Thượng Quan Uyển Nhi - Nữ tể tướng duy nhất lịch sử Trung Hoa, dám cả gan yêu người tình của Võ Tắc Thiên - là ai?

Thượng Quan Uyển Nhi - Nữ Tể tướng duy nhất lịch sử Trung Hoa

Theo Qulishi, những cung nữ đạt địa vị cao trong lịch sử Trung Quốc rất hiếm. Tiêu biểu là Lục Đại Cơ thời Bắc Tề, người từng giữ chức Thị trung đầy quyền lực. Bà nhận cung nữ Hoàng Hoa làm con nuôi, tiến cử vào hậu cung và sau khi Hoàng Hoa sinh hoàng tử, đã đứng sau kế hoạch đưa hai mẹ con lên ngôi Hoàng hậu và Thái tử nhằm củng cố thế lực của mình.

Một trường hợp nổi tiếng khác là Thượng Quan Uyển Nhi thời Đường. Nhờ sắc đẹp, tài văn chương và năng lực chính trị, bà được Võ Tắc Thiên trọng dụng, tham gia soạn thảo chiếu chỉ và xử lý nhiều công việc triều chính, nên thường được hậu thế gọi là "nữ tể tướng".

Ngoài những trường hợp đặc biệt này, phần lớn cung nữ đều có địa vị thấp kém, chỉ đảm nhận các công việc phục dịch nặng nhọc trong cung. Họ hầu như không có cơ hội tiếp xúc với hoàng đế hay các nhân vật quyền quý, thậm chí nhiều người qua đời mà chưa từng được diện kiến quân vương.

Theo website Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam, Thượng Quan Uyển Nhi sinh năm 664, là cháu nội của Thượng Quan Nghị - vị tể tướng từng phục vụ dưới triều Đường Cao Tông. Sau khi gia tộc gặp biến cố, bà được đưa vào cung và nhờ tư chất thông minh, học vấn uyên bác cùng tài văn chương xuất chúng đã nhanh chóng gây ấn tượng với Võ Tắc Thiên.

Không chỉ nổi tiếng bởi nhan sắc, Thượng Quan Uyển Nhi còn được xem là một trong những nữ thi nhân tài hoa nhất thời Đường. Võ Tắc Thiên đặc biệt tin tưởng, giao cho bà đảm nhiệm việc soạn thảo chiếu chỉ và các văn kiện quan trọng của triều đình - một vị trí vốn hiếm khi được trao cho phụ nữ thời bấy giờ.

Bên cạnh tài năng chính trị và văn chương, cuộc đời và chuyện tình cảm của Thượng Quan Uyển Nhi cũng trở thành đề tài gây nhiều tranh cãi trong sử sách.

Dù là phi tần được Đường Trung Tông sủng ái, bà được cho là vẫn duy trì quan hệ thân mật với Võ Tam Tư - cháu gọi Võ Tắc Thiên bằng cô và cũng là nhân vật có ảnh hưởng lớn trong triều. Một số ghi chép còn cho rằng trước đó, bà từng có mối quan hệ với Trương Xương Tông, một trong những nam sủng nổi tiếng của Võ Tắc Thiên.

Không chỉ vướng nhiều lời đồn về chuyện tình cảm, Thượng Quan Uyển Nhi còn bị đánh giá là người có tham vọng quyền lực. Theo các tài liệu lịch sử, bà đã liên kết với Hoàng hậu Vi thị để củng cố thế lực trong triều. Hai người bị cho là cùng tham gia kế hoạch phế bỏ thái tử, đồng thời bị nghi đứng sau âm mưu đầu độc Đường Trung Tông vào năm 710 nhằm đưa Vi hậu nắm quyền nhiếp chính.

Tuy nhiên, kế hoạch này nhanh chóng sụp đổ khi Lý Long Cơ - hoàng tử nhà Đường, sau này trở thành Đường Minh Hoàng - phát động cuộc chính biến lật đổ phe cánh của Vi hậu. Trong biến cố này, Vi hậu cùng nhiều nhân vật thân cận bị xử tử, trong đó có Thượng Quan Uyển Nhi. Cái chết của bà khép lại cuộc đời đầy thăng trầm của một nữ quan tài năng nhưng cũng gắn liền với những cuộc tranh đoạt quyền lực khốc liệt nơi hậu cung và triều chính nhà Đường.

