Tống Mỹ Linh rốt cuộc “độc ác” đến mức nào?

Tống Mỹ Linh rốt cuộc “độc ác” đến mức nào?

Cuộc đời kéo dài qua ba thế kỷ của Tống Mỹ Linh vừa có những thời khắc rực rỡ, như việc sang Mỹ phát biểu trước Quốc hội để vận động viện trợ cho Trung Quốc trong thời kỳ kháng chiến chống Nhật, tổ chức phụ nữ tham gia cứu trợ chiến tranh; nhưng cũng tồn tại nhiều tranh cãi, chẳng hạn như dung túng lợi ích của người thân, cản trở cải cách kinh tế và kiên quyết thúc đẩy nội chiến. Trong những năm cuối cùng trước khi Quốc Dân Đảng từ đỉnh cao đi đến sụp đổ, mỗi lần can thiệp và mỗi lựa chọn của bà đều ít nhiều tác động đến hướng đi của chính quyền cũng như sự được mất của lòng dân. Chính cuộc đời đầy mâu thuẫn này cho đến ngày nay vẫn luôn là chủ đề gây tranh luận.

Tống Mỹ Linh sinh ngày 5/3/1897 tại Thượng Hải, trong gia đình họ Tống. Từ nhỏ, bà được giáo dục theo mô hình phương Tây. Sau khi kết hôn với Tưởng Giới Thạch năm 1927, bà từng bước can dự sâu vào các công việc ngoại giao và hậu cần của Chính phủ Quốc dân.

Năm 1936, bà giữ chức Tổng thư ký Ủy ban Hàng không, trực tiếp tham gia xây dựng lực lượng không quân, kết nối với phi công Mỹ thuộc đội “Phi Hổ” của Trần Nạp Đức (Claire Lee Chennault), đồng thời phụ trách việc liên hệ mua máy bay chiến đấu ở nước ngoài.

Sau khi cuộc kháng chiến toàn diện chống Nhật bùng nổ, năm 1943, Tống Mỹ Linh sang Mỹ và phát biểu trước Quốc hội, vận động viện trợ cho Trung Quốc thông qua chương trình cho vay – cho thuê. Trong thời gian này, bà cũng đứng ra thành lập tổ chức phụ nữ cứu trợ các tướng sĩ kháng chiến, quyên góp tiền bạc, quần áo và thuốc men ở trong và ngoài nước, chuyển ra tiền tuyến.

Tuy nhiên, trong vấn đề giám sát tài chính, bà bị cho là luôn bảo vệ lợi ích của hai gia tộc Tống và Khổng, không muốn mạnh tay kiểm soát những hành vi lợi dụng nguồn viện trợ Mỹ để đầu cơ, kiếm lời hoặc chuyển đổi ngoại tệ của người thân.

Các hồ sơ điều tra của FBI được giải mật sau này cho thấy chính quyền Truman từng theo dõi lâu dài hoạt động tài chính của các gia tộc Khổng – Tống. Hồ sơ ghi nhận một lượng lớn tài sản được chuyển sang Mỹ để mua bất động sản và cổ phiếu thông qua các kênh viện trợ Trung Quốc. Tuy nhiên, các tài liệu chính thức hiện còn không xác định riêng Tống Mỹ Linh đã trực tiếp chiếm đoạt bao nhiêu tiền. Vì vậy, những con số tài sản cụ thể được lan truyền trong dân gian chỉ nên xem là ước tính, chưa thể coi là kết luận lịch sử.

Sau khi chiến tranh chống Nhật kết thúc, Tưởng Giới Thạch quyết tâm phát động nội chiến, còn Tống Mỹ Linh trở thành một trong những trợ thủ quan trọng nhất của ông trong lĩnh vực ngoại giao và chính trị đối nội.

Năm 1948, chính quyền Quốc dân nhằm đối phó với tình trạng siêu lạm phát đã tiến hành cải cách tiền tệ bằng kim viên khoán. Tưởng Kinh Quốc được cử tới Thượng Hải để chấn chỉnh tình trạng hỗn loạn tài chính, điều tra những doanh nghiệp đầu cơ tích trữ hàng hóa và buôn bán ngoại tệ trái phép.

Cuộc điều tra nhanh chóng chạm tới Dương Tử Công ty (Yangtze Company) của Khổng Lệnh Khản, cháu trai của Tống Mỹ Linh. Nhà chức trách được cho là đã nắm bằng chứng về việc công ty này tích trữ hàng hóa khan hiếm và trục lợi từ nguồn vật tư viện trợ Mỹ, đồng thời chuẩn bị tiến hành xử lý theo pháp luật.

