Thứ cây thả quả tha la mặt đất, chín đỏ, chín vàng đẹp như cây cảnh ở Phú Thọ, dân có thu nhập cao gấp 9 lần trồng sắn

Trồng cam, quýt cho thu nhập hơn 9 lần trồng chè, trồng sắn

Những năm gần đây, người dân xã miền núi Thu Cúc (tỉnh Phú Thọ) đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từ các loại cây truyền thống như chè, sắn sang trồng cam, quýt theo hướng sản xuất sạch, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Hướng đi này đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, góp phần thay đổi diện mạo vùng rẻo cao còn nhiều khó khăn.

Trên các sườn đồi ở khu Cón, khu Ngả Hai (xã Thu Cúc), mùa cam, quýt chín nhuộm vàng cả không gian, xua tan giá lạnh và sương mù mùa đông. Không khí thu hoạch diễn ra nhộn nhịp, người dân tất bật cắt quả, đóng gói để kịp giao cho thương lái. Nhiều nhà vườn phấn khởi vì cam, quýt năm nay được mùa, được giá, chất lượng vượt trội so với các vụ trước.

Tiêu biểu là gia đình bà Đặng Thị Yến (quê Hải Dương, nay là TP. Hải Phòng), lên lập nghiệp tại khu Cón hơn 20 năm trước. Bà đã đầu tư gần 10 ha đất đồi để trồng tập trung các cây ăn quả như quýt, cam Canh, cam Vinh, cam V2 – những cây trồng còn rất mới ở Thu Cúc thời điểm đó. Nhờ kiên trì cải tạo đất, áp dụng kỹ thuật canh tác an toàn, vườn cam, quýt của gia đình bà Yến nhiều năm nay cho năng suất ổn định.

Theo bà Yến, toàn bộ vườn cam, quýt được chăm sóc theo hướng an toàn, không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học nên quả đều, mọng, vị ngọt mát. Năm nay, gia đình dự kiến thu khoảng 80 tấn quả, giá bán từ 30.000–35.000 đồng/kg, doanh thu trên 2 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí lãi hơn 500 triệu đồng.

Bà Yến nhấn mạnh việc cam, quýt trồng tại Thu Cúc rất phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu nên hương vị rất đặc trưng, “ăn một lần là nhớ”. Nhờ đó, dù là xã vùng cao, xa trung tâm, việc tiêu thụ vẫn thuận lợi khi thương lái từ Sơn La, Hưng Yên, Hà Nội, Quảng Ninh… trực tiếp đến tận vườn thu mua.

Từ trồng cam, quýt, gia đình bà Yến đã phát triển kinh tế ổn định, ngày càng chú trọng ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, đầu tư bao bì, xây dựng thương hiệu “Cam, quýt Mường Cúc”. Đồng thời kết hợp làm du lịch trải nghiệm vườn quả, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và quảng bá hình ảnh địa phương.

“Sản phẩm được thị trường rất ưa chuộng, nhiều thương lái thường xuyên liên hệ đặt mua cam, quýt từ nhà vườn của tôi với số lượng lớn nhưng gia đình không đủ hàng để cung cấp”, bà Yến phấn khởi nói.

Tại khu Ngả Hai, ông Hà Văn Đoan (người dân tộc Mường) là một trong những hộ chuyển đổi thành công từ cây chè sang trồng cam. Năm 2020, ông quyết định trồng hơn 600 gốc cam đường Canh trên diện tích 1,2 ha. Trước đó, cùng diện tích này trồng chè cho thu nhập thấp, đầu ra bấp bênh, cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn.

Hiện nay, vườn cam của ông Đoan cho thu hoạch hơn 30 tấn quả mỗi năm, đặc biệt ông không phải lo lắng đầu ra, cả vườn cam đến mùa là thương lái khắp các tỉnh thành về mua tận vườn. Năm nay, thương lái từ Hưng Yên đã đặt mua trọn vườn cam của ông Đoan với giá 290 triệu đồng ngay từ khi quả còn xanh.

