Thu nhập dưới 150 triệu đồng/năm, thủ tục mua nhà ở xã hội ra sao?

Trên cổng thông tin chính phủ, một công dân tại Hải Phòng cho biết đang rơi vào tình huống “tiến thoái lưỡng nan” khi muốn mua nhà ở xã hội nhưng lại không biết phải xin xác nhận thu nhập ở đâu.

Lao động tự do: Thu nhập thấp nhưng khó chứng minh

Bà Trần Mai (Hải Phòng) làm nhiều công việc bán thời gian, thu nhập tháng cao thấp khác nhau, tính cả năm không vượt quá 150 triệu đồng. Nhu cầu mua nhà ở xã hội là có thật, song khi tìm đến UBND phường để xin xác nhận đối tượng “người thu nhập thấp khu vực đô thị”, bà nhận được câu trả lời: Địa phương chưa có hướng dẫn cụ thể cho trường hợp như bà.

Vướng mắc của bà Mai không phải cá biệt. Trên thực tế, nhóm lao động tự do - không hợp đồng lao động, không bảng lương cố định thường gặp khó khi chứng minh điều kiện thu nhập để tiếp cận chính sách nhà ở xã hội.

Luật đã mở cửa cho người thu nhập thấp đô thị

Theo Luật Nhà ở 2023, “người thu nhập thấp khu vực đô thị” là một trong những nhóm được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Như vậy, về nguyên tắc, lao động tự do nếu đáp ứng điều kiện thu nhập vẫn thuộc diện được xem xét

Ngày 9/2/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 54 có hiệu lực ngay từ ngày ký. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến nhà ở và kinh doanh bất động sản.

Đáng chú ý, Nghị định đã làm rõ cơ chế xác nhận với trường hợp không có hợp đồng lao động. Cụ thể, người thuộc diện “thu nhập thấp khu vực đô thị” nhưng không ký hợp đồng lao động phải:

Trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận được đơn đề nghị, Công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận các thông tin nhân thân như: Họ tên, ngày sinh, giới tính, số định danh cá nhân, ngày cấp căn cước và nơi cư trú.

Người dân tự kê khai và cam kết mức thu nhập bình quân hằng tháng. Khi cần thiết, Công an cấp xã sẽ phối hợp cơ quan liên quan để kiểm tra, xác minh lại thông tin đã khai báo.

Đáng lưu ý, đơn đề nghị xác nhận điều kiện thu nhập đồng thời cũng là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Có mẫu đơn cụ thể

Để tránh tình trạng mỗi nơi hiểu một cách, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-BXD ngày 15/2/2026. Tại Mẫu số 05 kèm theo Thông tư này, cơ quan quản lý hướng dẫn chi tiết hồ sơ chứng minh đối tượng và thu nhập đối với người không có hợp đồng lao động, không hưởng lương hưu do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả.

Như vậy, về mặt pháp lý, cơ sở để xác nhận người thu nhập thấp mua nhà ở xã hội - kể cả lao động tự do đã được quy định rõ: Không phải UBND phường, mà là Công an cấp xã thực hiện xác nhận thông tin theo quy trình và biểu mẫu thống nhất.

Câu chuyện của bà Mai cho thấy một thực tế: Chính sách có thể đã đầy đủ trên giấy tờ, nhưng nếu thông tin chưa được cập nhật kịp thời ở cơ sở, người dân vẫn là bên chịu thiệt.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội tại các đô thị lớn ngày càng tăng, việc phổ biến và hướng dẫn thống nhất quy trình xác nhận thu nhập cho nhóm lao động tự do là khâu then chốt. Khi cơ quan cấp xã nắm rõ thẩm quyền và biểu mẫu, cánh cửa tiếp cận nhà ở xã hội đối với người thu nhập thấp sẽ thực sự rộng mở hơn, thay vì chỉ tồn tại trên văn bản.

×