Hướng tới Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam: 4 Đề án của Chính phủ, bước ngoặt để hoạt động Hội bứt phá (Bài 2)

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 4 Đề án quan trọng

Nhìn lại chặng đường đã qua, Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam đã khẳng định: Việc tham mưu cho Đảng và Nhà nước ban hành các chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt.

Chưa bao giờ trong một nhiệm kỳ, Hội Nông dân Việt Nam lại chủ động và quyết liệt trong việc cụ thể hóa các Nghị quyết của Bộ Chính trị thành các Đề án trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt một cách bài bản như vậy.

Cụ thể: Trong nhiệm kỳ qua, nội dung, phương thức hoạt động Hội có nhiều đổi mới, chất lượng, hiệu quả hoạt động được nâng cao, hướng mạnh về cơ sở; trọng tâm là xây dựng cơ chế, chính sách, tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 4 Đề án: Quyết định 182/QĐ-TTg ngày 20/02/2024, Quyết định 517/QĐ-TTg ngày 05/3/2025, Quyết định 1081/QĐ-TTg ngày 05/6/2025, Quyết định số 110/QĐ-TTg ngày 16/01/2026.

Các Đề án này đã tạo nguồn lực cho các cấp Hội Nông dân đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nhất là trong việc hỗ trợ hội viên, nông dân đẩy mạnh hợp tác, liên kết, phát triển sản xuất, kinh doanh hiệu quả, an toàn, bền vững, nâng cao trình độ cán bộ Hội và nông dân sản xuất kinh doanh giỏi.

Điển hình như HTX cà phê Bích Thao, tỉnh Sơn La được công nhận là 1 trong 63 HTX tiêu biểu toàn quốc năm 2024 do Hội Nông dân Việt Nam tuyên truyền, vận động, hỗ trợ thành lập. Ông Nguyễn Xuân Thao - Giám đốc HTX cà phê Bích Thao phấn khởi cho biết: Tham gia HTX, sự thay đổi lớn nhất chính là tư duy sản xuất của bà con. Thay vì sản xuất manh mún, mạnh ai nấy làm, người trồng cà phê tại đây đã hiểu được giá trị của sự liên kết. Khi tham gia chuỗi giá trị của HTX, sản phẩm đầu ra của bà con được bao tiêu với giá ổn định, không còn cảnh bị thương lái ép giá mỗi khi vào chính vụ.

Hiện, với quy mô liên kết hơn 1.000 hộ nông dân trên diện tích vùng nguyên liệu khoảng 2.500 ha, HTX cà phê Bích Thao đã tạo ra chuỗi giá trị bền vững cho cây cà phê địa phương. Hiện nay, khoảng 97% sản lượng cà phê đặc sản của HTX được xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia.

“Sản phẩm cà phê Bích Thao không chỉ đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia mà còn là một trong những đơn vị đầu tiên được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý "Cà phê Sơn La"- ông Thao phấn khởi nói.

Tại vùng đất Tây Nguyên, từ một hội viên, nông dân với vài sào đất ban đầu, chị Nguyễn Thị Thanh Thảo đã trở thành Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Tân Bắc, tỉnh Đắk Lắk, liên kết trồng hơn 33ha sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP. Không chỉ là tỷ phú sầu riêng, chị Thảo còn tìm kênh tiêu thụ sầu riêng, nâng cao thu nhập cho hàng chục hộ nông dân trồng sầu riêng trong vùng.

Chị Thảo phấn khởi chia sẻ: Được Hội Nông dân tỉnh Đắk Lắk khuyến khích và hỗ trợ, chúng tôi đã thành lập Tổ hợp tác, đến nay là HTX Dịch vụ Nông nghiệp Tân Bắc làm đầu mối tư vấn kỹ thuật, cung ứng phân bón và bao tiêu sản phẩm sầu riêng cho nhiều nông dân Đăk Lăk. Tổng sản lượng sầu riêng kinh doanh mỗi năm của HTX khoảng 1.000 tấn, mang lại thu nhập 1-5 tỷ đồng cho mỗi thành viên.