“Trừ chi phí, gia đình tôi thu lãi hơn 200 triệu đồng. Đây là khoản tiền “khổng lồ”, chưa khi nào tôi nghĩ mình có thể thu nhiều tiền đến vậy! So với cây chè, trồng cam mang lại thu nhập cao gấp 9 lần, gia đình tôi thoát nghèo, cuộc sống đầy đủ hơn. Quan trọng nhất, nhìn vườn cam sai trĩu quả, ăn ngọt lịm, càng có động lực lớn đầu tư, phát triển thành vùng rộng lớn, chuyên nghiệp hơn để mang lại giá trị cao hơn”, ông Đoan nói.

Theo ông Đoan, cây cam, quýt có tiềm năng phát triển lớn tại Thu Cúc và mô hình của gia đình đang được nhiều hộ dân trong xóm học tập, nhân rộng. Tuy nhiên, việc sản xuất hiện nay vẫn còn manh mún, mạnh ai người đấy làm, thiếu liên kết, chưa xây dựng được thương hiệu cho cam, quýt Thu Cúc.

Cây quýt, cây cam trĩu quả chụp ảnh đẹp đâu kém phần cây cảnh

Dù vậy, ông Đoan vẫn kiên trì mở rộng, chăm sóc vườn cây và mong muốn địa phương sẽ có chính sách hỗ trợ vốn, khoa học kỹ thuật, liên kết hộ dân thành tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất theo chuỗi, xây dựng quảng bá sản phẩm trong thời gian tới.

Ông Thái Việt Anh – Phó Chủ tịch UBND xã Thu Cúc cho biết, xã có địa bàn rộng, nhiều đồi dốc với 17 khu dân cư, trong đó 10 khu thuộc diện đặc biệt khó khăn. Dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó người Mường chiếm khoảng 70%, còn lại là Dao, Mông; sinh sống phân tán, gây nhiều khó khăn cho phát triển kinh tế – xã hội.

Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của xã vẫn trên 12%; sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, manh mún, chưa hình thành vùng trồng cây ăn quả tập trung đạt tiêu chuẩn VietGAP, chưa có sản phẩm OCOP. Vì vậy, việc lựa chọn cây trồng ăn quả phù hợp, có khả năng nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững được xác định là nhiệm vụ quan trọng của địa phương.

Qua thực tế sản xuất, Phó Chủ tịch UBND xã Thu Cúc đánh giá khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương rất phù hợp với một số giống cam, quýt. Trên cơ sở đó, chính quyền xã đang tập trung rà soát nhu cầu của người dân, quỹ đất sản xuất và khả năng liên kết tiêu thụ, tạo điều kiện để bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa với các loại cây ăn quả có múi.

Thời gian tới, xã Thu Cúc sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích thành lập hợp tác xã, thúc đẩy liên kết “4 nhà”; đồng thời hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách, xúc tiến xây dựng chỉ dẫn địa lý, phát triển sản phẩm OCOP cho cam, quýt Thu Cúc. Đây là hướng đi được kỳ vọng sẽ nâng thu nhập bình quân lên trên 39 triệu đồng/người/năm, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững giai đoạn 2025–2030.

Việc phát triển mô hình cây ăn quả không chỉ giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, mà còn mở ra sinh kế mới cho người dân trong bối cảnh thị trường nông sản nhiều biến động. Những kết quả tích cực từ các mô hình trồng cam của hộ ông Hà Văn Đoan, bà Đặng Thị Yến cho thấy đây có thể trở thành hướng phát triển chủ lực của nông nghiệp Thu Cúc.

Dù vẫn còn không ít khó khăn, thách thức, song với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng nỗ lực của chính quyền địa phương và người dân, công tác giảm nghèo ở xã vùng cao Thu Cúc (Phú Thọ) đang đi đúng hướng, bền vững hơn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

×