Thị trường Tết 2026: Khi “chợ số” chiếm lĩnh và bài toán lợi nhuận

“Chợ số” chiếm lĩnh mùa mua sắm thị trường Tết 2026

Tết Nguyên đán 2026 đang đến gần, thị trường hàng hoá cũng bước vào giai đoạn cao điểm. Tết 2026 cho thấy điều rõ rệt, một thị trường năng động nhưng cũng ngày càng khắt khe khi người tiêu dùng thông minh hơn, kỳ vọng cao hơn; nền tảng mạnh hơn, chi phối sâu hơn; còn người bán buộc phải chuyên nghiệp hơn nếu không muốn bị đào thải.

Nếu vài năm trước, mua sắm Tết online vẫn mang tính bổ trợ cho chợ truyền thống thì đến Tết 2026, thương mại điện tử đã trở thành kênh mua sắm mặc định của một bộ phận lớn người tiêu dùng, nhất là tại đô thị. Hành vi tiêu dùng cũng thay đổi căn bản từ việc mua sớm hơn, chia nhỏ ngân sách theo nhiều đợt, đến ưu tiên so sánh giá và đánh giá trải nghiệm thay vì mua dồn vào cao điểm cận Tết.

Thị trường Tết 2026 đang mở ra một bức tranh tiêu dùng nhiều gam màu trái ngược.

Chia sẻ với PV Dân Việt, ông Dương Quốc Hưng - Giám đốc Công ty Senta (chuyên phân phối các mặt hàng nông sản), cho biết xu hướng tiêu dùng Tết 2026 cho thấy người mua không còn tìm kiếm đơn thuần một sản phẩm mà tìm cảm giác an tâm và phù hợp với nhu cầu cá nhân.

“Khách hàng hỏi rất kỹ về nguồn gốc, quy trình sản xuất, hạn sử dụng, cách bảo quản. Họ sẵn sàng trả giá cao hơn nếu thấy sản phẩm minh bạch và đáng tin cậy", ông Hưng chia sẻ.

Theo ông Hưng, với nhiều doanh nghiệp, chợ online mới là nơi quyết định phần lớn doanh thu. Sự khác biệt lớn nhất của chợ online nằm ở việc quyết định mua không diễn ra tại quầy hàng mà diễn ra trên màn hình, thông qua nội dung, đánh giá và trải nghiệm số.

Trong khi ông Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực hàng hoá và logistics nhấn mạnh, mua sắm Tết online đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao với hệ thống giao nhận.

"Với các mặt hàng Tết, đặc biệt là nông sản, thực phẩm và quà biếu, chỉ cần chậm giao hoặc hư hỏng là giá trị hàng hoá giảm ngay lập tức. Logistics trong mùa Tết không còn là khâu hậu cần mà trở thành một phần của giá trị sản phẩm", ông Hùng đánh giá.

Ông Vũ Vinh Phú, Nguyên Phó giám đốc Sở Thương mại Hà Nội cho biết, những năm gần đây, xu hướng mua sắm trực tuyến "lên ngôi" do phương thức bán hàng giúp các chủ kinh doanh không tốn mặt bằng thuê cửa hàng, bớt chi phí nhân công và còn quảng bá sản phẩm đến gần với khách hàng hơn.

"Việc cắt giảm nhiều chi phí giúp so với bán hàng trực tiếp, nên giá các mặt hàng bán online cũng có thể thấp hơn so với hàng mua trực tiếp. Mua hàng trực tuyến hiện nay khi nhận hàng, người mua có thể kiểm tra, ưng ý mới trả tiền là điểm cộng lớn cho mô hình bán hàng online", ông Phú nhận định.

Phí sàn tăng và bài toán lợi nhuận mỏng

Dù thị trường Tết online sôi động nhưng áp lực từ việc các sàn thương mại điện tử tăng phí tiếp tục đè nặng lên tiểu thương. Một số sàn lớn đã điều chỉnh mức thu phí hoa hồng và chi phí tiếp cận các chương trình ưu đãi, điều này khiến các nhà bán nhỏ và mới tham gia cảm thấy bị “siết” biên lợi nhuận ngay vào mùa cao điểm.

Ông Dương Quốc Hưng thừa nhận rằng phí sàn tăng lên trong thời điểm nhu cầu cao nhất của năm rất khó chịu. Nó không chỉ là chi phí trực tiếp mà còn kéo theo chi phí quảng cáo, vận hành livestream, logistics. Với các mặt hàng nông sản tươi, việc tăng phí buộc nhiều người bán phải đẩy giá hoặc giảm lợi nhuận.

"Bán qua online đúng là giúp tiếp cận nhiều khách hơn, nhưng độ biến động về chi phí hoạt động (phí sàn, phí vận chuyển, chi phí quảng cáo) khiến kế hoạch kinh doanh mùa Tết khó lường hơn trước. Nếu không có chiến lược về giá và quản lý chi phí hiệu quả, rất dễ rơi vào tình trạng bán nhiều nhưng lời ít", Giám đốc Công ty Senta nêu.

Cùng quan điểm, chuyên gia Nguyễn Văn Hùng cho rằng chi phí logistics tăng cao vào dịp Tết cũng là áp lực lớn với người bán. Cước vận chuyển, chi phí kho bãi, đóng gói và xử lý hoàn đơn đều tăng, trong khi người tiêu dùng vẫn kỳ vọng giá hợp lý và giao hàng đúng hẹn.

Các hệ thống siêu thị tung chương trình khuyến mãi kích cầu tiêu dùng dịp Tết 2026.

Không chỉ áp lực về phí, các hộ kinh doanh cá thể còn "đau đầu" khi Luật Quản lý thuế sửa đổi có hiệu lực từ năm 2026. Với ngưỡng doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán và xuất hóa đơn từng đơn hàng, mô hình kinh doanh "hàng xách tay" hoặc tiểu ngạch đang khó khăn.

Trong bối cảnh đó, chợ truyền thống và bán lẻ offline vẫn giữ một vị trí nhất định trong thị trường Tết 2026. Không còn đóng vai trò trung tâm như trước, nhưng chợ vẫn là nơi đáp ứng nhu cầu thực phẩm tươi sống, hoa quả, đồ cúng và trải nghiệm không khí Tết, đó là những yếu tố mà online khó thay thế hoàn toàn.

Chị Nguyễn Thị Nhạn, tiểu thương tại chợ truyền thống (Hoàng Liệt, Hà Nội) cho biết, sức mua có thể không tăng đột biến như trước nhưng nhu cầu tập trung vào các ngày cận Tết vẫn khá ổn định. Theo chị Nhạn, nhiều người vẫn có tâm lý xem tận tay, chọn tận mắt với thực phẩm nên ít nhiều chợ truyền thống chưa thể mai một.

Theo ghi nhận, các hệ thống siêu thị GO! và Big C đã mạnh tay giảm giá đến 31% cho thực phẩm tươi sống, trong khi WinMart triển khai chương trình "Lễ hội vui, khui tiệc lớn" với hơn 1.000 sản phẩm giảm giá tới 50%. Đây là những nỗ lực thực tế nhằm chia sẻ áp lực chi tiêu với người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế vẫn khó khăn.

×