Thu hoạch lúa ở Cuba, tại sao bao lúa của Việt Nam trồng ở Cuba lại nặng hơn lúa do người dân Cuba trồng?

Trồng lúa Việt Nam ở Cuba, bất ngờ từ bao thóc cân ngay tại ruộng?

Trong bộ phim tài liệu: "Hạt giống hạnh phúc" do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện về hành trình các chuyên gia Việt Nam hỗ trợ nông dân Cuba trồng lúa có một chi tiết khá thú vị: Trên cánh đồng lúa chín vàng rộn vang tiếng máy gặt đập liên hợp, những người nông dân Cuba không khỏi vui mừng và tỏ ra bất ngờ khi một bao thóc trồng giống lúa Việt Nam nặng gần 60kg trong khi cũng bao thóc như thế nhưng trồng theo phương thức truyền thống của nông dân Cuba chỉ được khoảng 40 - 45kg. Vậy tại sao có sự khác biệt này?.

Lý giải nguyên nhân việc trồng giống lúa Việt Nam theo quy trình kỹ thuật của Việt Nam trên đồng đất Cuba, Tiến sĩ Phạm Ngọc Tú (công tác tại Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long), một trong những chuyên gia Việt Nam sang hỗ trợ Cuba trồng lúa theo dự án của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Trong kỹ thuật trồng lúa, phương pháp làm đất, gieo sạ của người dân Cuba khác hẳn Việt Nam.

"Quá trình làm đất khô và gieo sạ hạt khô tại Los Palacios và nhiều vùng ở Cuba qua 12 -14 bước khiến chi phí nhiên liệu tăng rất cao (80 – 120 lít dầu/ha), trong khi tại Việt Nam với phương pháp gieo sạ hạt nảy mầm, định mức chỉ khoảng 30 - 40 lít/ha. Không chỉ vậy, lượng giống gieo sạ cũng chênh lệch, hiện nay, lượng giống gieo sạ ở Đồng bằng sông Cửu Long chỉ khoảng 60 – 80 kg/ha, trong khi ở nước bạn bình quân lên đến 200 – 250 kg/ha, thậm chí có những vùng sử dụng lượng giống lên đến 300 kg/ha, cao gấp 3 – 4 lần Việt Nam", TS.Phạm Ngọc Tú cho biết.

Do vậy, việc đầu tiên các chuyên gia Việt Nam triển khai khi sang Cuba phối hợp cùng với điều phối viên và kỹ thuật viên của bạn hoàn thiện xây dựng quy trình canh tác cho từng vùng, trên cơ sở kinh nghiệp sản xuất lúa của Việt Nam và điều kiện thực tế sản xuất của bạn, tiếp đó, chúng tôi tuyên truyền, vận động nông dân chuyển đổi từ phương thức gieo sạ khô sang gieo ướt như ở Việt Nam, tức là hạt giống được ngâm ủ nảy mầm và gieo sạ trên nền đất ướt, kết hợp chủ động tưới, tiêu và quản lý nước hiệu quả.

Nhờ áp dụng cách này, nhiều công đoạn trong khâu làm đất được rút ngắn, qua đó tiết kiệm đáng kể chi phí nhiên liệu và vật tư nông nghiệp so với phương thức truyền thống của bạn.

Ngoài ra, các chuyên gia Việt Nam cũng khuyến cáo người dân giảm lượng giống gieo sạ xuống chỉ còn 80 – 90 kg/ha đối với giống lúa thuần. "Thực tế, chúng tôi đã triển khai mô hình thí nghiệm gieo sạ với ba nghiệm thức (mỗi nghiệm thức 5 ha) gồm 80; 100 và 120 kg/ha trên giống LP18 của Cuba. Kết quả cho thấy, mức gieo sạ 80 kg/ha ít sâu bệnh nhất và cho năng suất cao hơn rõ rệt so với nghiệm thức 100 và 120 kg/ha. Đối với giống lúa lai CT16, chúng tôi chỉ gieo sạ 30-40 kg/ha tùy theo thời vụ và tỷ lệ nảy mầm của giống". TS.Phạm Ngọc Tú cho biết thêm.