Sau khi biết chuyện, Tống Mỹ Linh lập tức tới Thượng Hải gây sức ép, đồng thời nhiều lần can thiệp với Tưởng Giới Thạch để ngăn chặn việc xử lý Khổng Lệnh Khản. Cuối cùng, Khổng Lệnh Khản an toàn sang Mỹ, còn chiến dịch “đả hổ” ở Thượng Hải bị đình lại.

Trong nhật ký cá nhân, Tưởng Kinh Quốc từng thể hiện sự bất lực và phẫn nộ trước tình hình này. Cải cách kinh tế được xem là một trong những nỗ lực cuối cùng nhằm cứu vãn chính quyền Quốc Dân Đảng đã thất bại. Kim viên khoán nhanh chóng mất giá, giá cả tăng vọt, khiến tầng lớp dân chúng tại các vùng do Quốc dân đảng kiểm soát mất niềm tin nghiêm trọng vào chính quyền.

Sau khi ba chiến dịch lớn kết thúc, lực lượng chủ lực của Quốc Dân Đảng bị tổn thất nặng nề. Cuối năm 1948, Tống Mỹ Linh một lần nữa sang Mỹ tìm kiếm viện trợ, hy vọng chính quyền Truman phê chuẩn một khoản hỗ trợ quân sự lớn để Quốc Dân Đảng tiếp tục chiến tranh.

Tuy nhiên, giới chính trị Mỹ khi đó đã nhìn thấy những vấn đề tham nhũng sâu sắc trong chính quyền Quốc Dân Đảng. Tổng thống Harry Truman từ chối cấp thêm khoản viện trợ lớn, chỉ duy trì một số chương trình hỗ trợ đã được triển khai trước đó.

Chuyến đi Mỹ thất bại khiến một trong những nguồn cung cấp bên ngoài quan trọng nhất của Quốc Dân Đảng không thể được mở rộng. Trong nước, Tống Mỹ Linh tiếp tục duy trì lập trường chống cộng cứng rắn, phản đối đàm phán Quốc – Cộng, ủng hộ việc tập trung lực lượng để tiếp tục chống lại đối phương, đồng thời duy trì ảnh hưởng của phe Tống – Khổng trong các vị trí kinh tế quan trọng.

Năm 1949, Quốc Dân Đảng thất bại và rút sang Đài Loan. Tống Mỹ Linh tiếp tục nhiều lần tới Mỹ vận động chính giới nước này duy trì hỗ trợ quân sự và ngoại giao cho Đài Loan. Trong thập niên 1950, bà vận động Quốc hội Mỹ thông qua nhiều chương trình viện trợ quân sự cho Đài Loan.

Đến thập niên 1970, khi quan hệ Trung – Mỹ dần tan băng, ảnh hưởng chính trị của Tống Mỹ Linh tại Mỹ cũng suy giảm. Những thông tin lan truyền trên mạng cho rằng bà từng đề xuất sử dụng vũ khí hạt nhân tấn công Trung Quốc đại lục hiện không có tài liệu chính thức trực tiếp chứng minh và không nên xem là sự thật lịch sử.

Năm 1975, Tưởng Giới Thạch qua đời. Sau đó, những bất đồng giữa Tống Mỹ Linh và Tưởng Kinh Quốc về đường lối quản trị Đài Loan cũng như vấn đề nhân sự tiếp tục gia tăng. Năm 1991, bà rời Đài Loan và định cư tại New York, Mỹ. Tống Mỹ Linh qua đời tại đây năm 2003.

Trong những năm cuối đời, bà vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội và từ thiện dành cho phụ nữ, nhưng lập trường chống cộng cũng như việc bảo vệ lợi ích gia tộc vẫn là những đặc điểm xuyên suốt trong phần lớn cuộc đời chính trị của bà.

Ngày 25/12/1948, Tân Hoa xã công bố danh sách 43 “tội phạm chiến tranh hàng đầu” của Quốc Dân Đảng. Tống Mỹ Linh là người phụ nữ duy nhất trong danh sách và đứng thứ 23. Đây là sự đánh giá chính thức của phía Trung Quốc đại lục khi đó đối với vai trò của bà trong việc ủng hộ Tưởng Giới Thạch, thúc đẩy nội chiến và bảo vệ lợi ích của tầng lớp quan liêu – tư bản.

Nhìn lại lịch sử, việc quy toàn bộ sự sụp đổ của Quốc Dân Đảng cho riêng Tống Mỹ Linh là quá đơn giản. Tuy nhiên, không thể phủ nhận bà từng là một nhân vật có ảnh hưởng đáng kể đối với Tưởng Giới Thạch, đặc biệt trong các vấn đề ngoại giao, gia tộc và chính trị. Vai trò của bà trong những biến động cuối thập niên 1940 vì thế vẫn là một chủ đề gây tranh luận trong nghiên cứu lịch sử Trung Quốc hiện đại.

×