Thomas Bo Pedersen - “Người Việt Nam ở Đan Mạch” và cuốn tiểu thuyết viết từ ký ức chiến tranh

Lấy cảm hứng từ lịch sử và những cuộc chiến, tiểu thuyết trinh thám “Những bóng ma trở lại” của tác giả Đan Mạch Thomas Bo Pedersen vừa được ra mắt tại Hà Nội hôm 9/1. Tác giả và nhà xuất bản ở Đan Mạch nơi cho ra đời bản gốc của cuốn tiểu thuyết quyết định dành toàn bộ lợi nhuận từ cuốn sách cho các nạn nhân chất da cam của Việt Nam.

Ra mắt từ năm 2023 bằng tiếng Đan Mạch tại Nhà xuất bản Mondogrande với tựa đề gốc Sự trả thù từ Hà Nội, cuốn tiểu thuyết đã được dịch sang tiếng Anh và vừa qua được NXB Hội Nhà văn và Nhà sách BookHunter dịch sang tiếng Việt với tựa đề “Những bóng ma trở lại”.

Không phải một cuốn tiểu thuyết để đọc giải trí, tác phẩm của Thomas Bo Pedersen mở ra một thế giới nơi chiến tranh không kết thúc khi tiếng súng im lặng, nơi ngoại giao, báo chí, quyền lực và bạo lực đan cài nhau trong những lựa chọn đầy tổn thương. Trong thế giới ấy, “bóng ma” hiện lên dưới nhiều lớp nghĩa: vừa là quá khứ đẫm máu, vừa là ký ức tập thể, là hệ quả kéo dài của những quyết định chính trị, và là câu hỏi dai dẳng về trách nhiệm cá nhân trong một thế giới tưởng như luôn có kẻ khác phải chịu tội thay. Đó là những lời giới thiệu của nhà sách BookHunter về cuốn tiểu thuyết. “Thông điệp của tôi là hãy học từ những sai lầm trong quá khứ để đừng bao giờ lặp lại những sai lầm đó trong tương lai” - tác giả Thomas Bo Pedersen chia sẻ trong buổi ra mắt sách.

Pedersen là một nhà báo, nhà ngoại giao và doanh nhân người Đan Mạch có nhiều duyên nợ với Việt Nam. Ông đến Việt Nam lần đầu vào những năm 1980 với tư cách một nhà báo quốc tế, khi Việt Nam còn đang vật lộn với muôn vàn khóc khăn thời hậu chiến. Ông đã từng phỏng vấn cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng và cố Bộ trưởng NG Nguyễn Cơ Thạch những năm 1984, 1985 và chứng kiến trận chiến trên biên giới phía Bắc.

Từ đó đến nay ông đã có hơn 4 thập kỷ gắn bó với Việt Nam. Những bài báo của ông khi đó và cả những gì ông làm sau này đã giúp người Đan Mạch hiểu về Việt Nam, đưa Việt Nam gần đến với Đan Mạch. 

Sau thời kỳ làm báo, ông trở thành nhà ngoại giao để mang những ảnh hưởng tốt đẹp cho quan hệ hai nước, như Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Nicolai Prytz cho biết. Đại sứ tiết lộ, Pedersen làm trong lĩnh vực phát triển của Bộ Ngoại giao Đan Mạch, một vị trí yêu cầu một người giỏi và trên cương vị đó ông làm được nhiều điều cho quan hệ Việt Nam và Đan Mạch.

Từ năm 2006 Pedersen trở thành Giám đốc điều hành tại Việt Nam và Lào của Mascot International - một tập đoàn lớn của Đan Mạch chuyên sản xuất đồ bảo hộ lao động xuất khẩu. Với sự dẫn dắt của ông, Mascos đã có 2 nhà máy tại 2 nước, tạo việc làm cho hàng nghìn người.

Song song với đó, Pedersen theo đuổi văn chương, viết tiểu thuyết khai thác chiều sâu lịch sử – xã hội Việt Nam, và được xem như một cầu nối văn hóa giữa Đan Mạch và Việt Nam.

“Pedersen dành một tình yêu đặc biệt cho Việt Nam, ông là người Đan Mạch thứ 5 có sách được dịch sang tiếng Việt” - Đại sứ Nicolai Prytz phát biểu khi cảm ơn những cống hiến của tác giả  cho quan hệ hai nước.

