Thấy gì từ các gói thầu của Vinaconex tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành?

Tại sao cổ phiếu VCG giảm mạnh trước thông tin thanh tra?

Ngay sau khi Quyết định 1176/QĐ- TTCP ban hành kế hoạch thanh tra năm 2026, trong đó có Tổng công ty Xuất nhập khẩu và Xây dựng (Vinaconex - VCG) và Tổng công ty cảng hàng không (ACV), thị trường đã phản ứng mạnh. Theo đó, VCG bị bán ròng mạnh nhất và là cổ phiếu gây sự chú ý khi giảm sàn liên tục 2 phiên liên tiếp từ 26-27/01, các phiên tiếp theo vẫn đà giảm sâu. Chốt phiên giao dịch ngày 29/1, VCG vẫn giảm mạnh và đứng giá 19.000 đồng/cổ phiếu, đưa thị giá về vùng thấp nhất trong vòng 7 tháng qua.

Dù vậy, một điểm cần lưu ý là dòng tiền có sự phân cực lớn. Trong khi nhà đầu tư cá nhân có xu hướng "tháo chạy" (giảm sàn với khối lượng khớp lệnh gấp 3.5 - 4 lần trung bình), thì dữ liệu cho thấy tỷ trọng "cá mập" mua chủ động vẫn chiếm khoảng 73% trong các nhịp điều chỉnh, cho thấy lực cầu bắt đáy đang âm thầm xuất hiện.

Là một doanh nghiệp vừa trải qua kỳ kinh doanh Quý III/2025 tăng trưởng đột biến (nhờ thoái vốn và mảng tài chính), cùng đó là quỹ việc làm lớn với việc được lựa chọn thi công ở hàng loạt gói thầu ngân sách nhưng việc cổ phiếu của Vinaconex rớt thảm không khó lý giải.

Theo đó, các chuyên gia phân tích chỉ ra các nguyên nhân cốt lõi. Đầu tiên là thông tin thanh tra trong Quyết định số 1176/QĐ-TTCP phê duyệt Kế hoạch thanh tra năm 2026 của Thanh tra Chính phủ.

Cụ thể, dự kiến trong Quý II/2026, Vinaconex sẽ được thanh tra về việc chấp hành pháp luật trong hoạt động đầu tư xây dựng, phát triển nhà ở và kinh doanh bất động sản tại một số dự án. Điều này vô hình chung tạo ra tâm lý lo ngại và kích hoạt làn sóng chốt lời từ các quỹ đầu tư và nhóm "cá mập".

Một thông tin khác có thể cũng đã tác động đến "cú trượt" của cổ phiếu mã VCG, đó là động thái Pacific Holdings – cổ đông lớn nhất nắm giữ hơn 45% vốn Vinaconex – vừa thực hiện giảm vốn điều lệ "nghìn tỷ" (từ 7.100 tỷ xuống còn 4.970 tỷ đồng). Dù đây là nghiệp vụ tài chính riêng của cổ đông, nhưng trong bối cảnh nhạy cảm, nó đã tạo ra sự thận trọng lớn cho thị trường.

Có thể lý giải việc cổ phiếu VCG phản ứng mạnh với thông tin thanh tra Vinaconex và VCG là vì sự tham gia dự án Cảng hàng không quốc tế Long thành. Tại dự án này, tiến độ giải ngân và thi công kéo dài nhiều năm đồng nghĩa với dòng doanh thu ổn định nhưng chậm, khác xa với kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn của thị trường chứng khoán. Đây chính là điểm mấu chốt lý giải nghịch lý hiện tại: giá cổ phiếu biến động mạnh trong khi nền tảng việc làm dài hạn vẫn phình to.

Độ "phủ" tại "siêu dự án" Sân bay Long Thành của Vinaconex

Theo dữ liệu từ 2014 – 2026, Vinaconex đã tham gia 147 gói thầu, trong đó trúng 97 gói với tổng giá trị đã trúng lên đến hơn 140.776 tỷ đồng. Đặc biệt, năm 2024 và 2025 ghi nhận sự tăng trưởng cực mạnh về số gói thầu Vinaconex tham dự, với lần lượt là 47 và 33 tổng gói.

Dù tỷ lệ trúng chỉ đạt 42,5% vào năm 2024 và 54,5% vào năm 2025, tuy nhiên số lượng gói tham dự tăng đột biến cho thấy định hướng của Vinaconex hướng tới các gói sử dụng ngân sách.

Như đã nêu trên, Vinaconex có nền tảng rất vững chắc với quỹ việc làm dồi dào tại các gói thầu thi công dự án có sử dụng ngân sách. Mở đầu năm 2026, Vinaconex vừa được Ban QLDA ĐTXD công trình tỉnh Tuyên Quang chỉ định thi công Gói thầu số 10-XL, hạng mục phát sinh mở rộng đoạn tuyến từ Km0 đến Km12+500, thuộc Dự án Cao tốc Tuyên Quang - hà Giang (giai đoạn I) đoạn qua tỉnh Hà Giang, giá trị gần 165 tỷ đồng.

Xen kẽ giai đoạn nêu trên, Vinaconex ghi dấu ấn đậm nét tại các gói thầu thuộc Dự án Đầu tư xây dựng Cảng HKQT Long Thành giai đoạn 1.

