Lê Đỗ Huy (Theo Báo Quân đội Nhân dân, trích dịch)
Chủ nhật, ngày 15/03/2026 08:30 GMT+7
Bình luận
0
Theo nhà văn Mỹ Lady Borton, khi dự thảo “Tuyên ngôn Độc lập”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã điện cho Charles Fenn hỏi về một số câu chữ trong “Tuyên ngôn Độc lập” của nước Mỹ. Từ đây, giữa hai người có một tình bạn lâu dài.
Cuộc gặp gỡ tiền định
Sinh ra ở London năm 1907, Charles Fenn bước vào đời làm một chân phụ việc trên boong tàu, rồi phóng viên ảnh ở Trung Quốc. Trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, ông làm phóng viên chiến trường cho AP, rồi trở thành nhân viên OSS.
Năm 1973, Charles Fenn viết về người bạn lâu năm của ông - lãnh tụ Hồ Chí Minh. Cuốn sách “Giới thiệu tiểu sử Hồ Chí Minh” phát hành ở nhiều nước được đánh giá cao về cái nhìn sâu sắc và độ chính xác. Bản tiếng Nhật của sách này bán được gần chục vạn cuốn.
Cuốn sách “Tại cổng con rồng: Cùng với OSS ở Trung Quốc” của Charles Fenn được xuất bản tháng 10/2004, sau khi tác giả của nó mất được nửa năm. Cuốn sách chính là hồi ký của ông bộc lộ một chi tiết đem lại những cảm xúc trái chiều trong độc giả. Năm 1940, từ Washington sang Trung Quốc, Charles Fenn làm cho tờ Tạp chí Ngày Thứ sáu (Friday) thuộc cánh tả, một đối thủ của Tạp chí Life. Theo Charles Fenn, có một số cây viết là đảng viên cộng sản nên tạp chí chịu ảnh hưởng nhất định của hệ tư tưởng này. Nhiều người cho rằng, lập trường thiên tả đã ảnh hưởng đến đánh giá của Charles Fenn đối với lãnh đạo OSS thời đó, còn đa số bạn đọc nghĩ rằng, cuộc gặp gỡ của Charles Fenn với Hồ Chí Minh đã được tiền định. Trong cuốn sách Charles Fenn ghi nhận, khi thực hiện nhiệm vụ chống phát xít, ông đã nhận được sự hiệp trợ vô giá của Hồ Chí Minh và một tình bạn đặc biệt giữa hai người đã kéo dài mãi về sau.
Để viết sách “Hồ Chí Minh-một hành trình”, nhà văn Lady Borton đã tìm gặp Charles Fenn. Dưới đây là một số trích đoạn từ cuốn sách này:
“Vào một ngày Xuân năm 1945, Hồ Chí Minh kể cho sĩ quan Đồng minh Charles Fenn nghe về cảm xúc xáo trộn của mình khi ngắm bức tượng Thần Tự Do lúc Người cập bến New York. Theo Charles Fenn, Hồ Chí Minh cho rằng, New York đã có sức truyền cảm mạnh mẽ đối với đời mình, thông qua sức sống diệu kỳ, sự đa dạng, cũng như triển vọng tiềm tàng của nó về quyền bình đẳng cho mọi chủng tộc, mọi quốc tịch…
Vào các ngày 17, 20 và 23 của tháng 3/1945, Hồ Chí Minh đã gặp Charles Fenn, một thành viên của Cơ quan tình báo chiến lược Hoa Kỳ tại quán cà phê Đông Dương ở Côn Minh. Charles Fenn kể rằng, Hồ Chí Minh là “một người có tuổi, tính cách mạnh mẽ, ăn vận giản dị, áo mất một chiếc cúc”…
Charles Fenn triển khai thực hiện các thỏa thuận. Là người chuộng văn chương, sau này khi giải ngũ làm nghề viết kịch và tiểu thuyết, Charles Fenn lúc đó đã lấy tên các nhân vật của đại văn hào Shakespeare làm mật danh liên lạc. Charles Fenn là Hamlet, Hồ Chí Minh mang mật danh Lucius, nhân vật của vở bi kịch đầu tiên của Shakespeare, vở “Titus Andronicus”, kết thúc bằng việc Lucius trở thành Hoàng đế mới của La Mã và phục hồi nền công lý”.
