TP. HCM đối mặt khoảng trống lớn về nhà cho thuê giá rẻ

Bài toán nhà cho thuê giá rẻ tại TP. HCM vẫn bỏ ngỏ

Trong bối cảnh quy mô dân số tiếp tục gia tăng sau khi mở rộng địa giới hành chính, nhu cầu về chỗ ở tại TP. HCM đang trở thành áp lực lớn đối với công tác phát triển nhà ở. Đáng chú ý, không phải tất cả người lao động đều hướng đến mục tiêu sở hữu nhà, mà một bộ phận rất lớn chỉ có nhu cầu thuê chỗ ở ổn định với mức chi phí hợp lý.

Theo Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA), khảo sát do Viện Nghiên cứu phát triển TP. HCM phối hợp với Sở Xây dựng thực hiện năm 2018 cho thấy khoảng 60% lao động nhập cư lựa chọn hình thức thuê nhà.

Nguyên nhân xuất phát từ đặc thù làm việc có thời hạn tại thành phố, thường kéo dài từ 10 - 12 năm trước khi trở về địa phương sinh sống, khiến việc mua nhà không phải ưu tiên hàng đầu.

Sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. HCM được xác định có khoảng 974.000 người thuộc nhóm cần mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, kết quả phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021 - 2025 mới chỉ đạt 17.902 căn hộ.

Dù thành phố đặt mục tiêu bổ sung thêm 181.498 căn trong giai đoạn 2026 - 2030, nâng tổng nguồn cung lên gần 199.400 căn vào cuối thập kỷ, khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn cung vẫn còn rất lớn, đặc biệt ở loại hình nhà ở xã hội cho thuê.

Hiện, mức giá thuê nhà ở xã hội được đánh giá là thấp nhất trên thị trường nhờ chính sách kiểm soát của Nhà nước. Theo Quyết định 80 của UBND TP. HCM, giá thuê đối với các dự án chung cư nhà ở xã hội cao từ 5 tầng trở lên được áp dụng ở mức 118.000 đồng/m2 mỗi tháng (đã bao gồm VAT). Với căn hộ diện tích 55 m2, số tiền thuê vào khoảng 6,49 triệu đồng/tháng, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng giá của căn hộ thương mại cùng quy mô.

Ở phân khúc nhà ở thương mại cho thuê, HoREA cho rằng thị trường vẫn thiếu các chính sách khuyến khích đủ mạnh để phát triển dòng sản phẩm có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình và nhóm thu nhập thấp không thuộc diện được hỗ trợ nhà ở xã hội.

Trong khi đó, giá thuê căn hộ thương mại hiện ở mức khá cao. Một căn hộ 2 phòng ngủ rộng khoảng 55 m2 thường có giá thuê khoảng 15 triệu đồng/tháng. Theo đánh giá của HoREA, chi phí nhà ở đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong ngân sách sinh hoạt của nhiều hộ gia đình.

HoREA đề xuất "cởi trói" hàng loạt chính sách cho nhà cho thuê

Để tháo gỡ tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhà cho thuê giá phù hợp, HoREA đề xuất bổ sung một hệ thống chính sách riêng trong Luật Nhà ở sửa đổi cùng các quy định pháp luật liên quan nhằm khuyến khích khu vực tư nhân tham gia.

Một trong những kiến nghị đáng chú ý là miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với phần diện tích triển khai dự án nhà cho thuê giá phù hợp trong suốt vòng đời dự án. Đồng thời, doanh nghiệp được tính đầy đủ các khoản chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư và tạo lập quỹ đất vào chi phí hợp lệ để giảm áp lực đầu tư.

Hiệp hội cũng đề xuất chỉ áp dụng các chính sách ưu đãi cho những dự án cam kết duy trì hoạt động cho thuê tối thiểu 20 năm, tương ứng với chu kỳ hoàn vốn thực tế của mô hình này.

Về thuế, HoREA kiến nghị khôi phục chính sách ưu đãi từng được áp dụng trước đây, theo đó giảm 70% thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các dự án nhà ở xã hội cho thuê cũng như nhà ở thương mại cho thuê giá phù hợp.

Ngoài ra, các chủ đầu tư cần được tiếp cận nguồn vốn tín dụng dài hạn từ Ngân hàng Chính sách xã hội hoặc các tổ chức tín dụng được chỉ định với thời hạn vay từ 15 - 20 năm và mức lãi suất ưu đãi.

Hiệp hội còn đề xuất không tính dư nợ cho vay đối với các dự án này vào hạn mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng nhằm khuyến khích dòng vốn chảy mạnh hơn vào lĩnh vực nhà cho thuê.

Bên cạnh các ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng, HoREA cho rằng Nhà nước có thể xây dựng cơ chế kiểm soát giá trần đối với nhà cho thuê giá phù hợp, đồng thời vẫn bảo đảm quyền chủ động lựa chọn khách thuê của chủ đầu tư.

Song song với đó, cần thiết lập cơ chế xử lý thủ tục theo hướng rút gọn, tạo "luồng xanh" cho các dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo vệ người thuê trước nguy cơ bị tăng giá đột ngột hoặc chấm dứt hợp đồng không hợp lý.

×