Thôn đội trưởng có những nhiệm vụ gì khi bộ đội chính quy về cấp xã?

Thôn đội trưởng vẫn là “cánh tay nối dài” của công tác quân sự ở cơ sở

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn Luật sư TP.Hồ Chí Minh cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/8/2026 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý của luật là việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tổ chức cơ quan quân sự ở cấp xã.

Khoản 1 Điều 20 Luật Dân quân tự vệ được sửa đổi quy định, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh TP.Hồ Chí Minh, Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh; đồng thời là cơ quan thường trực công tác quốc phòng ở cấp xã, có con dấu, tài khoản và trụ sở riêng.

Khoản 2 Điều 20 Luật Dân quân tự vệ được sửa đổi cũng giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác, tổ chức, biên chế của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Đáng chú ý, cùng với việc tổ chức lại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, luật cũng sửa đổi, bổ sung Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.

Theo đó, điểm n khoản 1 Điều 11 Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam được sửa đổi, bổ sung đã đưa chức danh Chỉ huy trưởng, Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã vào nhóm chức vụ của sĩ quan. Trong khi đó, điểm o khoản 1 Điều 11 bổ sung các chức danh Phó Chỉ huy trưởng, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tổ chức, bố trí sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam đảm nhiệm các chức danh tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã theo mô hình mới.

Tuy nhiên, việc bộ đội chính quy được đưa về cấp xã không có nghĩa là vai trò của lực lượng làm công tác quân sự tại các thôn bị thu hẹp hay không còn cần thiết.

Ngược lại, luật mới đã bổ sung một điều riêng để quy định cụ thể về vị trí và nhiệm vụ của Thôn đội trưởng.

“Có thể thấy, khi Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức lại theo mô hình mới, công tác quân sự, quốc phòng vẫn cần một lực lượng trực tiếp bám sát từng địa bàn dân cư. Thôn đội trưởng chính là một trong những mắt xích thực hiện vai trò này, kết nối giữa công tác quân sự ở cấp xã với từng thôn và lực lượng dân quân tại cơ sở”, Luật sư Hoàng Anh Sơn phân tích.

Thôn đội trưởng có 3 nhóm nhiệm vụ quan trọng

Điểm mới đáng chú ý là Điều 20a Luật Dân quân tự vệ được bổ sung đã quy định cụ thể nhiệm vụ của Thôn đội trưởng.

Theo đó, Thôn đội trưởng có các nhiệm vụ chính gồm:

Thứ nhất, tham mưu cho cấp ủy, chi bộ thôn lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ở thôn.

Đây là nhiệm vụ thể hiện rõ vai trò của Thôn đội trưởng trong việc tham gia triển khai công tác quốc phòng, quân sự ngay tại địa bàn dân cư. Với đặc thù là người trực tiếp nắm tình hình ở thôn, Thôn đội trưởng có thể tham mưu, phối hợp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực quốc phòng, quân sự theo sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chi bộ và cơ quan quân sự cấp trên.

Thứ hai, quản lý, chỉ huy trực tiếp dân quân thuộc quyền. Đây là nhiệm vụ gắn trực tiếp với lực lượng dân quân ở cơ sở. Theo quy định mới, Thôn đội trưởng tiếp tục thực hiện vai trò quản lý, chỉ huy trực tiếp đối với lực lượng dân quân thuộc phạm vi phụ trách.

Trong bối cảnh Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được tổ chức lại và có các chức danh được bổ sung vào hệ thống chức vụ của sĩ quan, Thôn đội trưởng vẫn là người trực tiếp bám địa bàn, nắm lực lượng dân quân tại thôn và tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của cấp có thẩm quyền.

Thứ ba, phối hợp thực hiện chính sách hậu phương quân đội và chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.

Nhiệm vụ này cho thấy công việc của Thôn đội trưởng không chỉ giới hạn trong hoạt động quân sự hay quản lý lực lượng dân quân. Thôn đội trưởng còn tham gia phối hợp triển khai các chính sách liên quan đến hậu phương quân đội và công tác chăm lo, thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng tại địa bàn.

Toàn bộ các nhiệm vụ trên được quy định trực tiếp tại Điều 20a Luật Dân quân tự vệ được bổ sung trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng vừa được Quốc hội thông qua.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, việc bổ sung một điều luật riêng về Thôn đội trưởng cho thấy vị trí này tiếp tục được xác định rõ trong hệ thống tổ chức quốc phòng, quân sự ở cơ sở.

“Có thể hiểu đơn giản, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan quân sự trực tiếp thực hiện công tác quốc phòng tại cấp xã, còn Thôn đội trưởng là người trực tiếp bám sát địa bàn thôn, quản lý và chỉ huy dân quân thuộc quyền, đồng thời phối hợp triển khai các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng tại cơ sở”, Luật sư Hoàng Anh Sơn cho biết.

Từ quy định mới, người dân cũng cần phân biệt rõ giữa Thôn đội trưởng và các chức danh trong Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Theo Luật sửa đổi Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Chỉ huy trưởng, Chính trị viên, Phó Chỉ huy trưởng và Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là các chức danh được bổ sung, xác định trong mô hình tổ chức mới; trong đó các chức danh này được đưa vào hệ thống chức vụ của sĩ quan theo quy định của luật.

Trong khi đó, Điều 20a Luật Dân quân tự vệ được bổ sung xác định Thôn đội trưởng là người thực hiện các nhiệm vụ cụ thể tại thôn, gồm tham mưu công tác quốc phòng, quân sự; quản lý, chỉ huy trực tiếp dân quân thuộc quyền và phối hợp thực hiện chính sách hậu phương quân đội, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.

Như vậy, khi mô hình Ban Chỉ huy quân sự cấp xã mới được triển khai, việc bố trí sĩ quan quân đội đảm nhiệm một số chức danh tại cấp xã không làm mất đi vai trò của Thôn đội trưởng. Ngược lại, luật mới đã xác định cụ thể hơn nhiệm vụ của chức danh này.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, trong thực tế, Thôn đội trưởng sẽ tiếp tục là một mắt xích quan trọng trong công tác quốc phòng, quân sự ở cơ sở; là người trực tiếp nắm địa bàn, nắm lực lượng dân quân và phối hợp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ tại thôn.

“Việc luật hóa nhiệm vụ của Thôn đội trưởng trong bối cảnh tổ chức lại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cho thấy yêu cầu kết nối chặt chẽ giữa cơ quan quân sự cấp xã với địa bàn dân cư. Khi mô hình mới đi vào hoạt động, Thôn đội trưởng vẫn giữ vai trò trực tiếp tại cơ sở, góp phần đưa các nhiệm vụ quốc phòng, quân sự đến từng địa bàn thôn”, Luật sư Hoàng Anh Sơn nhận định.

×