Thực trạng kỹ năng ứng dụng công nghệ số của công chức cấp xã tại một số địa bàn tỉnh Lào Cai (gồm Yên Bái trước đây)

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Lào Cai đã tiến hành khảo sát thực trạng kỹ năng số (ứng dụng, sử dụng công nghệ số) của đội ngũ công chức cấp xã tại 6 địa phương của tỉnh Lào Cai (gồm địa phận Yên Bái trước đây) gồm phường Lào Cai, phường Yên Bái và các xã Xuân Hòa, Khánh Hòa, Thác Bà, Pha Long.

Kết quả khảo sát trên 468 công chức cho thấy đội ngũ công chức cơ sở cơ bản bảo đảm về cơ cấu giới tính, độ tuổi, trình độ chuyên môn, lý luận chính trị; đồng thời từng bước thích ứng với yêu cầu của môi trường làm việc số.

Phần lớn cán bộ, công chức đã sử dụng thành thạo máy tính, internet, thư điện tử công vụ, chữ ký số, phần mềm quản lý văn bản và các nền tảng số phục vụ công việc, từng bước chuyển đổi từ phương thức làm việc truyền thống sang xử lý công việc trên môi trường điện tử.

Đáng chú ý, tại phường Yên Bái, chuyển đổi số không còn dừng ở nhận thức mà đã bước sang giai đoạn “hành động và tăng tốc” với nhiều kết quả nổi bật như: 15/55 chỉ tiêu vượt kế hoạch, 38/55 chỉ tiêu đạt kế hoạch đề ra; 100% cán bộ, công chức xử lý công việc trên môi trường mạng; tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình và một phần đạt gần 89%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt 100%; 100% cán bộ, công chức được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản; khoảng 90% biết khai thác, sử dụng các nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao hiệu suất công việc; duy trì và khai thác có hiệu quả hoạt động của Trung tâm giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC)...

Mô hình “Chợ 4.0 - Chợ thanh toán không dùng tiền mặt” đã được triển khai hiệu quả tại toàn bộ các chợ trên địa bàn, cho thấy chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong nội bộ chính quyền mà còn lan tỏa mạnh mẽ đến đời sống xã hội.

Bên cạnh những kết quả tích cực, thực trạng khảo sát cũng cho thấy nhiều hạn chế cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Trước hết, kỹ năng số của một bộ phận cán bộ, công chức mới dừng ở mức cơ bản, chủ yếu phục vụ thao tác hành chính thường xuyên, trong khi năng lực khai thác dữ liệu số, sử dụng chuyên sâu các nền tảng quản trị số, bảo mật thông tin hay ứng dụng AI vào xử lý công việc vẫn còn hạn chế.

Sự chênh lệch về năng lực số giữa khu vực trung tâm và vùng khó khăn còn khá rõ nét.

Một số địa phương vẫn gặp khó khăn do hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, đường truyền mạng thiếu ổn định, thiếu nhân lực chuyên trách công nghệ thông tin và chưa có cơ chế đủ mạnh để tạo động lực tự học, tự nâng cao năng lực số cho đội ngũ công chức.

Từ kết quả nghiên cứu, có thể thấy rằng để nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong thời gian tới, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, phải tiếp tục nâng cao nhận thức, xác lập rõ trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức đối với nhiệm vụ chuyển đổi số; coi kỹ năng số là năng lực thiết yếu trong thực thi công vụ hiện đại.

Đồng thời, cần đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng thiết thực, chuyên sâu, phân hóa theo từng vị trí việc làm, tránh dàn trải hình thức.

Cùng với đó là hoàn thiện hạ tầng số, bảo đảm sự đồng bộ, liên thông giữa các hệ thống; xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích cán bộ, công chức chủ động học tập, sáng tạo và thích ứng với công nghệ mới.

Đặc biệt, cần chú trọng thu hẹp khoảng cách số giữa các địa phương, phát huy vai trò của công chức cấp xã như những “hạt nhân số” trong hỗ trợ, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, từ đó thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện từ cơ sở.

×