Thêm "đất ở có thời hạn": Đề xuất mới để TP.HCM mở rộng nguồn cung nhà ở

Đồng bộ pháp luật để mở thêm lựa chọn cho thị trường nhà ở TP.HCM

Sau gần hai năm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, HoREA cho rằng một số quy định đã bộc lộ điểm chưa thống nhất với Luật Nhà ở 2023, đặc biệt liên quan đến mô hình nhà ở có thời hạn.

Theo Hiệp hội, Luật Đất đai hiện chỉ quy định đất ở được sử dụng ổn định lâu dài. Trong khi đó, Luật Nhà ở 2023 đã cho phép các bên mua bán nhà ở theo thời hạn được thỏa thuận trong hợp đồng. Khi hết thời hạn sở hữu, người mua có trách nhiệm hoàn trả nhà ở cho bên bán.

Nhà ở theo mô hình này có thể được xây dựng trên đất ở sử dụng lâu dài của chủ đầu tư, trên đất thuê lại của người có quyền sử dụng đất lâu dài hoặc trên đất ở có thời hạn được thuê để phát triển nhà ở phục vụ mục đích mua bán có thời hạn.

Theo ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA, việc Luật Nhà ở đã mở cơ chế nhưng Luật Đất đai chưa quy định loại hình đất ở có thời hạn khiến hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, gây khó khăn trong quá trình triển khai trên thực tế.

Vì vậy, HoREA kiến nghị sửa đổi Điều 172 Luật Đất đai 2024 theo hướng bổ sung loại hình đất ở sử dụng có thời hạn, song song với quy định đất ở sử dụng ổn định lâu dài như hiện nay.

Để làm rõ đề xuất, HoREA dẫn kinh nghiệm của Singapore. Tại quốc gia này, khoảng 95% diện tích đất thuộc sở hữu Nhà nước và phần lớn nhà ở được bán cho người dân với thời hạn tối đa 99 năm. Khi hết thời hạn, quyền sở hữu quay trở lại Nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chỉnh trang và tái phát triển đô thị.

Kỳ vọng tạo thêm nguồn cung nhà ở cho TP.HCM

Theo giới chuyên gia, nếu được luật hóa, loại hình đất ở có thời hạn sẽ không thay thế đất ở lâu dài mà trở thành một phân khúc bổ sung cho thị trường bất động sản.

Đối với TP.HCM, đây được đánh giá là một hướng đi đáng chú ý khi thành phố đang chịu áp lực lớn về nguồn cung nhà ở. Những năm gần đây, số lượng dự án mới được phê duyệt còn hạn chế, trong khi chi phí đất đai, tài chính và đầu tư ngày càng tăng khiến giá bán căn hộ liên tục thiết lập mặt bằng mới. Phân khúc nhà ở thương mại có giá phù hợp vì thế ngày càng khan hiếm.

Trong bối cảnh đó, việc bổ sung cơ chế đất ở có thời hạn được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp có thêm mô hình phát triển dự án, từ đó tạo ra các sản phẩm có mức giá thấp hơn so với nhà ở gắn với quyền sử dụng đất lâu dài. Đây cũng được xem là giải pháp mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho nhóm người mua ở thực, đặc biệt là người trẻ và người có thu nhập trung bình.

Ngoài đề xuất trên, HoREA cũng kiến nghị sửa đổi quy định về thời điểm tính thời hạn sử dụng đất đối với các dự án bất động sản. Theo đó, thời hạn sử dụng đất không chỉ được tính từ thời điểm Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất như hiện nay mà còn có thể tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển nhượng dự án, gia hạn sử dụng đất, chuyển đổi hình thức sử dụng đất hoặc ban hành quyết định xử lý vi phạm về đất đai.

Theo HoREA, quy định hiện hành khiến nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án chỉ được sử dụng phần thời gian còn lại của dự án, làm giảm hiệu quả đầu tư, đặc biệt với các dự án phải mất nhiều năm để hoàn tất thủ tục pháp lý.

Nếu đề xuất được chấp thuận, nhiều dự án đang đình trệ hoặc chuyển nhượng dở dang tại TP.HCM sẽ có thêm cơ hội được tái khởi động. Điều này không chỉ giúp khơi thông nguồn lực đất đai mà còn góp phần tăng nguồn cung nhà ở cho thị trường trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh tháo gỡ hàng loạt dự án vướng mắc nhằm đáp ứng nhu cầu an cư ngày càng lớn của người dân.

×