Phát biểu tại buổi ra mắt sách, Giám đốc Nhà xuất bản Mondogrande cho rằng Pedersen là một nhà báo giỏi, nhà ngoại giao giỏi, một người không ngừng tìm kiếm công lý và công bằng, người yêu Việt Nam như quê hương thứ hai. “Tôi không chắc chắn Pedersen là Ông Đan Mạch ở Việt Nam, nhưng chắc chắn là Ông Việt Nam ở Đan Mạch” - Giám đốc Nhà xuất bản cho biết.

Đặc biệt, Pedersen và Nhà xuất bản Mondogrande quyết định dành toàn bộ lợi nhuận từ cuốn sách để tặng các nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam thông qua hoạt động của dự án RENEW - một chương trình hợp tác quốc tế tại Quảng Trị nhằm rà phá bom mìn sót lại sau chiến tranh, giáo dục phòng tránh tai nạn và hỗ trợ nạn nhân bom mìn và người khuyết tật.

Chuck Searcy - một cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam, người sáng lập ra Dự án RENEW, cho biết, ông rất ngưỡng mộ Pedersen vì những đóng góp của ông và vai trò cầu nối của ông với Việt Nam, giúp cho người dân Đan Mạch và các nước hiểu biết về hậu quả của cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Chuck Searcy kể lại, từ lần đầu gặp Pedersen khoảng năm 1998, ông đã ấn tượng với Pedersen vì những phát biểu của nhà báo người Đan Mạch về bi kịch và ảnh hưởng của chất độc da cam đến các nạn nhân Việt Nam và sự nghiêm trọng của vấn đề này. Ông đã thẳng thắn yêu cầu trách nhiệm với các nạn nhân, đề cập vai trò của các tổ chức như RENEW trong giải quyết hậu quả chất da cam.

Từ đó, Chuck Searcy tìm gặp bằng được Pedersen và họ trở thành bạn nhiều năm, vì họ chia sẻ niềm tin và giá trị về sự công bằng và những gì người Việt Nam xứng đáng được nhận 

Pedersen có nhiều đóng góp hào phóng cho RENEW trong các chương trình rà phá bom mìn, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam - Chuck Searcy cho biết. "Những dịp sinh nhật mình, Pedersen thường viết thư cho bạn bè ông, đề nghị thay vì tặng quà cho ông, họ hãy đóng góp cho RENEW và nhờ đó dự án đã nhận được những khoản đóng góp đáng kể”. Tại buổi ra mắt sách có một triển lãm nho nhỏ gồm nhiều bức ảnh Pedersen đã chụp trong hơn 40 năm ở Việt Nam, trong đó có cả những bức ảnh về các nạn nhân của cuộc chiến tranh.

Thomas Bo Pedersen đã có những chia sẻ với độc giả thể hiện sự hiểu biết sâu sắc và tình cảm yêu quý của ông với Việt Nam. Ông rơi nước mắt và cũng khiến người nghe không kìm được cảm xúc khi nhắc vụ đến vụ thảm sát Mỹ Lai. Ông nhắc tới Nguyễn Du và truyện Kiều và cho biết, cách người Việt Nam kể lại lịch sử của mình, nhất là phong tục thờ cúng tổ tiên và lòng tin vào tiền nhân đã truyền cảm hứng và gây ảnh hưởng lớn đến ông. Soi chiếu vào cuộc chiến tranh, ông chia sẻ rất xúc động với việc các cựu chiến binh quay lại chiến trường và nói chuyên với những đồng đội đã ra đi. Cuốn sách mới không chỉ mang thông điệp về những bài học từ quá khứ, mà còn ẩn giấu sự ngưỡng mộ của Pedersen với cuộc đấu tranh của người Việt Nam cũng như tình yêu vô bờ bến của ông với Việt Nam.

Ông Lương Thanh Nghị, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Đan Mạch:

"Trong thời gian tôi làm việc ở Đan Mạch cũng như khi ở Việt Nam, tôi thường xuyên gặp Thomas Bo Pedersen. Lần nào gặp nhau anh cũng hào hứng chia sẻ về những điều tai nghe mắt thấy, về sự “kiên cường” và tốc độ phát triển nhanh chóng của Việt Nam. Trong vài năm qua, anh đã trực tiếp đưa nhiều đoàn khách Đan Mạch sang Việt Nam để tìm hiểu văn hoá, lịch sử của đất nước mà anh yêu mến. Gần đây nhất, Mascot lại mời anh trở lại làm việc để phát triển nhà máy ở Lào và đang xây dựng nhà máy thứ 3 trị giá hơn 50 triệu USD tại khu công nghiệp gần Quy Nhơn".

×