Thiếu nước tưới, danh thắng ruộng bậc thang nổi tiếng nhất Lào Cai vẫn khô khốc, nông dân lo mất khách du lịch

Tháng 6 là thời điểm mùa nước đổ khi nhiều địa phương chuẩn bị cho vụ cấy mới thì tại vùng lõi danh thắng quốc gia ruộng bậc thang, hàng loạt thửa ruộng vẫn trơ đáy, nứt nẻ vì khô hạn. Việc thiếu nước tưới không chỉ buộc bà con nông dân phải bỏ lúa chuyển sang trồng ngô, trồng thử nghiệm cà phê với hiệu quả kinh tế chưa ổn định, mà còn làm ảnh hưởng đến cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ được gây dựng qua nhiều thế hệ.

Thiếu nước ở danh thắng ruộng bậc thang khiến đại ngàn khô hạn, người dân bỏ lúa trồng ngô

Tháng 6 về, vùng cao bước vào mùa nước đổ - thời điểm lãng mạn và quần tụ đông đảo khách du lịch khi những đường cong uốn lượn của ruộng bậc thang lấp loáng ánh nước dưới nắng hè. Thế nhưng, trái ngược với khung cảnh tấp nập vốn có, tại nhiều khu vực thuộc vùng lõi danh thắng quốc gia ruộng bậc thang ở xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, không khí ảm đạm đang bao trùm do tình trạng khô hạn kéo dài. Những bờ ruộng khô khốc, những thớ đất nứt nẻ lấm lem màu xám xịt thay vì được khoác lên mình chiếc áo nước long lanh chuẩn bị cho vụ cấy mới.

Gia đình anh Hờ A Đức ở thôn Tà Chí Lừ là một trong những hộ dân chịu ảnh hưởng khi có diện tích ruộng nằm ngay gần khu vực trung tâm của danh thắng. Anh Đức ngậm ngùi nhớ lại trước đây, khi nguồn nước còn dồi dào, mỗi vụ gia đình anh có thể thu hoạch khoảng 2 tấn thóc, cuộc sống nhờ vậy mà ấm no, yên ổn.

Thế nhưng, suốt 7 năm nay, điệp khúc thiếu nước tưới đã dập tắt niềm vui mùa màng của gia đình anh. Không thể tiếp tục cấy lúa nước, anh Đức buộc phải chuyển đổi sang trồng ngô và bắt đầu thử nghiệm cây cà phê để cố gắng thích ứng với điều kiện thời tiết khô hạn khắc nghiệt.

Chia sẻ về những khó khăn, nhọc nhằn của người dân vùng di sản, anh Hờ A Đức bộc bạch: “Tôi mong Đảng, Nhà nước quan tâm đến bà con, làm mương để có nước cho bà con canh tác, để khu ruộng bậc thang này đẹp hơn và khách du lịch sẽ lên trên này đông hơn".

Câu chuyện của gia đình anh Đức không phải là hy hữu. Trên khắp vùng lõi danh thắng rộng lớn, hàng loạt hộ dân khác cũng đang lâm vào tình cảnh tương tự khi nguồn nước sản xuất ngày một cạn kiệt. Ruộng bậc thang tập trung chủ yếu tại xã Púng Luông với quy mô khoảng 2.200 ha, trong đó vùng lõi di sản chiếm tới 853 ha. Thiếu nước nghiêm trọng đã đẩy người nông dân vào thế tiến thoái lưỡng nan, buộc lòng phải từ bỏ cây lúa nước truyền thống - thứ vốn tạo nên linh hồn cho những triền đồi nơi đây.

Thiếu nước ở danh thắng ruộng bậc thang làm phai tàn cảnh quan và suy giảm sức hút du lịch

Không chỉ làm đảo lộn hoạt động sản xuất nông nghiệp thuần túy, tình trạng thiếu nước ở danh thắng ruộng bậc thang nghiêm trọng còn làm ảnh hưởng đến ngành du lịch ở địa phương. Đáng lo ngại nhất hiện nay là khu vực đồi Mâm Xôi – một trong những biểu tượng du lịch mang tính nhận diện cao nhất của vùng.

Tại đây, có khoảng 4,5 ha ruộng do Hợp tác xã (HTX) Du lịch Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn quản lý hiện không thể gieo cấy do không tìm ra nguồn nước. Thiếu nước ở Danh thắng ruộng bậc thang đã trực tiếp ảnh hưởng đến cảnh quan tổng thể, làm giảm sức hấp dẫn vốn có đối với du khách thập phương.

Nhìn những triền ruộng hoang hóa, khô khốc, anh Lý A Dơ – Giám đốc HTX Du lịch đồi mâm xôi La Pán Tẩn, tỉnh Lào Cai, không giấu nổi vẻ lo lắng và xót xa: “Khoảng 5 năm trở lại đây, nguồn nước phục vụ sản xuất rất thiếu, nhiều hộ buộc phải bỏ lúa, chuyển sang trồng ngô hoặc một số cây khác nhưng giá trị kinh tế mang lại rất thấp".

Trước thực trạng hệ thống thủy lợi chưa đáp ứng được nhu cầu, chính quyền địa phương và người dân nơi đây tha thiết kiến nghị các cấp, ngành sớm có giải pháp đầu tư, nâng cấp công trình dẫn nước để vừa ổn định sản xuất, vừa bảo tồn giá trị di sản bền vững. Chính quyền xã Púng Luông đã và đang tích cực tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khó khăn.

Trao đổi về hướng đi sắp tới của địa phương, ông Lù A Chu – Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, khẳng định: “Xã sẽ tiếp tục giám sát và đề xuất sửa chữa các công trình để có nguồn nước phục vụ nhân dân tiếp tục sản xuất trên diện tích lúa nói chung và danh thắng quốc gia nói riêng. Xã mong muốn tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất cho nông dân.”

Đối với người đồng bào dân tộc Mông ở xã Púng Luông, ruộng bậc thang không đơn thuần là tư liệu sản xuất, nuôi sống gia đình qua từng mùa hạt, mà đó còn là khối tài sản du lịch, là di sản văn hóa tâm linh vô giá mà cha ông họ đã đổ bao mồ hôi để kiến tạo.

Việc sớm đầu tư, cải tạo và nâng cấp đồng bộ hệ thống thủy lợi, khơi thông các dòng chảy để bảo đảm nguồn nước tưới vững chắc cho vùng lõi danh thắng là việc làm vô cùng cấp bách. Chỉ khi dòng nước được khơi thông trở lại, những bờ ruộng bậc thang mới được hồi sinh, giúp người dân duy trì sản xuất ổn định, gìn giữ trọn vẹn cảnh quan tuyệt mỹ và mở ra hướng đi phát triển du lịch bền vững cho vùng cao Lào Cai.

×