Người phương Tây đầu tiên viết kịch bản về cách mạng Việt Nam
Charles Fenn là người phương Tây đầu tiên viết một kịch bản về cách mạng Việt Nam. Đó là vở “Những người phun lửa”. Khi gần 90 tuổi, ông mang kịch bản sang Việt Nam tặng các đồng đội người Việt của thuở ban đầu “Việt - Mỹ”. Trong sách “Sân khấu Luân Đôn từ năm 1950 đến 1959”, tác giả P.Wearing chú dẫn, vở “Những người phun lửa” đã công diễn từ ngày 30/3 đến 10/4/1954 tại rạp Hoàng Gia. Tờ Times ra ngày 31/3/1954 bình luận: “Một nghiên cứu kỹ lưỡng về cuộc chiến tranh Đông Dương đang diễn ra”. Sách “Làm nên uy tín sân khấu: Những khảo sát kịch trường Luân Đôn hiện đại của Z.Levo” cho biết, kịch của Charles Fenn “đã được giải của Hội đồng nghệ thuật (Arts Council Award) và nhận được những lời bình đầy thiện ý”…
Dưới mắt người Việt Nam hôm nay, trong một vở kịch không dài, tác giả đã cung cấp được một bố cục chặt chẽ và logic về một bác sĩ Mỹ, do hoàn cảnh run rủi, đã gắn bó với các thương binh là bộ đội Việt Nam đến mức cùng rút đi với họ về chiến khu khi quân Pháp tràn tới. Sự chuyển biến về tư tưởng của thiếu phụ Pháp, vợ chủ đồn điền người Pháp cũng rất tự nhiên, từ chỗ không quan tâm đến cuộc chiến tới chỗ cảm tình với những người kháng chiến. Hai tuyến nhân vật thuộc hai bên cũng rất sống động, một bên “rất Việt” và một bên “rất Pháp”, đối chọi nhau không chỉ bằng súng đạn mà cả bằng tri thức, tâm hồn. Người chỉ huy Việt Minh tên Phạm, một kỹ sư biết tiếng Pháp, có phải là một hóa thân của Phạm Việt Tử, người đi cùng với Hồ Chí Minh đến gặp Charles Fenn lần đầu ở Côn Minh? Hôm nay chúng ta, dù háo hức thế nào cũng không có cách gì để xem một Howard Goorney nổi tiếng vào vai Phạm, hay Julia Jones đóng nữ quân y Việt Minh xinh đẹp như thế nào.
“Cuộc sống bắt đầu từ tuổi 87”
Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, tại Hồng Công, Charles Fenn hành nghề xuất nhập khẩu, như một số cựu “Con Nai”. Chỉ trong hai năm, ông kiếm được số tiền đủ sống trong một số năm, rồi sang Luân Đôn để lập nghiệp văn chương. Khoảng giữa thập kỷ 70, Charles Fenn quyết định rời Anh quốc cùng vợ. Ông sang West Cork, Ái Nhĩ Lan, khởi nghiệp bằng nghề kinh doanh khách sạn…
Charles Fenn vẫn mang theo bên mình những kỷ vật vô giá. Đó là những bức thư mà Hồ Chí Minh viết cho ông sau khi họ chia tay. Có những bức viết tay, có bức đánh máy từ tháng 5/1945 đến tháng 8/1945, chỉ ký tên là Hoo, hoặc C.M do điều kiện còn bí mật. Chỉ có một bức được ký là Hồ Chí Minh viết tháng 1/1947, khi cuộc chiến tranh Việt - Pháp đã bùng nổ. Dù ngắn nhưng bức thư này được cho là đặc trưng cho sự tin tưởng vào lý trí của những người dân Mỹ tiến bộ, niềm tin về sau sẽ được các nhà hoạt động hòa bình Mỹ nhận thấy tràn ngập ở miền Bắc cả trong những ngày chiến tranh phá hoại ác liệt nhất...
