Chủ đề nóng

Thư từ Mỹ giữa dịch Covid-19: Người Mỹ dễ bị tổn thương

Hoài Lê Thứ hai, ngày 27/04/2020 13:00 PM (GMT+7)
Aa Aa+
3 tháng kể từ ngày có ca nhiễm Covid-19 đầu tiên và gần 5 tuần cách ly xã hội, hình như ai ở nước Mỹ cũng là “người dễ bị tổn thương” - cụm từ vốn dành cho những người có thu nhập thấp trước đây.
Bình luận 0

Có thể nói, nước Mỹ đang trải qua một sự đảo lộn chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ qua vì Covid-19. Dịch Covid-19 không chỉ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống, việc học, vui chơi, giải trí, mà cả thói quen sinh hoạt đời thường cũng bị đảo lộn. Nhiều trung tâm thương mại, giải trí sầm uất trước đây giờ vắng hoe, đìu hiu.

Người Mỹ có thói quen tự giác xếp hàng, nhưng nhìn dòng người lặng lẽ, giữ khoảng cách xếp hàng và chậm rãi di chuyển khi vào chuỗi cửa hàng bán lẻ, chúng ta mới cảm nhận được sự thay đổi ghê gớm.

Người dân bang Illinois (Mỹ) mua cả vật liệu về sửa sang nhà cửa vì không được đi làm.

Nhiều người Mỹ lớn tuổi cho rằng tình hình Covid-19 hiện nay giống như tình hình nước Mỹ trong cuộc đại suy thoái kinh tế năm 1937, uể oải, mệt mỏi và vô vọng.

Mấy ngày nay, nhiều người Việt Nam ở Chicago (Mỹ) rủ nhau đi mua sườn heo, do có thông tin nhà máy chế biến thịt heo có nhiều công nhân bị nhiễm Covid-19 nên phải đóng cửa. Theo thông tin từ nhà sản xuất thịt heo lớn nhất thế giới - Smithfiels Food, hiện tại, công suất của nhà sản xuất giảm 1/3 và mới đây, họ đã phải đóng cửa thêm một nhà máy ở bang Illinois.

Việc các cơ sở giết, mổ, chế biến thịt heo phải đóng cửa đã đảo lộn hệ thống phân phối thực phẩm. Đã có dự báo vài tuần tới, lần đầu tiên, nước Mỹ sẽ xảy ra tình trạng thiếu thịt heo.

Tác giả Hoài Lê.

Không chỉ thịt heo, qua đại dịch mới thấy, ở Mỹ có nhiều điều nghịch lý. Nếu như những mặt hàng dân dụng thông thường từ lâu đã bị nước này bỏ mặc cho Trung Quốc thao túng, thì Mỹ vẫn đủ và dư năng lực để sản xuất những mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, thịt cá và cả nước uống. Vậy nhưng tại sao những ngày qua đã nhiều lúc, ngay cả các mặt hàng này cũng trở nên khan hiếm, đặc biệt là nước đóng chai?

Câu trả lời chính là sự ách tắc ở khâu phân phối.

Thời gian gần đây, báo chí Mỹ luôn đăng các thông tin người nông dân Mỹ phải đổ nhiều tấn sữa mỗi ngày vì không có người vận chuyển. Nhiều trang trại ở California, Florida không có người thu hoạch rau và nếu có thu hoạch, họ cũng không có người vận chuyển. Lời kêu, lời than thở của các chủ trang trại vang khắp nơi.

Thực hiện chủ trương cách ly xã hội để ngăn chặn dịch Covid-19 lây lan, trong đó có việc đóng cửa các trường học, nhà hàng, quán bar, đã làm đảo lộn nhu cầu cung ứng thực phẩm. Các nhà máy chế biến thực phẩm mất đi 50% lượng phô mai và 60% lượng bơ vốn được tiêu thụ ở hệ thống nhà hàng của Mỹ, chưa kể 7% lượng sữa vốn được dành cho học đường...

Dịch bệnh và những tiêu chuẩn khắt khe trong quá trình vận chuyển cùng với việc thiếu nhân công, các bến cảng đóng cửa còn làm đảo lộn hệ thống phân phối và điều này ảnh hưởng đến hầu hết lên nền nông nghiệp của Mỹ.