Việc áp dụng đồng bộ gói kỹ thuật từ khâu làm đất, phương thức gieo sạ và giảm lượng giống, kết hợp quản lý cỏ dại, vệ sinh đồng ruộng và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước đã góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị diện tích.

Thực tế sản xuất trên đồng ruộng tại Cuba cho thấy, việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật của Việt Nam giúp năng suất tăng cao gấp 2-3 lần so với phương thức canh tác của bạn.

Cải tạo đồng ruộng, áp dụng quy trình kỹ thuật của Việt Nam, bí quyết làm nên mùa vàng ở Cuba

Theo TS Phạm Ngọc Tú, ở Cuba, để canh tác theo quy trình kỹ thuật như ở Việt Nam thì việc cải tạo đồng ruộng cũng là một vấn đề cần quan tâm:

Thứ nhất, cánh đồng bị bỏ hoang lâu năm không canh tác, lượng cỏ dại lớn cùng với phương thức canh tác của bạn thì việc quản lý cỏ dại cũng gặp nhiều khó khăn, chưa nói tới việc bạn thiếu vật tư và thuốc BVTV. Với phương pháp sạ ướt (hạt nảy mầm) như ở Việt Nam sẽ giúp quản lý cỏ dại và sử dụng thuốc diệt cỏ cũng hiệu quả hơn. Có lẽ vì nhiều cỏ dại, lúa ma, lúa chét nên trước đây, một bao thóc của nông dân Cuba khi thu hoạch chỉ nặng khoảng 45kg (tức nhiều lúa lép) trong khi một bao thóc trồng giống lúa Việt Nam cũng trên đồng đất Cuba nặng tới gần 60kg (tức tỷ lệ hạt lép gần như không có).

Thứ hai, để quản lý nước hiệu quả và tốt hơn việc san phẳng đồng ruộng và phân lô nhỏ 5 ha/ruộng là cần thiết (bạn có những vùng để 1-2 caballeria/ô; 1 caballeria tương ứng 13,42 ha).

Cứ như thế, khi thấy hiệu quả kinh tế, năng suất lúa được cải thiện sau mỗi mùa vụ, các bạn Cuba thấy tin tưởng và sẵn sàng thay đổi, làm theo quy trình canh tác các chuyên gia Việt Nam khuyến cáo.

Được biết, trong khuôn khổ pha 5 của dự án hợp tác trồng lúa giữa Việt Nam – Cuba do Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam làm đầu mối phía Việt Nam; dự án có 5 mô hình (mô hình 1 sản xuất giống siêu nguyên chủng, mô hình 2 sản xuất giống nguyên chủng; mô hình 3 sản xuất giống xác nhận, mô hình 4 mô hình thâm canh cao và mô hình 5 mô hình sản xuất mở rộng).

Tất cả các mô hình cơ bản đáp ứng được mục tiêu về diện tích gieo sạ và năng suất đề ra. Trong đó, mô hình thâm canh cao 2 vụ/năm và mô hình mở rộng, đến nay, diện tích mô hình thâm canh cao trong pha đã gieo cấy trên 10.000 ha với tổng sản lượng gần 50.000 tấn lúa, mô hình mở rộng gieo cấy trên 82.000 ha, với tổng sản lượng lúa gần 300.000 tấn lúa.

Ngoài dự án của Bộ Nông nghiệp và Môi trường còn có dự án của doanh nghiệp Việt Nam liên kết với người dân Cuba trồng lúa. Theo đó, doanh nghiệp Việt Nam được Cuba giao 1.000 ha đất và sản lượng lúa thu hoạch đạt khoảng khoảng 10.000 tấn.

Hầu hết các mô hình này đều cho năng suất cao vượt trội, đạt trung bình 6,5 tấn/ha/vụ, cá biệt có hộ làm tốt năng suất lên tới trên 9,0 tấn/ha/vụ. Với người dân Cuba, con số này thực sự là một kỳ tích, giúp họ tin tưởng vào cách làm mà các chuyên gia Việt Nam bền bỉ hướng dẫn, tuyên truyền trong nhiều năm qua.

×