Thứ "rau cổ xưa", ngàn năm "nghịch nước giếng Chăm" ở Quảng Trị nay vẫn non thế này, cả làng có tiền tiêu

Tận dụng nguồn nước trong lành từ hệ thống giếng cổ, giếng Chăm cổ có tuổi đời khoảng 5.000 năm tuổi như giếng Ông, giếng Bà, giếng Dưới…, người dân xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị (trước sáp nhập gồm 4 xã Gio An, Gio Sơn, Hải Thái và Linh Trường, huyện Gio Linh) đã trồng rau liệt, thứ rau đặc sản nổi tiếng.

Nông dân xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị thu hoạch rau liệt (rau cải xoong, rau xà lách xoong) - loại rau đặc sản, hút khách. Nhiều người ví, rau liệt là thứ rau cổ xưa, "quen nghịch nước" giếng Chăm cổ ngàn năm...Ảnh: Ngọc Vũ.

Bà Lê Thị Gái (SN 1972, trú thôn Hảo Sơn, xã Cồn Tiên) cho biết, gia đình bà trồng gần 500m2 rau liệt nhờ nguồn nước từ giếng Ông – một trong những giếng cổ được công nhận di tích lịch sử văn hoá quốc gia.

Tháng 10 hằng năm, bà Gái bắt đầu lấy gốc rau còn sót lại từ vụ trước để nhân giống. Nhờ tốc độ sinh trưởng nhanh nên chu kỳ thu hoạch của rau liệt diễn ra đều đặn khoảng 10 đến 15 ngày một lần và kéo dài khoảng 4-5 tháng, tùy theo thời tiết.

“Sau khi cắt, khoảng 10 đến 15 ngày sau sẽ thu hoạch lại. Mỗi sào 500m2 rau liệt có thể thu về 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng mỗi vụ” – bà Gái nói.

Rau liệt Cồn Tiên sinh trưởng tốt là nhờ nguồn nước trong lành từ hệ thống giếng cổ-giếng Chăm có tuổi đời khoảng 5.000 năm. Ảnh: Ngọc Vũ.

Hiện nay, toàn xã Cồn Tiên có 124 hộ dân canh tác rau liệt trên tổng diện tích khoảng 12ha, tập trung chủ yếu tại thôn Hảo Sơn với 7ha. Mỗi ha rau liệt, nông dân có thu nhập trung bình từ 600 triệu đồng – 800 triệu đồng.

Người trồng rau liệt cho biết, có một điểm rất đặc biệt là rau liệt phát triển tự nhiên, chỉ sống được ở vùng nước chảy, sạch sẽ, đặc biệt “dị ứng” với phân bón và hóa chất.

“Nếu nước bị đục hoặc bón phân, phun thuốc là rau sẽ úa vàng và chết. Bà con chúng tôi có thể chứng minh ngay bằng cách hái rau và ăn ngay tại ruộng” – bà Gái cho biết.

Bên cạnh ưu điểm là rau sạch, được thị trường ưa chuộng, rau liệt lại đi kèm với nhược điểm là lá nhanh úa, khó bảo quản, do đó không thể vận chuyển đi xa. Nhược điểm này khiến rau liệt Cồn Tiên chủ yếu được thương lái thu mua, cung cấp cho thị trường trong tỉnh và thành phố Huế.

Để khắc phục nhược điểm này, chính quyền xã Cồn Tiên đã đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp liên kết với hộ trồng rau ký kết hợp tác triển khai quy trình VietGAP trên diện tích 1ha trong tổng số 7ha trồng rau liệt của toàn thôn Hảo Sơn.

Tiến tới lắp đặt hệ thống xử lý bảo quản rau bằng khí nitơ để đóng gói, bảo đảm độ tươi của rau có thể kéo dài từ 20-25 ngày, đưa đi tiêu thụ tại thị trường TP.Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam.

Ông Lê Phước Hiếu - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Cồn Tiên, cho biết hiện nay doanh nghiệp liên kết đang xây dựng nhà xưởng tại địa bàn và đã thử nghiệm bảo quản rau bằng khí nitơ, đóng gói chào hàng tại các tỉnh phía Nam.

Bà Lê Thị Gái (SN 1972), trú thôn Hảo Sơn, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị (địa phận huyện Gio Linh trước đây) hái rau liệt và ăn rau liệt ngay tại ruộng. Ảnh: Ngọc Vũ.

Rau liệt Cồn Tiên (rau cải xoong, rau xà lách xoong) hiện nay đang được tiêu thụ chủ yếu trong tỉnh Quảng Trị và thành phố Huế. Ảnh: Ngọc Vũ.

“Việc chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang chuỗi liên kết giá trị, kết hợp với công nghệ bảo quản tiên tiến sẽ là tiền đề quan trọng để mở rộng thị trường tiêu thụ rau liệt trong thời gian tới. Chúng tôi sẽ tiếp tục đốc thúc doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ, sớm tiêu thụ rau liệt cho bà con nông dân” – ông Hiếu nói.

×