Ngoài ra, HTX còn tạo việc làm cho hàng chục lao động thường xuyên, hàng trăm lao động thời vụ trong mùa thu hoạch, với mức thu nhập 8-15 triệu đồng/tháng.

Dấn ấn của Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể

Ngày 20/2/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 182/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án "Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp đến năm 2030". Đây là Đề án đầu tiên cụ thể hóa thực hiện Nghị quyết số 46-NQ/TW ngày 20/12/2023 của Bộ Chính trị về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Tiến Cường - Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Trưởng ban Công tác Nông dân, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết: Đến nay cả nước đã có 3.645 chi Hội Nông dân nghề nghiệp với 112.594 hội viên, 36.363 tổ Hội Nông dân nghề nghiệp với 482.362 hội viên.

Đặc biệt, sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 182/QĐ-TTg ngày 20/02/2024 về phê duyệt Đề án "Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp đến năm 2030" thì vai trò, trách nhiệm của Hội về lại càng rõ ràng hơn.

Thực hiện Quyết định số 182 của Thủ tướng Chính phủ, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã phát động và đẩy mạnh triển khai phong trào thi đua “Cán bộ, hội viên, nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp” và tạo hiệu ứng xã hội, đem lại hiệu quả rõ rệt.

Trong nhiệm kỳ qua, các cấp Hội Nông dân Việt Nam đã vận động, hướng dẫn, hỗ trợ thành lập 1.028 HTX nông nghiệp (đạt 240,7% kế hoạch và gấp 4,1 lần chỉ tiêu theo Quyết định 182/QĐ-TTg), 5.225 tổ hợp tác trong nông nghiệp (tương ứng đạt 258,3% và gấp 3,5 lần), thu hút gần 1,3 triệu hộ hội viên, nông dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã (đạt 136,8% và gấp 2,8 lần).

Quyết định 517: "Trí thức hóa" nông dân – Chìa khóa của nông nghiệp 4.0

Quyết định 517/QĐ-TTg ngày 5/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Bồi dưỡng cán bộ Hội Nông dân các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc giai đoạn 2025 - 2030” là Đề án thứ 2 được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định ban hành sau khi Bộ Chính trị có Nghị quyết số 46-NQ/TW ngày 20/12/2023 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 11/5/2024 về ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 46.

TS Nguyễn Khắc Toàn – Viện trưởng Viện Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học cho biết: Quyết định 517/QĐ-TTg ngày 5/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ là cơ sở, hành lang pháp lý quan trọng để Hội Nông dân Việt Nam tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ công tác Hội, xây dựng đội ngũ cán bộ Hội Nông dân các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất, đạo đức tốt; có trình độ, năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác Hội và phong trào nông dân trong tình hình mới, đủ về số lượng, có chất lượng và cơ cấu phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, trong điều kiện mới hiện nay, các cấp Hội Nông dân Việt Nam thực hiện sắp xếp, tinh gọn, tổ chức bộ máy mới đảm bảo hiệu lực, hiệu quả theo chỉ đạo của Trung ương, nhiều cán bộ Hội Nông dân các cấp sẽ có những thay đổi về vị trí việc làm. Quyết định số 517 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án, trong đó có đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội Nông dân các cấp theo vị trí việc làm, theo chức danh là một việc làm cần thiết để đáp ứng theo nhu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới.

Đây cũng là điều kiện quan trọng để các cấp Hội Nông dân Việt Nam thực hiện chuẩn hóa đội ngũ cán bộ Hội các cấp; đặc biệt là đội ngũ cán bộ Hội cơ sở ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Đồng thời, Hội Nông dân Việt Nam tổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng cho nông dân xuất sắc, nông dân sản xuất kinh doanh giỏi có đủ năng lực, điều kiện để thành lập HTX, doanh nghiệp nhỏ. Những "Nông dân xuất sắc" được bồi dưỡng từ đề án này đang trở thành đội ngũ kế cận, những giám đốc HTX thế hệ mới đầy năng động.

