Thực hư thông tin “phát lộ” địa đồ tại di tích Khâm Thiên Giám ở Huế

Chiều 24/1, lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết, hình vẽ địa đồ tại di tích Khâm Thiên Giám đã được ghi nhận từ lâu chứ không phải vừa mới phát hiện.

Trước đó, trên mạng xã hội và một số trang tin đăng tải việc “phát lộ” bản địa đồ tại di tích Khâm Thiên Giám. Theo thông tin được đăng tải, trong quá trình vệ sinh, bóc tách lớp sơn cũ trên tường di tích Khâm Thiên Giám, nhiều người vừa ghi nhận hình ảnh một bức họa kỳ lạ có hình thức như bản đồ.

Bức họa được thể hiện bằng nét mực đen với nhiều ký hiệu và các dòng chữ Hán - Pháp - Việt, trong đó chữ Hán chiếm phần lớn. Nội dung chữ Việt nhắc đến các địa danh quen thuộc của Huế như An Cựu, Lợi Nông, còn chữ Pháp liên quan đến một tuyến đường sắt...

Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế khẳng định hình vẽ địa đồ trên tường bên trong công trình di tích Khâm Thiên Giám đã được đơn vị tiếp cận và ghi nhận từ lâu. Địa đồ này đã đưa vào hồ sơ khoa học của di tích Khâm Thiên Giám trong quá trình nghiên cứu, lập hồ sơ.

Hồ sơ khoa học di tích Khâm Thiên Giám đã được trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị xếp hạng di tích cấp quốc gia. Đây là cơ sở quan trọng để đơn vị xây dựng kế hoạch bảo tồn, tu bổ và phục hồi di tích trong thời gian tới.

Việc lập hồ sơ và đề xuất xếp hạng di tích Khâm Thiên Giám nhằm phục vụ công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích triều Nguyễn, đồng thời góp phần chỉnh trang cảnh quan khu vực Lục Bộ cạnh Hoàng thành Huế.

Di tích Khâm Thiên Giám triều Nguyễn hiện tọa lạc trên đường Hàn Thuyên, phường Phú Xuân, TP. Huế. Qua thời gian dài, di tích đang xuống cấp nghiêm trọng do tác động của thiên tai và nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, công trình Khâm Thiên Giám nha được đánh giá có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào.

Khâm Thiên Giám triều Nguyễn được thành lập từ thời vua Gia Long, là cơ quan thực hiện nhiệm vụ quan sát thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch và tư vấn phong thủy cho triều đình. Đến thời vua Minh Mạng, hoạt động của Khâm Thiên Giám được tổ chức quy củ hơn, triều đình cho xây dựng thêm công trình Quan Tượng Đài ở góc Tây Nam Kinh thành Huế nhằm phục vụ công tác quan trắc thiên văn, khí tượng và thời tiết.

Năm 1918, vua Khải Định cho dời Khâm Thiên Giám về vị trí hiện nay. Tính đến nay, di tích này đã tồn tại gần 110 năm tại địa điểm mới. Từ những năm 1960, một số hộ dân bắt đầu vào sinh sống trong khuôn viên di tích. Số lượng hộ dân tăng dần theo thời gian, kéo theo việc nhiều hạng mục công trình bị trưng dụng, biến dạng. Nhiều nhà ở dân sinh cũng được xây dựng mới trong khu vực di tích và vùng bảo vệ.

Thực hiện đề án “Di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực 1 di tích Kinh thành Huế”, TP. Huế đã phê duyệt phương án giải phóng mặt bằng tại khu vực di tích Khâm Thiên Giám với diện tích hơn 15.100m², đồng thời di dời các hộ dân để phục vụ công tác bảo tồn di tích.

Hiện nay, để đảm bảo an toàn cho di tích Khâm Thiên Giám, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã triển khai các biện pháp bao che, chống đỡ công trình và bảo vệ hệ mái của các hạng mục xuống cấp. Đồng thời, đơn vị cũng đã lập đề án tu bổ di tích, dự kiến trình UBND TP. Huế xem xét triển khai trong giai đoạn 2026 – 2030.

Mặc dù nhiều công trình tại Khâm Thiên Giám đã bị hư hại và biến dạng, song theo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, nhiều dấu tích quan trọng vẫn còn tồn tại, trong đó có các họa đồ thiên văn – địa lý – không gian quan trắc, gắn liền với hoạt động chuyên môn của Khâm Thiên Giám triều Nguyễn.

×