ra là mọi quá trình chuyển đổi đều cần vốn", bà Giang nhận định.

Từ góc độ đó, tín dụng xanh đang được kỳ vọng trở thành một trong những kênh dẫn vốn quan trọng nhất cho quá trình chuyển đổi của nền kinh tế. Trong những năm qua, Ngân hàng Nhà nước đã liên tục hoàn thiện khuôn khổ chính sách nhằm thúc đẩy tín dụng xanh, từ việc ban hành các quy định về quản lý rủi ro môi trường trong hoạt động cấp tín dụng, triển khai các chương trình tín dụng phục vụ nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn đến việc hướng dẫn cấp tín dụng cho các dự án thuộc danh mục phân loại xanh.

"Tuy nhiên, các tổ chức tín dụng còn gặp khó trong tiếp cận thông tin về quy hoạch phát triển dự án xanh theo ngành, lĩnh vực cũng như tình hình tuân thủ quy định môi trường của doanh nghiệp. Điều này làm quá trình thẩm định, giám sát sau cho vay đối với các dự án xanh trở nên phức tạp hơn", bà Giang nhận định.

Theo ông Nguyễn Đức Thành, Ủy viên Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Thường trực Báo Lao Động, thực tế triển khai vẫn còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ, nên các cơ quan liên quan cần nhận diện khó khăn, đề xuất giải pháp khơi thông dòng vốn tín dụng xanh, giúp nguồn vốn đến đúng địa chỉ, đúng nhu cầu và đóng góp thiết thực cho tăng trưởng bền vững.

"Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ, từ khung chính sách, tiêu chí phân loại xanh, năng lực thẩm định của ngân hàng đến khả năng đáp ứng yêu cầu ESG, dữ liệu phát thải và minh bạch thông tin của doanh nghiệp", ông Thành nhận định.

Sớm hoàn thiện quy định thống nhất về tín dụng xanh

Đề cập về hoạt động của Agribank trong triển khai tín dụng xanh, ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng Ban Chính sách tín dụng Agribank cho biết, tính đến cuối năm 2025, Agribank tiếp tục là ngân hàng dẫn đầu hệ thống về số lượng khách hàng được cấp tín dụng thuộc lĩnh vực xanh với gần 39.000 khách hàng.

Tổng dư nợ tín dụng xanh đạt gần 28.000 tỷ đồng, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo và năng lượng sạch (chiếm 53%), lâm nghiệp bền vững (chiếm 27%), nông nghiệp xanh (20%).

Năm 2026, Agribank tiếp tục đẩy mạnh triển khai các chương trình tín dụng xanh. Đây không chỉ là những con số về quy mô tín dụng mà còn phản ánh nỗ lực của Agribank trong việc chuyển hóa các cam kết ESG (môi trường - xã hội - quản trị) thành những dòng vốn cụ thể, trực tiếp hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.

Về giải pháp trong thời gian tới để thúc đẩy dòng vốn xanh, ông Ngọc cho rằng, Việt Nam cần sớm hoàn thiện một hệ thống quy định thống nhất về tín dụng xanh (trong đó trọng tâm về hệ thống ngành kinh tế xanh) và có các cơ chế hỗ trợ khách hàng.

Đối với nhóm khó khăn từ phía khách hàng, các tổ chức cần đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ, tư vấn kỹ thuật và nâng cao năng lực lập hồ sơ môi trường và báo cáo ESG, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện các tiêu chuẩn hữu cơ, tiêu chuẩn tuần hoàn và các chứng nhận quốc tế.

“Ngân hàng sẽ tiếp tục tối ưu hóa nguồn vốn, ưu tiên phân bổ nguồn lực cho các dự án xanh có tác động lan tỏa lớn; tiếp tục cải thiện các chính sách nội bộ để tích hợp ESG nói chung và hoạt động đánh giá rủi ro môi trường xã hội nói riêng vào quy trình cấp tín dụng. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa hệ thống ngân hàng, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, tín dụng xanh hoàn toàn có thể trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững”, ông Ngọc cho biết.

Từ góc độ quản lý môi trường, ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, Việt Nam đã hình thành nền tảng chính sách quan trọng cho tín dụng xanh.

Tuy vậy, ông Quang cũng chỉ ra rằng, tín dụng xanh vẫn chưa phát triển tương xứng với nhu cầu chuyển đổi xanh của nền kinh tế. Nhận thức và cách hiểu về tín dụng xanh, tài chính xanh, đầu tư xanh, dự án xanh và phân loại xanh chưa thống nhất giữa các bên.

"Khung pháp lý còn phân tán ở nhiều văn bản thuộc các lĩnh vực môi trường, tài chính, ngân hàng và đầu tư. Danh mục phân loại xanh mới được ban hành nên cần thêm thời gian vận hành ổn định", ông Quang nhận định.

×