Theo chân phụ nữ miệt biển Ninh Bình đi bắt con gì mà ai ăn cả làng cũng khen ngon đáo để?

“Săn bắt con đặc sản cả làng khen ngon” loài thủy sản nhỏ như đầu đũa dưới cát biển Kim Đông

Theo chân những người phụ nữ xã Giao Ninh (tỉnh Ninh Bình) đi săn con don trên bãi cát dài gần cửa biển xã Kim Đông, phóng viên Báo Dân Việt không khỏi bất ngờ trước cách bắt loài thủy sản này.

Dù công việc mang lại thu nhập khá nhưng công cụ và cách thức khai thác lại vô cùng đơn giản, thô sơ. Qua quan sát, hành trang của các "nữ xạ thủ" săn don khá đơn giản, bao gồm một chiếc cào sắt nhỏ, độ dài khoảng 30 - 40cm, một chiếc vợt cước và xô nhựa đựng thành phẩm.

Bên cạnh đó, là đồ bảo hộ gồm ủng nhựa, bao tay và không thể thiếu một chai nước lọc bên hông để "tiếp sức" dưới cái nắng biển gay gắt.

Vừa nhanh tay gạt từng lớp cát, bà Phạm Thị The (xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình), một người có thâm niên nhiều năm trong nghề tâm sự:

"Chúng tôi thường đi từ sáng sớm, đến khi nước lên vào buổi chiều là về. Cái nghề bắt con don này nói không vất vả là nói dối. Phải trang nắng liên tục nhiều giờ đồng hồ ngoài bãi bồi, cực nhọc lắm. Nhưng bù lại, thu nhập cũng tạm ổn định, giúp trang trải cuộc sống”.

Bà The phấn khởi bật mí thêm, nghề này cũng phụ thuộc nhiều vào "may hơn khôn". Nếu ngày nào đi đúng hướng, trúng vị trí con don tập trung đông thì có thể thu hoạch khoảng 20 kg don. Với giá bán dao động từ 20.000 – 25.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí xăng xe đi lại và tiền thuê bãi, bà cũng bỏ túi gọn gàng vài trăm nghìn đồng.

Cũng theo lời bà The, nghề cào don ở vùng biển Kim Đông hoàn toàn phụ thuộc vào lịch con nước lên xuống. Bình quân một tháng, người dân chỉ có thể ra bãi cào don khoảng 15 ngày.

Bí quyết cào cát bắt con don, thứ lộc biển ngọt lành, béo ngậy

Trực tiếp chứng kiến quá trình đào bắt con don dưới từng lớp cát sâu, phóng viên ghi nhận đây là loài thủy sản thuộc họ thân mềm hai mảnh vỏ, trông khá giống con trai, hến nhưng vỏ mỏng hơn, hình dáng dài nhọn và kích thước chỉ tầm 1cm.

Phần lớn con don có màu sắc vàng nhạt, óng ánh dưới nắng; một số ít con lại có màu đen sẫm như màu vỏ trai.

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Dân Việt, don thường chọn những vùng sông giáp ranh với biển, nơi có môi trường đất cát để sinh sống. Don xuất hiện hầu như quanh năm nhưng rộ nhất và béo nhất là vào mùa hè.

Tuy nhiên, việc khuất phục loài giáp xác nhỏ bé này đòi hỏi sự kiên nhẫn và kinh nghiệm đầy mình. Con don thường nằm vùi dưới lòng đất cát, cách mặt đất khoảng 3cm.

Để bắt được những con don này, người dân phải dùng cào sắt nhủi nhẹ hoặc dùng tay lật từng lớp cát mỏng. Các thợ săn don lão luyện tại Giao Ninh nhấn mạnh, thao tác cào phải thật nhẹ nhàng. Vỏ don rất mỏng, nếu quá tay làm vỡ vỏ, don sẽ chết và giảm giá trị thương phẩm khi bán.

Đặc biệt lưu ý, con don di chuyển rất chậm và sống tập trung. Khi thu hoạch vào rổ phải nhanh tay và cẩn thận vì loài này có tập tính chui ngược trở lại lớp đất ngay dưới chỗ vừa đặt.

Chia sẻ với phóng viên, chị Nguyễn Thị Lụa (xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình) cho biết: "Hôm nay nhà tôi có 3 người cùng đi cào don ở vùng biển Kim Đông. Cứ bắt được bao nhiêu là đem thẳng ra chợ bán hết đến đó. Bình quân mỗi người cũng thu nhập được khoảng 300.000 đồng/ngày. Để săn được nhiều con don thì mắt phải tinh, tay phải nhanh và phải biết phán đoán nơi don ẩn nấp".

Dù có kích thước nhỏ bé, thịt chỉ bằng đầu đũa màu trắng ngà thanh khiết nhưng ruột con don lại là nguyên liệu chế biến nên nhiều món ăn ngon. Từ con don mộc mạc, người dân vùng biển Ninh Bình có thể biến đủ món từ hấp, nướng, luộc cho đến nấu canh... Món nào cũng mang vị ngọt thanh tự nhiên, thơm ngon và béo ngậy.

Đặc biệt, món canh don nấu chua hoặc nấu rau đay mồng tơi không chỉ là món ăn giải nhiệt ngày hè của người dân bản địa, mà đã trở thành thứ đặc sản tinh thần độc đáo của vùng biển Kim Đông. Bất cứ du khách nào có dịp thưởng thức bát canh don ngọt lịm, đậm đà hương vị biển cả chắc chắn sẽ còn nhớ mãi không quên.

×