Năm 1995, khi sang Việt Nam dự kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Hội Việt - Mỹ, Charles Fenn đã qua tuổi 87. Các thành viên một thời “bộ đội Việt - Mỹ” tái ngộ ở Hà Nội đã không thể không nhớ rằng, khi sách “Giới thiệu tiểu sử Hồ Chí Minh” xuất bản năm 1973, tác giả Charles Fenn đã bị mất quyền công dân Mỹ mười mấy năm và phải bôn ba tứ xứ.
Cùng kỳ, bài viết trên Báo Mặt trời Baltimore ra ngày 4/8/1995 nói về một nhân chứng ngày đầu quan hệ Việt - Mỹ mùa thu 1945 tên là Ray Grelecky. Bài này cho rằng, những công bố về Hồ Chí Minh như sách của Charles Fenn “đánh đổ một số thần tượng Mỹ”, rằng bộ phim của BBC “Bác Hồ và chú Sam” (1995) nhận định: “Kiểu tuyên truyền nhồi sọ lính Mỹ trong chiến tranh Việt Nam đã giấu giếm sự thật về nước Mỹ từng giao thiệp với Hồ Chí Minh”.
Tới tuổi 95, chàng Hăm-lét - Charles Fenn vẫn tiếp tục du ngoạn New Zealand, châu Phi, châu Âu, Costa Rica và Mỹ. Khởi bút cuốn tự truyện “Cuộc sống bắt đầu từ tuổi 87” năm 2004, ngọn bút Charles Fenn chợt dừng lại, mãi mãi.
Ngày 10/4, CLB Thép xanh Nam Định (Ninh Bình) đã chính thức công bố quyết định bổ nhiệm ông Lâm Văn Thoả giữ chức vụ Giám đốc Điều hành đội bóng.
Chia sẻ
Cơ quan phản gián thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), phối hợp với văn phòng SBU tại khu vực Odessa, đã ngăn chặn một âm mưu ám sát nhằm vào một quan chức cấp cao của Lực lượng Phòng vệ Ukraine. Một sát thủ – công dân một quốc gia Balkan - đã bị bắt giữ.
Chia sẻ
Thể Công Viettel đã giành chiến thắng 1-0 cần thiết trước Đông Á Thanh Hóa tại vòng 18 V.League 2025/2026 để tiếp tục nuôi hy vọng cạnh tranh ngôi vô địch.
Chia sẻ
3 loại gia vị giúp "dọn rác" cho mạch máu, loại thứ 2 ăn hằng ngày còn đẩy lùi nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim...
Chia sẻ
Tổng thống Volodymyr Zelensky thừa nhận, Ukraine đang phải đối mặt với tình hình “rất khó khăn” cho đến tháng 9 tới. Ông nhận định, nếu Nga lựa chọn con đường giảm leo thang, một cuộc họp 3 bên có thể diễn ra vào tháng 4, 5 hoặc 6 – và đây sẽ là những tháng mang tính quyết định.
Chia sẻ
Ngày 10/4/2026, tại Trung tâm hội nghị thành phố, ông Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND Thành phố Hải Phòng đã nhận Quyết định của Bộ Chính trị chuẩn y chức vụ Bí thư Thành ủy Hải Phòng nhiệm kỳ 2025 - 2030, thay thế người tiền nhiệm là ông Lê Tiến Châu vừa được phê chuẩn bổ nhiệm Phó Thủ tướng.
