Thực hành phóng sinh đúng cách, không tiếp tay cho các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, buôn bán động vật hoang dã

Phóng sinh thiếu hiểu biết có thể vô tình tiếp tay cho hoạt động săn bắt, buôn bán động vật hoang dã

Việt Nam là một trong những quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao trên thế giới, với hơn 51.000 loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý, hiếm, đặc hữu. Đây là tài sản thiên nhiên quý giá, nền tảng cho sự sống và phát triển bền vững của đất nước.

Tuy nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức như săn bắt và buôn bán trái phép động vật hoang dã, ô nhiễm môi trường, sự xâm lấn của các loài ngoại lai và tác động của biến đổi khí hậu..., khiến nhiều loài đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thiếu tướng Hà Xuân Duy, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng, chống tội phạm về môi trường cho biết, những hành vi phóng sinh thiếu hiểu biết có thể vô tình tiếp tay cho hoạt động săn bắt, buôn bán động vật hoang dã hoặc phát tán các loài ngoại lai xâm hại, qua đó gây thêm áp lực lên hệ sinh thái.

Theo Thiếu tướng, một hành động tưởng chừng thiện lành, nếu thực hiện không đúng cách, có thể gây tổn hại cho chính những sinh vật được phóng sinh và làm ảnh hưởng đến cân bằng tự nhiên. Từ thực tế đó, Thiếu tướng cho rằng, thực hành phóng sinh cần được nhìn nhận dưới góc độ bảo vệ đa dạng sinh học và tuân thủ pháp luật.

Tại hội nghị, Thiếu tướng Hà Xuân Duy đề nghị các đại biểu thực hiện 3 nội dung góp phần bảo vệ môi trường và bảo vệ động vật hoang dã: không tiêu thụ, sử dụng trái phép sản phẩm từ động vật hoang dã; thực hành phóng sinh có hiểu biết, đúng pháp luật và phù hợp với môi trường; đồng thời trở thành những “đại sứ” tuyên truyền, chủ động lên tiếng và thông báo cho cơ quan chức năng về các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, động vật hoang dã.

Thiếu tướng Hà Xuân Duy bày tỏ tin tưởng, với sự đồng hành của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, sự phối hợp của các lực lượng chức năng và sự hưởng ứng của hàng nghìn đoàn viên, thanh niên, thông điệp “phóng sinh có hiểu biết, bảo vệ sự sống bằng trách nhiệm” sẽ tạo thành một phong trào tích cực, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường Việt Nam.

Từ góc độ giáo lý đạo Phật, Hoà thượng Thích Thanh Điện - Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Hướng dẫn phật tử Trung ương cho biết thêm, bảo vệ đa dạng sinh học chính là nuôi dưỡng lòng từ bi, thực hành hạnh bất sát và gìn giữ những nhân duyên lành cho sự sống hôm nay và mai sau.

Với tinh thần ấy, phóng sinh không nên chỉ được hiểu đơn thuần là thả một sinh vật trở về với tự nhiên. Xa hơn thế, đó là việc giải trừ tâm sát hại, nuôi dưỡng lòng từ và hình thành một lối sống biết tôn trọng sự sống.

Cũng theo Hòa thượng Thích Thanh Điện, phóng sinh phải có sự hài hòa giữa Chính pháp, pháp luật và khoa học. Tăng ni, phật tử phải thả đúng loài, đúng sinh cảnh và đúng phương pháp để thiện tâm thực sự đem lại lợi lạc, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, hướng tới mục tiêu “hộ sinh”, hình thành văn hóa tôn trọng sự sống.

Tại Hội nghị, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Hòa thượng Thích Thanh Điện bày tỏ Giáo hội mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an và các cơ quan chuyên môn trong việc hướng dẫn thực hành phóng sinh đúng Chính pháp, đúng pháp luật và yêu cầu bảo tồn đa dạng sinh học.

Nhận diện loài ngoại lai để phóng sinh đúng nguyên tắc

Trong khuôn khổ hội nghị, hơn 4000 khóa sinh và đoàn viên thanh niên đã được cung cấp kiến thức và giao lưu trao đổi, thảo luận nhiều nội dung về quy trình cứu hộ, chăm sóc, phục hồi và tái thả động vật hoang dã đúng cách, hướng dẫn nhận diện một số loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại cũng như các hoạt động bảo vệ môi trường.

