Thu hồi gần 108.000 tỷ đồng tiền thuế nợ, TP.HCM chú trọng tự động hóa quản lý nợ thuế

Theo Thuế TP.HCM, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước do đơn vị quản lý ước đạt 385.236 tỷ đồng, bằng 61,4% dự toán Chính phủ giao và tăng 31% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thu từ khu vực sản xuất, kinh doanh đạt khoảng 227.836 tỷ đồng, bằng 71% dự toán và tăng 43%.

Kết quả này phản ánh sự phục hồi của hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn, đồng thời cho thấy hiệu quả của các giải pháp quản lý thuế, đặc biệt là công tác quản lý và thu hồi nợ thuế.

Đến ngày 30/6, tổng số tiền thuế nợ do Thuế TP.HCM quản lý còn 94.788 tỷ đồng, giảm 8,4% so với thời điểm 31/5 và giảm 3,5% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ tổng nợ trên dự toán thu ngân sách Chính phủ giao ở mức 15,12%. Riêng các khoản nợ thuế, phí còn 28.564 tỷ đồng, giảm 20% so với cuối tháng 5 và tương đương 4,56% dự toán thu ngân sách năm.

Đáng chú ý, nhờ tăng cường đôn đốc thu nợ, kết hợp rà soát, xử lý các khoản nợ sai, nợ ảo, lũy kế đến hết tháng 6, cơ quan thuế đã thu hồi được 107.979 tỷ đồng tiền thuế nợ. Trong đó, số thu từ các khoản nợ chuyển sang từ năm 2025 đạt 17.411 tỷ đồng, còn nợ phát sinh trong năm 2026 được thu hồi đạt 90.568 tỷ đồng.

Ngành thuế TP.HCM đạt kết quả tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026. Ảnh minh họa: VGP

Dù vậy, Thuế TP.HCM cho biết công tác quản lý nợ vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Hiện chưa có chế tài đủ mạnh để buộc người nộp thuế thanh toán ngay các khoản nợ dưới 90 ngày, trong khi quy mô nhóm nợ này đã lên tới 8.203 tỷ đồng, làm phát sinh tình trạng chiếm dụng tiền thuế.

Bên cạnh đó, nợ liên quan đến đất đai vẫn là áp lực lớn đối với công tác quản lý. Tổng số nợ của nhóm này hiện ở mức 47.296 tỷ đồng, chiếm gần một nửa tổng nợ thuế, trong đó nợ gốc là 40.596 tỷ đồng. Phần lớn các khoản nợ phát sinh từ những dự án còn vướng mắc trong xác định giá đất, diện tích tính tiền sử dụng đất, khoản khấu trừ bồi thường và các nghĩa vụ tài chính khác. Việc xử lý phụ thuộc vào nhiều cơ quan ngoài ngành thuế nên ảnh hưởng đến tiến độ thu hồi.

Ngoài ra, việc chưa có cơ chế kết nối điện tử đồng bộ giữa cơ quan thuế và các ngân hàng thương mại trong thực hiện cưỡng chế trích tiền từ tài khoản khiến quá trình xử lý vẫn phải thực hiện thủ công, kéo dài thời gian. Tình trạng nợ sai, nợ ảo cũng tiếp tục phát sinh do người nộp thuế điều chỉnh hồ sơ khai thuế nhiều lần hoặc kê khai sai chỉ tiêu, sai tiểu mục và sai cơ quan thu.

Trong thời gian tới, Thuế TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu quản lý nợ, xử lý dứt điểm nợ sai, nợ ảo và từng bước tự động hóa quy trình quản lý nợ nhằm nâng cao hiệu quả quản trị.

Theo đó, đơn vị sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng hệ thống quản lý nợ và Trung tâm giám sát thông tin quản lý thuế, giám sát tập trung, ứng dụng cưỡng chế nợ thuế giúp rút ngắn khoảng 80% thời gian xử lý thủ công, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ và rủi ro của người nộp thuế để chuyển từ “xử lý nợ” sang “quản trị nợ”.

Cùng với đó, cơ quan thuế sẽ tiếp tục làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu quản lý nợ, kiểm soát chặt việc phát sinh nợ sai, nợ ảo; tăng cường giao chỉ tiêu thu hồi nợ đến từng đơn vị, áp dụng đầy đủ các biện pháp cưỡng chế theo quy định, đồng thời phối hợp tháo gỡ vướng mắc đối với các khoản nợ liên quan đến đất đai.

Ngành Thuế cũng đặt mục tiêu kiểm soát chặt nợ phát sinh mới theo nguyên tắc "phát sinh đến đâu, xử lý đến đó", không để hình thành các khoản nợ kéo dài và tâm lý chây ỳ trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Để tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số trong quản lý nợ thuế, Thuế TP.HCM đã kiến nghị Cục Thuế tiếp tục hoàn thiện quy trình xử lý nợ theo hướng tự động hóa tối đa trên cơ sở quản lý rủi ro và phân loại mức độ tuân thủ của người nộp thuế.

Theo đó, các khâu chỉ sử dụng dữ liệu nội bộ ngành thuế sẽ được tự động hóa hoàn toàn, trong khi các quy trình cần dữ liệu từ bên ngoài sẽ được kết nối và chia sẻ theo thời gian thực với các cơ quan liên quan, từng bước số hóa toàn bộ hoạt động đôn đốc và cưỡng chế thu hồi nợ thuế.

×