Chia sẻ
Cây Kim Tiền từ lâu đã được nhiều gia đình ưa chuộng không chỉ bởi vẻ ngoài xanh mướt, sang trọng mà còn mang ý nghĩa phong thủy tốt lành.
Chia sẻ
Trưng bày “Chuyến bay Liên hợp 37 - Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam - Liên bang Nga”giới thiệu hệ thống tài liệu, hình ảnh và hiện vật tiêu biểu, tái hiện toàn diện hành trình của chuyến bay Soyuz 37 - từ quá trình tuyển chọn, huấn luyện, thực hiện nhiệm vụ cho đến ngày trở về.
Chia sẻ
Trung vệ Việt kiều thi đấu ở Bundesliga 2 "nói không" với ĐT Việt Nam; HLV người Ba Lan qua đời ở tuổi 49; Cựu sao Arsenal khuyên Ronaldo giải nghệ; Xe Porsche Cayenne GTS Coupe của Messi sắp được bán đấu giá; Oliver Kahn kêu gọi Musiala không dự World Cup 2026.
Chia sẻ
Trong bối cảnh nhu cầu du lịch của người Việt đang tăng mạnh, Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt chính thức tham gia Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam (VITM) với nhiều chương trình ưu đãi dành riêng cho khách tham quan cùng loạt hoạt động trải nghiệm, trò chơi tương tác hấp dẫn tại gian hàng từ ngày 9-12/4/2026.
Chia sẻ
Lãnh đạo Bộ Nội vụ khẳng định không có phương án hoán đổi ngày làm việc để nghỉ liền 9 ngày trong dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và nghỉ lễ 30/4, 1/5. Lịch nghỉ lễ của lao động theo đúng quy định tại Bộ Luật Lao động năm 2019.
Chia sẻ
Người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine, Kyrylo Budanov, cho biết các đòn tấn công nhằm vào cơ sở dầu mỏ của Nga đang giúp Kiev củng cố đáng kể vị thế trong các cuộc đàm phán với Moscow.
Chia sẻ
Luật Việc làm năm 2025 có hiệu lực từ đầu năm 2026 có nhiều điểm mới đáng chú ý có lợi cho người lao động. Đáng chú ý nhất là việc quy định trách nhiệm, nghĩa vụ bồi thường của doanh nghiệp nếu nợ đọng BHTN làm ảnh hưởng tới quyền lợi của người lao động.
Chia sẻ
Nữ diễn viên Natasha Lyonne vừa vướng phải một sự cố hy hữu trên chuyến bay đêm. Cô bị yêu cầu rời khỏi máy bay chỉ vài giờ sau sự kiện ra mắt phim.
Chia sẻ
Bùi Bích Phương ở hữu chiều cao 1m58 cùng số đo ba vòng 86-60-88 cm tại thời điểm đăng quang tại cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 1988.
Chia sẻ
Hội Nông dân xã Y Tý, tỉnh Lào Cai vừa tổ chức Lễ ra mắt mô hình Tổ hội nghề nghiệp “Trồng rau trái vụ, an toàn” trực thuộc Chi hội Nông dân thôn Trung Chải. Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, từng bước nâng cao thu nhập cho hội viên nông dân địa phương.
Chia sẻ
Tạo áp lực và có nhiều cơ hội rõ rệt, nhưng ĐT futsal Việt Nam đã không gặp may trong dứt điểm và để thua sát nút 2-3 trước ĐT futsal Indonesia ở trận bán kết Giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026. Với kết quả này, thầy trò HLV Diego Giustozzi sẽ tranh hạng Ba với đội thua ở trận bán kết 2 giữa ĐT futsal Thái Lan và ĐT futsal Australia.
Chia sẻ
Tử vi ngày mai nhấn mạnh, thu nhập tiếp tục tăng, tình hình tài chính của con giáp tuổi Thân cải thiện đáng kể và túi tiền ngày càng đầy ắp.
Chia sẻ
Iran luôn hoan nghênh ngoại giao và đối thoại, nhưng không chấp nhận đối thoại dựa trên thông tin sai lệch nhằm mục đích đánh lừa và tạo tiền đề cho các hành động quân sự chống lại Iran trong tương lai.
Chia sẻ
UBND phường Bình Thuận (tỉnh Tuyên Quang) đã ban hành quyết định tạm đình chỉ công tác 15 ngày đối với Hiệu trưởng Trường Mầm non Đội Cấn để xác minh các phản ánh liên quan đến an toàn thực phẩm trong bữa ăn bán trú.
Chia sẻ
Bố tôi, một "người đàn ông không có tuổi", bởi lẽ thời gian của bố đã bị đánh cắp bởi những chuyến xe chở gạch thuê, những buổi bốc vác mướn đến tận khuya khoắt.
Chia sẻ
BTV Hoàng Trang - con gái Nghệ sĩ Nhân dân Hạ Vy tự nhận mình "giàu có" ở tuổi 45 với gia đình yên ấm, công việc thú vị dù không tránh khỏi những áp lực.
Chia sẻ
Bà Trần Lệ Hoa, vợ nam diễn viên "Đường Tăng" Trì Trọng Thụy vừa qua đời ở tuổi 85 để lại khối tài sản khổng lồ cùng di sản văn hóa đồ sộ. Đi lên bằng hai bàn tay trắng, nữ tỷ phú đã kiến tạo nên một đế chế kinh doanh lẫy lừng khắp Trung Quốc.
Chia sẻ
Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội điều động Bí thư Đảng ủy phường Đống Đa Nguyễn Ngọc Việt làm đại biểu Quốc hội chuyên trách.
Chia sẻ
Sân bay quốc tế Đà Nẵng tiên phong lối đi ưu tiên dành riêng cho hành khách sử dụng sinh trắc học, những hành khách đầu tiên đã làm thủ tục vào ngày hôm nay (10/4).
Chia sẻ
Khai quật di chỉ Mái Đá Ngườm, xã Thần Sa (địa phận huyện Đồng Hỷ trước đây) lần thứ 6 năm 2025 vẫn được tỉnh Thái Nguyên giao Bảo tàng Thái Nguyên tổ chức, nhóm nghiên cứu của Viện Khảo cổ học và một số nhà nghiên cứu nước ngoài bước đầu phát hiện các lớp trầm tích chứa dấu tích cư trú của loài người cách nay khoảng 124.590 năm, sớm nhất Việt Nam và thuộc nhóm sớm nhất Đông Nam Á lục địa.
Chia sẻ
Ngày 10/4, Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ 9 đã diễn ra nhằm đánh giá tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ quý I/2026, bàn phương hướng nhiệm vụ trọng tâm quý II/2026 và xem xét, quyết định các nội dung theo thẩm quyền.
Chia sẻ
Ngày 10/4, tại thủ đô Phnom Penh, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Campuchia, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã hội kiến Thủ tướng Campuchia Hun Manet.
Chia sẻ
Bản tin Đời sống nông thôn 10/4/2026: Quý 2 ban hành nghị định về hoạt động thôn, tổ. Sau sáp nhập, lương trưởng thôn có thể lên 11 triệu đồng/tháng; Thu nhập 28 triệu chưa phải chịu thuế thu nhập; Thuyền trưởng lãnh án tù vì vượt biên đánh bắt cá ngừ đại dương; Đồng Nai triển khai Đề án bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. “Thượng đế” sẽ không còn đơn độc; Cô gái Anh hiến tạng cứu sống 3 người Việt gây xúc động cộng đồng mạng,...
Chia sẻ
Sở Xây dựng TP.HCM vừa đưa ra các kịch bản miễn phí vé xe buýt, trong đó ưu tiên phương án kiểm soát qua thẻ điện tử để quản lý minh bạch và tối ưu mạng lưới.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