Quyết định 1081: Tiếp sức nguồn vốn thông qua Quỹ Hỗ trợ nông dân

Ngày 5/6/2025, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đã ký Quyết định số 1081 về việc phê duyệt Đề án “Kiện toàn tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương”. Theo đó, tổng nguồn vốn bố trí từ nguồn chi đầu tư phát triển của ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030 là 2.000 tỷ đồng.

Việc kiện toàn này đã giúp Quỹ Hỗ trợ nông dân hoạt động chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn và quy mô hơn. Với tổng nguồn vốn đạt trên 5.500 tỷ đồng, Quỹ đã trở thành "bà đỡ" mát tay cho hàng vạn dự án khởi nghiệp ở nông thôn. Điều đặc biệt là nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân cho vay tập trung vào các mô hình liên kết, các dự án ứng dụng công nghệ cao. Cách tiếp cận "cho vay theo dự án nhóm hộ" đã thúc đẩy nông dân liên kết với nhau, cùng sản xuất một loại sản phẩm theo tiêu chuẩn chất lượng đồng nhất, đáp ứng yêu cầu của các chuỗi phân phối lớn.

Quyết định 110: Nông nghiệp trách nhiệm – Vì sức khỏe cộng đồng

Với sự đồng hành của các cấp Hội Nông dân Việt Nam, một thế hệ nông dân mới đang hình thành với tư duy sản xuất hiện đại và trách nhiệm cộng đồng cao. Những “doanh nhân đồng đất” giám đốc nông dân này đang ứng dụng công nghệ số, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm theo tinh thần Quyết định 110/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, từng bước khẳng định vị thế nông sản Việt trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.

Mới đây, thay mặt Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 110/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 phê duyệt Đề án “Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khoẻ cộng đồng giai đoạn 2026 – 2030”. Trung ương Hội Nông dân Việt Nam được giao vai trò chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, đoàn thể và địa phương để triển khai Đề án thực hiện hàng năm.

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định khẳng định: Trong giai đoạn vừa qua, Hội Nông dân Việt Nam đã xác định rõ vai trò nòng cốt trong việc đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn đến tận cơ sở Hội, chi tổ Hội và từng hộ nông dân.

Trong 5 năm qua, Hội Nông dân đã tổ chức hơn 200.000 lớp tập huấn trên cả nước với sự tham gia của trên 14 triệu lượt hội viên, nông dân tham gia; đồng thời vận động được 8,5 triệu hộ gia đình hội viên, nông dân ký cam kết sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn.

Song song với công tác tuyên truyền, Hội đặc biệt quan tâm đến việc huy động và lồng ghép các nguồn lực để hỗ trợ nông dân tổ chức sản xuất theo hướng an toàn, bền vững. Trong đó, nguồn lực Quỹ Hỗ trợ nông dân được sử dụng hiệu quả với hơn 1.200 tỷ đồng giải ngân cho các dự án sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ.

Hội cũng phối hợp xây dựng và nhân rộng nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn ở các địa phương. Hội Nông dân đã xây dựng được trên 20.000 mô hình điểm về trồng trọt và chăn nuôi bám sát tiêu chuẩn VietGAP, hỗ trợ nông dân đăng ký thương hiệu và xây dựng các sản phẩm OCOP. 

“Thực tế cho thấy, khi nông dân được hỗ trợ về kỹ thuật, vốn và tổ chức sản xuất nông sản an toàn, hiệu quả mang lại rất rõ rệt, không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo sự lan tỏa trong cộng đồng”- Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định nhấn mạnh.

Hướng tới Đại hội IX: Điểm tựa cho bứt phá

Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội IX xác định: Trong nhiệm kỳ tới sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả 4 Đề án của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời nghiên cứu tham mưu thêm các chính sách về bảo hiểm nông nghiệp, tín dụng xanh.

Với tinh thần đoàn kết và sáng tạo, 4 Đề án chiến lược chính là nền tảng để Hội Nông dân Việt Nam vững bước, giúp mỗi người nông dân có cơ hội trở thành những “tri thức nông dân”, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh trong kỷ nguyên mới.

×