Mới đây, Tổng thống Donald Trump đã thông quá một gói cứu trợ 19 tỷ đô la để hỗ trợ ngành nông nghiệp Mỹ. Nhưng giải quyết vấn đề khó khăn của người nông dân là một chuyện, còn việc giải quyết ách tắc ở khâu phân phối lại là chuyện khác. Điều này có thể dẫn đến thực tế thực phẩm thừa, nhưng người tiêu dùng Mỹ lại thiếu. Đây có lẽ không phải là tương lai quá xa.

Sự đảo lộn do Covid-19 còn ở trong nếp sống. Đa phần người lao động Mỹ không có tích lũy. Lương của người Mỹ có thể từ 12 - 80 đô la/giờ, nhưng phần lớn đều chi hết cho cuộc sống của chính họ từ tiền nhà, tiền xe, tiền bảo hiểm và thuế các loại. Đã có một cuộc thăm dò cho thấy cứ 10 người lao động Mỹ thì có 4,2 người không có đủ 400 đô la để chi cho một khoản phát sinh đột xuất. Chính vi vậy, "Stay at home" (Ở nhà) có nghĩa là không đi làm, có nghĩa là không có thu nhập trong khi chi phí phải trả vẫn ào ào, thậm chí còn nhiều hơn, đã làm đảo lộn cuộc sống của họ.

Chính phủ Mỹ đã dành gói ngân sách 2,2 ngàn tỷ để kích thích và trợ giúp người lao động. Tùy theo mức thu nhập, mỗi người đều có thể nhận gói cứu trợ từ 1.000 - 1.200 đô là và 500 đô la cho một đứa trẻ mà họ nuôi dưỡng. Chính phủ cam kết không một người dân Mỹ nào không nhận được khoản tiền trợ cấp này. Những người dễ tổn thương nhất (được hưởng trợ cấp của chính phủ trước đây) được tiền khá sớm và nhanh. Trong khi đó, đến hôm nay, còn rất nhiều lao động Mỹ vẫn chưa nhận được tiền. Hơn một tháng không có thu nhập, chưa nhận được trợ cấp, trong khi nhu cầu sinh hoạt tăng cao hơn, người Mỹ đã thấy sự đảo lộn lớn đến như thế nào.

Nhưng có lẽ những người dễ bị tổn thương nhất trong mùa dịch này lại là các chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là các cơ sở dịch vụ, phục vụ (tiệm nails, nhà hàng ăn uống...). Ngày thường, họ được gọi vui là “những người tử tế” có nghĩa là có đăng ký kinh doanh, không hưởng trợ cấp và đóng thuế đầy đủ. Nhưng trong mùa dịch, các cơ sở kinh doanh của họ bị đóng cửa sớm nhất. Điều này đồng nghĩa là họ không có thu nhập, trong khi chi phí vẫn phải chi đủ từ tiền nhà, tiền điện...

Chính vì vậy, một trong những điều tạo nên vị thế cho chính phủ ông Trump là gói Stimulus dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo đó, các doanh nghiệp nhỏ có thể được nhận từ 4.000-10.000 đô la (tùy theo số lượng người lao động) để trả các chi phí không thể thiếu như: Tiền thuê nhà, trả công người lao động. Nhiều ngân hàng cũng có chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp khi có các gói ngân sách cho mượn từ 10.000 - 50.000 với lãi suất 1,8 - 2,5 %/năm.

Người Mỹ quá dễ bị tổn thương. Đóng cửa nền kinh tế càng lâu không có nghĩa chỉ người dân cạn kiệt, doanh nghiệp nhỏ có thể phá sản, mà chính các tiểu bang cũng trống rỗng ngân khố khi ở nước Mỹ, chính quyền các tiểu bang phần lớn tồn tại nhờ thu thuế.

Vài ngày trước, Tổng thống Trump hy vọng có thể dần tái mở cửa nền kinh tế khi số người Mỹ bị nhiễm Covid-19 đang giảm dần. Nhưng trong ngày 23 và 24/4, số người nhiễm Covid-19 ở Mỹ mỗi 24 giờ đều vượt qua con số 30.000 người. Tuy nhiên, đến hết ngày 26/4 (giờ Mỹ), cả nước Mỹ chỉ có hơn 26.000 ca nhiễm mới và 1.254 ca tử vong.

Có thể nói, với dịch Covid-19, một mình nước Mỹ gần như “chấp cả thể giới” khi có tới 986.879 người nhiễm và con số tử vong đã vượt qua 55.427 người.

May thay, trong 2 ngày 25 và 26/4, người Mỹ lại đang khấp khởi hy vọng vì số ca nhiễm mới đang giảm.

Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem