Thất bại hậu cần ở Biển Đen đã gây ra hậu quả khủng khiếp cho Ukraine và Nga

Thiệt hại về cơ sở hạ tầng và gián đoạn hoạt động cảng biển

Sự sụp đổ về hậu cần bắt nguồn từ việc các cơ sở trung chuyển bị phá hoại có chủ đích. Vào ngày 30 tháng 7, cơ sở hạ tầng tại cảng Taman bị hư hại; các cuộc tấn công tiếp theo vào tháng 8 đã nhắm vào các nhà ga ở Novorossiysk. Cụ thể, Nhà ga ngũ cốc Novorossiysk - với công suất hàng năm là 8,5 triệu tấn - đã tạm ngừng hoạt động, và Tổ hợp sản xuất bánh mì Novorossiysk, có công suất 7,1 triệu tấn mỗi năm, cũng bị hư hại. Ngoài ra, vào ngày 13 tháng 8, Tập đoàn Delo đã ngừng hoạt động tại nhà ga KSK do lo ngại về an ninh.

Những gián đoạn này dự kiến ​​sẽ ảnh hưởng đáng kể đến khối lượng vận chuyển hàng hóa trong tháng 8. Theo dữ liệu của ProZerno, xuất khẩu của Nga trong tháng này có thể giảm xuống còn 2,5 triệu tấn — giảm 2,3 lần so với mức trung bình 5,7 triệu tấn được ghi nhận trong giai đoạn 2021-2025.

Chuyên gia kinh tế vĩ mô Artem Loginov nhận định: "Sự sụt giảm xuất khẩu hiện tại trong tháng 8 là do vấn đề kỹ thuật liên quan đến hệ thống logistics. Tuy nhiên, tiềm năng mùa màng bội thu năm 2026 và lượng hàng tồn kho hiện có cho phép Nga vẫn giữ vị thế thống lĩnh thị trường. Rủi ro chính hiện nay không phải là thiếu hụt ngũ cốc, mà là năng lực thông quan của các cảng khác".

Sự can thiệp của nhà nước và việc chuyển hướng tuyến đường

Trong cuộc họp tại Bộ Nông nghiệp ngày 13 tháng 8, các quan chức đã thảo luận về các biện pháp hỗ trợ thị trường ngũ cốc. Để ngăn chặn tình trạng dư cung trong nước do vận chuyển chậm ở Biển Azov và Biển Đen, chính phủ đang xem xét nối lại việc mua vào quỹ nhà nước, hiện đang nắm giữ 3,7 triệu tấn. Điều này đánh dấu một sự đảo ngược chính sách, từ tháng 8 năm 2024 đến tháng 6 năm 2025, chính quyền tập trung can thiệp vào thị trường hàng hóa bằng cách bán dự trữ ra thị trường.

Để giảm thiểu tác động của việc đóng cửa các cảng Novorossiysk, Nga đang chuyển hướng dòng chảy ngũ cốc sang các hành lang thay thế, ưu tiên các cảng ở Biển Caspi và Biển Baltic, Viễn Đông và các tuyến đường bộ.

So sánh tác động: Nga và Ukraine

Trong khi Nga đang điều chỉnh các thay đổi về hậu cần, vị thế xuất khẩu tổng thể của nước này vẫn mạnh mẽ. Trong mùa vụ trước, xuất khẩu lúa mì đạt mức kỷ lục 46,5–48 triệu tấn, tăng 13–14%, với sự tăng trưởng đáng kể trong các lô hàng sang Thổ Nhĩ Kỳ (gấp 2,2 lần), Sudan (gấp 2 lần) và Iraq. Bộ Nông nghiệp dự báo xuất khẩu ngũ cốc đạt 55–60 triệu tấn vào năm 2026.

Ngược lại, ngành nông nghiệp Ukraine đang phải đối mặt với tình trạng tê liệt gần như hoàn toàn của hệ thống cảng biển. Các cảng ở vùng Đại Odessa (Odessa, Chernomorsk và Yuzhny) đã ngừng hoạt động do các công ty bảo hiểm tăng phí và chủ tàu từ chối cho tàu vào cảng. Từ ngày 1 đến ngày 12 tháng 8, Ukraine chỉ xuất khẩu được 590.000 tấn ngũ cốc – giảm 70%. Trong giai đoạn này, xuất khẩu lúa mì giảm 4,3 lần và lúa mạch giảm 5,6 lần. Xuất khẩu của Nga trong tháng 8 giảm xuống còn 2,5 triệu tấn.

Rủi ro giá cả toàn cầu

Việc gián đoạn hoạt động của các cảng nước sâu khiến Ukraine chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu xuất khẩu. Điều này dự kiến ​​sẽ tạo ra sự thiếu hụt kho dự trữ ngô – ước tính từ 8 đến 11 triệu tấn – vào tháng 11. Do Nga đã bác bỏ các sáng kiến ​​ngừng bắn ở vùng biển này, nên không có dấu hiệu nào cho thấy một giải pháp khả thi.

Sự kết hợp giữa những nút thắt về hậu cần của Nga và sự sụp đổ của các cảng biển Ukraine dự kiến ​​sẽ đẩy giá lương thực toàn cầu tăng ít nhất 25-30%, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá bánh mì bán lẻ cho người tiêu dùng.

×