Dám yêu cả người tình của Võ Tắc Thiên

Đây là nội dung được lưu truyền khá rộng trong dân gian và xuất hiện trong nhiều sách phổ thông về lịch sử nhà Đường.

Theo đó, Trương Xương Tông là một trong hai nam sủng nổi tiếng của Võ Tắc Thiên. Theo các giai thoại, vì Thượng Quan Uyển Nhi thường xuyên hầu cận Võ Tắc Thiên nên có nhiều cơ hội tiếp xúc với Trương Xương Tông và hai người nảy sinh tình cảm. Khi Võ Tắc Thiên phát hiện, bà được cho là đã trừng phạt Thượng Quan Uyển Nhi bằng cách dùng trâm vàng rạch lên trán, về sau Uyển Nhi xăm một bông mai để che vết sẹo.

Sau đó, kiểu điểm hoa trên trán của Thượng Quan Uyển Nhi nhanh chóng trở thành trào lưu trong giới quý tộc thời Đường. Nhiều phu nhân và tiểu thư xuất thân danh giá thi nhau làm theo để tôn lên vẻ đẹp thanh tú, sang trọng.

Lối trang điểm này đặc biệt được ưa chuộng trong các dịp lễ nghi, yến tiệc hay sự kiện trọng đại, góp phần thể hiện sự đài các và khí chất của người phụ nữ.

Từ năm Thánh Lịch (698), Uyển Nhi được Võ Tắc thiên giao hoàn toàn trọng trách xử lý tấu chương, tham quyết chính vụ, do đó Uyển Nhi dần có quyền thế bậc nhất triều đình, trở thành nhân vật chính trị quan trọng.

Thượng Quan Uyển Nhi được phong làm phi tần của hoàng đế

Năm 705, sau khi Võ Tắc Thiên bị buộc thoái vị và trao trả ngôi báu cho Đường Trung Tông Lý Hiển, Thượng Quan Uyển Nhi tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong triều đình. Bà được đưa vào hậu cung với tước hiệu Chiêu dung, trở thành phi tần của hoàng đế, đồng thời vẫn đảm nhiệm việc soạn thảo chiếu chỉ và các văn thư quan trọng.

Đến năm 710, Đường Trung Tông đột ngột qua đời, triều chính rơi vào tay Vi Hoàng hậu. Trong bối cảnh đó, Thượng Quan Uyển Nhi cùng Thái Bình Công chúa soạn một bản mật chiếu, dự định lập Lý Trọng Mậu kế vị, còn Vi Hoàng hậu giữ vai trò Thái hậu nhiếp chính. Tuy nhiên, với tham vọng noi theo Võ Tắc Thiên để trực tiếp nắm giữ quyền lực, Vi Hậu đã tìm cách sửa đổi nội dung chiếu thư nhằm phục vụ mưu đồ riêng.

Không lâu sau, Lý Long Cơ - Lâm Tri vương, về sau là Đường Huyền Tông (Đường Minh Hoàng) liên kết với Thái Bình Công chúa phát động chính biến, tiêu diệt phe cánh của Vi Hậu. Trong cuộc thanh trừng này, Thượng Quan Uyển Nhi cũng bị bắt và xử tử khi mới 46 tuổi. Theo sử sách, bà bị kết tội lạm quyền, can dự quá sâu vào việc triều chính và vượt quá địa vị của một phi tần.

Theo lịch sử ghi chép Trung Hoa, dù bà trải qua nhiều mối quan hệ và trở thành ái phi của Đường Trung Tông nhưng lại không có con. Những người con được nhắc đến trong tiểu sử của nhà Đường chủ yếu là con của hoàng đế với các phi tần khác. Cuộc đời của "nữ tể tướng" tài hoa này chủ yếu xoay quanh quyền lực chính trị, thơ ca và những biến động chốn cung đình.

Nguồn: Qulishi, China Daily, Tân Hoa Xã, Wikipedia, Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam

×