Từ thực tiễn cứu hộ, bảo tồn và tái thả động vật hoang dã, ông Lê Trọng Đạt, đại diện Vườn Quốc gia Cúc Phương, nhấn mạnh tái thả phải được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ, bảo đảm động vật có khả năng sống sót trong tự nhiên, không gây hại đến môi trường, không lây truyền dịch bệnh, không đe dọa các loài bản địa và không làm mất cân bằng hệ sinh thái.

Theo đó, một cá thể động vật hoang dã trước khi được đưa trở lại môi trường tự nhiên phải trải qua 7 "cánh cửa" kiểm duyệt nghiêm ngặt: Tiếp nhận đúng cách, cách ly và kiểm dịch, chăm sóc, điều trị và hồi phục, phục hồi bản năng hoang dã, lựa chọn môi trường tái thả và phương pháp tái thả, giám sát sau tái thả.

Đại diện Vườn Quốc gia Cúc Phương cho biết, tái thả không phải là điểm kết thúc của quá trình cứu hộ. Sau khi trở về tự nhiên, các cá thể tiếp tục được theo dõi để đánh giá khả năng sinh tồn, hòa nhập với quần thể và sinh sản. Hiện Cúc Phương sử dụng nhiều thiết bị, công nghệ như chip theo dõi, thiết bị phát sóng radio và công nghệ vệ tinh để giám sát động vật sau tái thả.

Chuyên gia khuyến nghị thêm, thay vì mua động vật hoang dã để phóng sinh, người dân và Phật tử có thể lựa chọn những cách “phóng sinh” thiết thực hơn như không tiêu thụ, không mua bán động vật hoang dã và hỗ trợ các trung tâm cứu hộ chuyên môn.

“Không mua, không tiêu thụ động vật hoang dã chính là một cách “phóng sinh”, giải quyết vấn đề từ gốc, bởi chúng ta không tạo ra thị trường để những cá thể khác tiếp tục bị săn bắt. Hỗ trợ các trung tâm cứu hộ cũng là cách góp phần đưa những loài quý, hiếm trở lại tự nhiên một cách bài bản và an toàn”, chuyên gia cho hay.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Tiến, Đội trưởng Đội Kiểm lâm đặc nhiệm, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, thông tin về cách nhận diện một số loài ngoại lai.

Theo ông Tiến, pháp luật đã quy định về việc kiểm soát sự xâm nhập, phát tán của các loài ngoại lai. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, hành vi liên quan có thể bị xử phạt hành chính lên tới 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức; trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù lên đến 7 năm.

Đội trưởng Đội Kiểm lâm đặc nhiệm cũng lưu ý một số loài ngoại lai phổ biến như ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, cá dọn bể, tôm càng đỏ, cá rô phi đen, bèo tây, bèo tai chuột... Đây là những loài người dân cần nhận diện để tránh mua bán, nuôi giữ hoặc phóng sinh không đúng quy định, gây nguy cơ ảnh hưởng đến hệ sinh thái bản địa.

Từ những nội dung được chia sẻ tại hội nghị, ông Tiến khái quát 5 nguyên tắc cần ghi nhớ khi thực hành phóng sinh: “Đúng luật – Đúng loài – Đúng nơi – Đúng lúc – Đúng cách”.

Theo đó, người dân cần tuân thủ quy định của pháp luật, không tiếp tay cho các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, buôn bán động vật hoang dã; chọn loài phù hợp, không thả loài ngoại lai xâm hại hoặc không phù hợp với môi trường sống; thr về sinh cảnh phù hợp với đặc tính loài; chọn thời điểm, điều kiện phù hợp để con vật có khả năng sống sót; thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, bảo đảm an toàn cho con vật và hệ sinh thái.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, Thượng tọa Thích Đạo Thịnh và Ban tổ chức Hội nghị đã tổ chức lễ chú nguyện phóng sinh và hoạt động thực hành phóng sinh tại hồ Đồng Mô (Hà Nội).

×