Vì sao kế hoạch thanh tra lại khiến cổ phiếu VCG bán mạnh như vậy? Theo thống kê của Dân Việt, hiện Vinaconex là một trong những doanh nghiệp xây dựng nội địa có được độ phủ dày đặc tại dự án hạ tầng lớn nhất Việt Nam hiện nay – Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Theo đó, Vinaconex hiện đang tham gia 5 gói thầu lớn tại Dự án Đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hầu hết dưới hình thức liên danh với các tổng thầu hàng đầu trong nước.

Cụ thể, tại Gói thầu số 3.4 “Thi công xây dựng công trình San nền và thoát nước & Khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công" của Dự án thành phần 3 - Các công trình thiết yếu trong cảng hàng không, phê duyệt ngày 26/1/2022, Vinaconex liên danh cùng Tổng công ty xây dựng Trường Sơn – Tổng công ty xây dựng công trình hàng không ACC – Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 8 – CTCP – Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Lộc – Công ty cổ phần tư vấn Trường Sơn được lựa chọn phê duyệt với giá trúng thầu. Gói thầu này được phê duyệt với mức giá trúng thầu là 4.411 tỷ đồng.

Tới ngày 24/8/2023, ACV duyệt Gói thầu số 5.10 “Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình nhà ga hành khách” của Dự án thành phần 3-Các công trình thiết yếu trong cảng hàng không.

Vinaconex nằm trong liên danh VIETUR, cùng với Tập đoàn Công nghiệp và Thương mại xây dựng IC Ictas – Công ty CP ĐTXD Ricons – Công ty CP ĐTXD Newtecons – Công ty CP ĐTXD SOL E&C – Công ty CP kết cấu ATAD – Tổng công ty Xây dựng số 1 CTCP – Công ty CP HAWEE cơ điện – Công ty CP Xây dựng Phục Hưng Holdings – Tổng công ty Xây dựng Hà Nội CTCP. Giá trúng thầu hơn 35.827 tỷ đồng.

Ngay sau đó, ngày 25/8/2023, ACV công bố quyết định lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 4.6 “Thi công xây dựng, lắp đặt thiết bị và lập thiết kế bản vẽ thi công xây dựng công trình đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay (ga hàng hóa, hangar, cách ly) và các công trình khác". Liên danh nhà thầu được duyệt gồm ACC - Trường Sơn - Vinaconex - Vinadic - Cienco4 – ACJC647), mức giá trúng thầu 7.274 tỷ đồng.

Tiếp theo, ngày 11/9/2024, ACV duyệt Gói thầu số 4.7 “Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình sân đỗ tàu bay nhà ga hành khách và các công trình khác" cho Liên danh Tổng công ty Xây dựng công trình hàng không ACC – Tổng công ty xây dựng Trường Sơn – Vinaconex – Công ty Cổ phần phát triển Đầu tư Xây dựng Việt Nam – Công ty Cổ phần Tập đoàn Cienco4 - Công ty Cổ phần Xây dựng công trình hàng không Sáu Bốn Bảy. Giá trúng thầu 6.267 tỷ đồng.

Gần đây nhất, ngày 2/6/2025, ACV ban hành Quyết định phê duyệt lựa chọn nhà thầu Gói 4.12 thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình đường cất cánh thứ 2, đường lăn và các công trình đồng bộ khác, thuộc Dự án Đầu tư xây dựng Cảng HKQT Long Thành giai đoạn 1.

Tại gói này, Vinaconex tiếp tục đồng hành cùng các tên tuổi lớn gồm ACC - Trường sơn - Vinadic-ACJC647- Khánh Thiện-VTG. Giá trúng thầu 2.570 tỷ đồng.

Như vậy, tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Vinaconex đã hiện diện ở toàn bộ các cấu phần cốt lõi của sân bay: từ san nền, đường băng, sân đỗ cho tới nhà ga hành khách – điều cho thấy vai trò không còn mang tính “tham gia”, mà tiệm cận vị thế nhà thầu trụ cột.

Nhưng cần phải nhấn mạnh rằng, Cảng hàng không quốc tế Long Thành không chỉ là một dự án hạ tầng, mà là bài kiểm tra năng lực cuối cùng đối với các tổng thầu Việt Nam về quản trị liên danh, kiểm soát chi phí và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế.

Việc Vinaconex góp mặt trong hàng loạt gói thầu quan trọng cho thấy doanh nghiệp này đã vượt qua “vòng gửi xe” của các dự án xây lắp thông thường, để bước vào nhóm nhà thầu có thể thi công những công trình hàng chục nghìn tỷ đồng.

Trong ngắn hạn, thị trường có thể tiếp tục đặt câu hỏi về rủi ro pháp lý và biến động cổ đông. Nhưng ở tầm trung và dài hạn, câu hỏi lớn hơn là: bao nhiêu doanh nghiệp xây dựng Việt Nam đủ sức đứng vững ở dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Vinaconex có thể chuyển khối lượng công việc khổng lồ này thành giá trị cổ đông hay không?

Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex – HOSE: VCG) được thành lập năm 1988 và cổ phần hóa năm 2006 với số vốn điều lệ ban đầu là 1.500 tỷ đồng. Hoạt động kinh doanh chính của công ty là xây dựng công trình dân dụng, công nghiệp, cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, Vinaconex hiện nằm trong top 4 doanh nghiệp có quy mô tài sản lớn nhất trong ngành xây dựng.

×